Η Μόσχα φαίνεται να ενισχύει σταδιακά το αποτύπωμά της στη Λιβύη, με πληροφορίες να αναφέρουν εκτεταμένες εργασίες σε στρατιωτικές αεροπορικές εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις δυνάμεις του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.
Παρά τους τεράστιους πόρους που δαπανήθηκαν για τον πόλεμο με την Ουκρανία,
η Ρωσία συνεχίζει να επεκτείνει την στρατιωτική της παρουσία στην Αφρική.
Σύμφωνα με το Project Tearline, μια ομάδα ανοιχτού κώδικα και γεωχωρικής νοημοσύνης (OSINT)
που χρηματοδοτείται από την Εθνική Υπηρεσία Γεωγραφικών Πληροφοριών (NGA) του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, το Αφρικανικό Σώμα του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας αναβαθμίζει ταυτόχρονα την υποδομή έξι αεροπορικών βάσεων στη Λιβύη, μεταφέροντας εκεί στρατεύματα, όπλα και πυρομαχικά
Οι αεροπορικές βάσεις Al-Jufra, Al-Khadim, Al-Qardabiya, Brak al-Shati, Maaten al-Sarra και Tamanhint βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Εθνικού Στρατού της Λιβύης υπό τη διοίκηση του Στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ.
Αυτές οι βάσεις στεγάζουν ποικίλο στρατιωτικό εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων αεράμυνας, μαχητικών αεροσκαφών MiG-29 και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Λειτουργούν από Ρώσους στρατιωτικούς και μισθοφόρους. Η Ρωσία φέρεται επίσης να σχεδιάζει να επενδύσει στο λιμάνι του Τομπρούκ και στην ομώνυμη αεροπορική βάση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Ρωσία: Το Κρεμλίνο «στήνει» νέα «Wagner» στην Αφρική
Πρέπει να σημειωθεί ότι το λιμάνι και η αεροπορική βάση ελέγχονται επίσης από τον Στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, τον de facto επικεφαλής της «ανατολικής κυβέρνησης» στη Λιβύη.
Η αεροπορική βάση Αλ-Χαντίμ/ Al-Khadim είναι μια στρατηγικά σημαντική στρατιωτική εγκατάσταση στην ανατολική Λιβύη, που βρίσκεται στην έρημο περίπου 100 χιλιόμετρα ανατολικά της Βεγγάζης.
Υπό τον έλεγχο του Χαφτάρ, η βάση χρησιμεύει ως βασικός κόμβος υλικοτεχνικής υποστήριξης και επιχειρήσεων, με την υποστήριξη ξένων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένων των ΗΑΕ και της Ρωσίας.
Η αεροπορική βάση Al-Qardabiya είναι μια μεγάλη εγκατάσταση διπλής χρήσης που βρίσκεται 15 χιλιόμετρα νότια της Σύρτης. Η βάση χρησιμοποιείται ενεργά από ρωσικές παραστρατιωτικές δυνάμεις (ιδιαίτερα το Αφρικανικό Σώμα). Έχουν πραγματοποιηθεί εκτεταμένες εργασίες εκεί για τον εκσυγχρονισμό του διαδρόμου προσγείωσης και την ασφάλεια της περιμέτρου.
Η αεροπορική βάση Al-Jufra, με τη σειρά της, είναι μια σημαντική στρατηγική στρατιωτική εγκατάσταση στην κεντρική Λιβύη, που βρίσκεται κοντά στην πόλη Waddan.
Η βάση, που κατελήφθη από τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό (LNA) του Χαλίφα Χαφτάρ τον Ιούνιο του 2017, χρησίμευε ως σημαντικός κόμβος logistics, σημείο διέλευσης και κέντρο ανάπτυξης ξένων μισθοφόρων και συμμαχικών αεροσκαφών.
Αναφέρεται επίσης ότι η Ρωσία σχεδιάζει να επενδύσει στο λιμάνι του Τομπρούκ και στην ομώνυμη αεροπορική βάση.
