Η Ευρώπη εισέρχεται σε έναν εκλογικό υπερκύκλο με τέσσερις κρίσιμες αναμετρήσεις.

Από την Ισπανία στις 29 Νοεμβρίου έως τις εκλογές που αναμένονται μέσα στο 2027, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπαίνει σε μια περίοδο κατά την οποία θα ψηφίσουν τέσσερα από τα μεγαλύτερα κράτη μέλη της, η Ισπανία, η Γαλλία, η Πολωνία και η Ιταλία.

Η αλληλουχία αυτή, την οποία ο Guardian περιγράφει ως εκλογικό «υπερκύκλο», μπορεί να μεταβάλει τους συσχετισμούς μεταξύ των κυβερνήσεων που αποφασίζουν για το μέλλον της Ένωσης.

Στην κάλπη αναμένεται να προσέλθουν επίσης οι πολίτες της Ελλάδας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας και της Σλοβακίας, ενώ στη Γερμανία θα διεξαχθούν περιφερειακές εκλογές.

Η αρχή στην Ισπανία, το μεγάλο βάρος στη Γαλλία

Πρώτη ψηφίζει η Ισπανία. Οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές έχουν οριστεί για την Κυριακή 29 Νοεμβρίου 2026, μετά την πολιτική κρίση που προκάλεσε η απόρριψη μέτρων της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ για τη στέγαση. Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα προηγείται στις δημοσκοπήσεις, αλλά η δυνατότητά του να σχηματίσει κυβέρνηση συνδέεται με την επίδοση του ακροδεξιού Vox. Η αναμέτρηση θα δείξει αν η συνεργασία των δύο κομμάτων, που υπάρχει ήδη σε ορισμένες περιφέρειες, μπορεί να μεταφερθεί και στην κεντρική κυβέρνηση.

Για την ΕΕ, ακόμη μεγαλύτερη σημασία αποδίδεται στις γαλλικές προεδρικές και βουλευτικές εκλογές της άνοιξης του 2027. Η Μαρίν Λεπέν διεκδικεί την προεδρία με πρόγραμμα που, σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, προβλέπει μεταξύ άλλων μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και δημοψήφισμα για την υπεροχή του γαλλικού δικαίου έναντι του ευρωπαϊκού. Πρόκειται για προτάσεις που, αν επιχειρούνταν να εφαρμοστούν, θα προκαλούσαν ευθεία σύγκρουση με τις Βρυξέλλες. Η εκλογική της επικράτηση, πάντως, παραμένει ενδεχόμενο και όχι δεδομένο.

Στην Πολωνία, ο κυβερνητικός συνασπισμός του Ντόναλντ Τουσκ αντιμετωπίζει την πίεση εθνικιστικών κομμάτων. Στην Ιταλία, η Τζόρτζια Μελόνι θα διεκδικήσει νέα θητεία σε εκλογές που πρέπει να γίνουν έως το τέλος του 2027, έχοντας πλέον και ανταγωνισμό στα δεξιά της από το κόμμα Εθνικό Μέλλον του Ρομπέρτο Βανάτσι. Τα κόμματα αυτά δεν έχουν ενιαίες θέσεις σε κάθε ζήτημα -ιδίως ως προς τη Ρωσία και την Ουκρανία- και μια εκλογική ενίσχυσή τους δεν συνεπάγεται αυτομάτως κοινή στάση στην ΕΕ.

Τι θα μπορούσε να μπλοκάρει στις Βρυξέλλες

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιοι θα εκπροσωπούν τα μεγάλα κράτη μέλη στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις. Ένα ισχυρότερο μπλοκ εθνικιστικών ή ευρωσκεπτικιστικών κυβερνήσεων θα μπορούσε να δυσκολέψει συμφωνίες για τον επόμενο κοινοτικό προϋπολογισμό, τη στήριξη της Ουκρανίας, τη διεύρυνση και τη στενότερη συνεργασία στην άμυνα και την ενέργεια.

Η δυνατότητα εμπλοκής εξαρτάται από το θέμα, καθώς ορισμένες αποφάσεις απαιτούν ομοφωνία, ενώ στην ειδική πλειοψηφία απαιτείται συγκεκριμένος συνδυασμός κρατών και πληθυσμού για τον σχηματισμό μειοψηφίας αρνησικυρίας. Δεν αρκεί, επομένως, μια γενική πολιτική σύμπλευση για να μπλοκαριστεί κάθε ευρωπαϊκή απόφαση.

Ο ερευνητής του Carnegie Europe Στέφαν Λένε επισημαίνει και μια αλλαγή που έχει ήδη συντελεστεί: τα εθνικά κόμματα που εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αυξήθηκαν από 127 το 2004 σε 220 μετά τις εκλογές του 2024. Ο κατακερματισμός δυσκολεύει τη δημιουργία σταθερών πλειοψηφιών, ενώ η υποστήριξη προς τη ριζοσπαστική δεξιά στις εθνικές εκλογές έχει αυξηθεί, σύμφωνα με την ανάλυσή του, από περίπου 10% στα μέσα της δεκαετίας του 2000 σε 23%.

Ισχυρή στήριξη στην ΕΕ, αβεβαιότητα για την πορεία της

Η ενίσχυση των ευρωσκεπτικιστών συνυπάρχει με ευρεία αποδοχή της συμμετοχής στην Ένωση. Στο Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου την άνοιξη του 2026, το 74% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι η χώρα του έχει ωφεληθεί από την ένταξη στην ΕΕ. Την ίδια στιγμή, η ακρίβεια και η οικονομική ανασφάλεια εξακολουθούν να απασχολούν τους πολίτες. Η συζήτηση, συνεπώς, αφορά κυρίως την κατεύθυνση και την ικανότητα της Ένωσης να ενεργεί συλλογικά, καθώς λίγα από τα ισχυρά ευρωσκεπτικιστικά κόμματα ζητούν πλέον ανοιχτά αποχώρηση από αυτήν.

Οι εκλογές θα κριθούν από διαφορετικά εθνικά προβλήματα και οι σημερινές δημοσκοπήσεις δεν προδικάζουν το αποτέλεσμά τους. Το κοινό ευρωπαϊκό διακύβευμα είναι αν οι κυβερνήσεις που θα προκύψουν θα μπορούν να συμφωνήσουν στις αποφάσεις που η ΕΕ θεωρεί αναγκαίες για τα επόμενα χρόνια.

Από geoathanas

Αφήστε μια απάντηση

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.