Η αεροπορική βάση Maaten al-Sarra, που βρίσκεται κοντά στα σύνορα της Λιβύης με το Τσαντ και το Σουδάν και ελέγχεται από τον στρατό του Χαφτάρ, είναι επίσης στρατηγικής σημασίας.
Χρησιμεύει ως ορμητήριο για τις αποσταθεροποιητικές επιχειρήσεις της Ρωσίας στο Σαχέλ. Η βάση υπήρχε πριν από την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ και φέρεται να χρηματοδοτούνταν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, από τον Δεκέμβριο του 2024, ρωσικός εξοπλισμός, προσωπικό και Σύριοι μαχητές που συνδέονται με το καθεστώς Άσαντ έχουν αρχίσει να φτάνουν σε αυτήν την εγκαταλελειμμένη αεροπορική βάση.
Μια άλλη στρατηγικά σημαντική στρατιωτική εγκατάσταση όπου η Ρωσία αυξάνει τη στρατιωτική της παρουσία είναι η αεροπορική βάση Μπρακ ελ-Σάτι, που βρίσκεται στη νοτιοδυτική Λιβύη, περίπου 50 χιλιόμετρα βόρεια της Σάμπα.
Κατά τη διάρκεια της εμφύλιας σύγκρουσης στη χώρα, έγινε σημαντικός κόμβος για τις δυνάμεις του Χαλίφα Χαφτάρ.
Από τον Μάρτιο του 2024, τα ρωσικά στρατεύματα έχουν επεκτείνει τις επιχειρήσεις τους στην αεροπορική βάση Μπρακ ελ-Σάτι.
Τουλάχιστον ένα νέο υπόστεγο και δύο κτίρια, που πιθανώς χρησιμοποιούνται για τη συντήρηση αεροσκαφών, κατασκευάστηκαν πρόσφατα εκεί. Ο αριθμός του ρωσικού προσωπικού στη βάση έχει αυξηθεί από 300 σε 450 από τον Δεκέμβριο του 2024.
Η αεροπορική βάση Ταμανχίντ βρίσκεται στη νότια Λιβύη, βορειοανατολικά της πόλης Σάμπα.
Αυτή η στρατηγικά σημαντική στρατιωτική εγκατάσταση βρίσκεται κοντά στον κύριο αυτοκινητόδρομο που συνδέει τη νότια Λιβύη με τις βόρειες και κεντρικές περιοχές και αποτελεί έναν από τους κύριους κόμβους υλικοτεχνικής υποστήριξης του στρατού του Χαφτάρ. Ρώσοι μισθοφόροι και στρατιωτικό προσωπικό σταθμεύουν επίσης εκεί.
Μέχρι τα μέσα του 2023, Ρώσοι μισθοφόροι από το Wagner PMC φέρεται να χρησιμοποιούσαν την αεροπορική βάση Ταμανχίντ/Tamanhint στη νότια Λιβύη για να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις και να προμηθεύουν όπλα στο Σουδάν.
Πρόσφατες αναφορές δείχνουν έργα επέκτασης, πιθανώς συμπεριλαμβανομένων νέων οικιστικών περιοχών, ανακατασκευής του δρόμου που συνδέει τον διάδρομο με τα υπόστεγα και εκσυγχρονισμού του ίδιου του διαδρόμου.
Όπως είναι γνωστό, μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία, η Ρωσία μετέφερε μέρος του εξοπλισμού και των όπλων της από τις στρατιωτικές βάσεις Χμεϊμίμ και Ταρτούς στη Λιβύη.
Ακόμα και τότε, οι αναλυτές εικάζουν ότι η Μόσχα ετοιμαζόταν να αξιοποιήσει τους δεσμούς της με τον στρατάρχη Χαφτάρ, ο οποίος ελέγχει ένα σημαντικό μέρος της Λιβύης, για να μετατρέψει τη χώρα σε βασικό χώρο διεξαγωγής των επιχειρήσεών της στην Αφρική.
Μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία, η Ρωσία μετέφερε μέρος του εξοπλισμού και των όπλων της από τις στρατιωτικές βάσεις Χμεϊμίμ και Ταρτούς στη Λιβύη.
Μετά από 18 μήνες διαπραγματεύσεων, επιτεύχθηκε πρόσφατα συμφωνία μεταξύ της νέας συριακής κυβέρνησης και της Ρωσίας σχετικά με τις αεροπορικές βάσεις Χμεϊμίμ και Ταρτούς.
Βάσει της συμφωνίας, οι πολιτικές υποδομές στο λιμάνι της Ταρτούς και στην αεροπορική βάση Χμεϊμίμ θα μεταφερθούν σταδιακά στον συριακό έλεγχο, ενώ οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα ανακατασκευαστούν και θα μετατραπούν σε κοινά κέντρα στρατιωτικής εκπαίδευσης.
Το ρωσικό στρατιωτικό προσωπικό θα παραμείνει σε αυτά τα κέντρα εκπαίδευσης, αλλά ο αριθμός του δεν αποκαλύπτεται. Η συμφωνία επιτρέπει στη Ρωσία να διατηρήσει περιορισμένη στρατιωτική παρουσία στη Συρία, αλλά η Μόσχα έχει επικεντρώσει τις προσπάθειές της στην ενίσχυση των αεροπορικών βάσεων στη νοτιοανατολική Λιβύη, που ελέγχονται από τον στρατό του Χαφτάρ.
Σύμφωνα με το Αφρικανικό Φόρουμ Άμυνας, η Ρωσία χρησιμοποίησε τη Συρία ως κόμβο διαμετακόμισης στη Μέση Ανατολή για τη μεταφορά εξοπλισμού, όπλων και προσωπικού στην Αφρική μέχρι την πτώση του Σύρου δικτάτορα Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024. Το Κρεμλίνο έστρεψε στη συνέχεια την προσοχή του στη Λιβύη. Αφού αρχικά απέτυχε να εξασφαλίσει ένα λιμάνι στη Λιβύη, η Ρωσία επέκτεινε τις δραστηριότητές της περαιτέρω στη χώρα.
«Η αεροπορική βάση Maaten al-Sarrah είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα», έγραψε ο Frank Talbot, ανώτερος συνεργάτης για τη Βόρεια Αφρική στο Κέντρο Rafik Hariri και στο Πρόγραμμα Μέσης Ανατολής του Ατλαντικού Συμβουλίου.
«Αυτή η στρατηγικά τοποθετημένη αεροπορική βάση κοντά στα σύνορα με το Τσαντ και το Σουδάν αποτελεί ορμητήριο για τις αποσταθεροποιητικές επιχειρήσεις της Ρωσίας στο Σαχέλ».
Η αεροπορική βάση στη νότια Λιβύη ήταν άδεια από το 2011, μέχρι που η Ρωσία έστειλε Σύρους στρατιώτες για να την ανοίξουν ξανά τον Δεκέμβριο του 2024.
Το Κρεμλίνο μπορεί να προμηθεύσει απευθείας την Μπουρκίνα Φάσο, το Μάλι και το Σουδάν από το Maaten el-Sarra, ανέφερε τότε το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Agenzia Nova.
Ρώσοι ειδικοί και συριακά στρατεύματα αποκατέστησαν τους διαδρόμους και τις αποθήκες στη βάση.
Οι αναλυτές σημειώνουν ότι η στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας στη Λιβύη εμποδίζει την εύθραυστη διαδικασία ενοποίησης της χώρας.
«Παραμένει εμπόδιο σε μια διαρκή ειρηνευτική συμφωνία, επιτρέποντας στις εγχώριες παρατάξεις που υποστηρίζονται από το εξωτερικό να αντισταθούν στις ειρηνευτικές προσπάθειες», έγραψε ο αναλυτής Ali Bin Musa για το Συμβούλιο Παγκόσμιων Υποθέσεων της Μέσης Ανατολής.
—