Η φράση «τα χρήματα δεν φτάνουν» αποτυπώνει την καθημερινότητα πολλών Ρουμάνων, καθώς η χώρα καταγράφει τον υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι αυξήσεις στις τιμές πιέζουν ολοένα περισσότερο τα νοικοκυριά.
Στην εβδομαδιαία αγορά της πόλης Καλαράσι, στο νότιο τμήμα της Ρουμανίας, η Φλόρικα Βασίλε πηγαίνει από πάγκο σε πάγκο γεμίζοντας το καροτσάκι της με λαχανικά που, όπως λένε οι ντόπιοι, είναι φθηνότερα από οπουδήποτε αλλού στην πόλη. Καθώς η χώρα αντιμετωπίζει τον υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η ίδια και άλλοι αγοραστές παραπονέθηκαν ότι η άνοδος των τιμών τους αναγκάζει να πάρουν δύσκολες αποφάσεις σχετικά με το τι πρέπει να περιορίσουν. «Έπρεπε να πάω για έλεγχο του θυρεοειδούς τον Ιανουάριο», δήλωσε η Βασίλε, μια 56χρονη νοικοκυρά, στο AFP, προσθέτοντας ότι χρησιμοποίησε τα χρήματα αυτά για τρόφιμα και τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος. «Τα βγάζουμε πέρα με τα χρήματά μας λίγο πιο σφιχτά», πρόσθεσε. «Φυσικά και ανησυχώ.»
Ο Ντουμίτρου Μπαλντόβιν, ένας 63χρονος εργάτης οικοδομών που βρισκόταν επίσης στην αγορά, εξέφρασε την ίδια επιφύλαξη. «Αντί για δύο λίτρα πετρελαίου, αγοράζω ένα λίτρο και το κάνω να μου φτάσει… Σφίγγουμε το ζωνάρι», είπε. Οι τιμές έχουν αυξηθεί σε όλη την Ευρώπη ως συνέπεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος προκάλεσε ραγδαία άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά η Ρουμανία έχει καταγράψει ποσοστά πληθωρισμού τριπλάσια από τον μέσο όρο της ΕΕ. Η κυβέρνηση, η οποία εδώ και χρόνια παρουσιάζει το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα στην Ένωση, έχει θεσπίσει νέους φόρους για να αντιμετωπίσει το έλλειμμα και έχει καταργήσει τα ανώτατα όρια τιμών στην ηλεκτρική ενέργεια.
Αυτό οδήγησε σε αύξηση κατά 55 τοις εκατό των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος τον Μάιο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους και συνέβαλε στη μείωση των πραγματικών μισθών κατά σχεδόν 7 τοις εκατό τον ίδιο μήνα, καθώς οι μισθοί δεν κατάφεραν να συμβαδίσουν με τον πληθωρισμό, ο οποίος έφτασε το 11 τοις εκατό. Ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 10,4 τοις εκατό τον Ιούνιο και οι αναλυτές αναμένουν περαιτέρω πτώση του εντός του έτους, ωστόσο παραμένει ο υψηλότερος στην ΕΕ.
«Κλέφτες»
Οι Ρουμάνοι ξοδεύουν πλέον το ένα τρίτο του εισοδήματός τους σε τρόφιμα, σε σύγκριση με μόλις 14 τοις εκατό στη Γερμανία, δήλωσε ο Λαουριάν Λούνγκου, πρόεδρος της Consilium Policy Advisors Group, ενός οικονομικού κέντρου μελετών. Οι επιχειρήσεις αναφέρουν ότι η υποβάθμιση της αγοραστικής δύναμης έχει περιορίσει σοβαρά τις δαπάνες στη χώρα των 19 εκατομμυρίων κατοίκων, όπου ο μέσος μισθός ανέρχεται σε 1.100 ευρώ (1.300 δολάρια). Οι διαφωνίες σχετικά με τα μέτρα λιτότητας οδήγησαν επίσης στην κατάρρευση του φιλοευρωπαϊκού κυβερνητικού συνασπισμού της Ρουμανίας τον Μάιο. Η συζήτηση για έναν νέο νόμο περί μισθών για τους εργαζόμενους του δημόσιου τομέα έχει επιδεινώσει τις εντάσεις, οδηγώντας σε μια τριήμερη απεργία στον τομέα της υγείας τον Ιούλιο, λόγω των φόβων ότι θα περικοπούν τα επιδόματα.
Δεν έχει ακόμη σχηματιστεί νέα κυβέρνηση στην ανατολικοευρωπαϊκή αυτή χώρα, όπου ακροδεξιές ομάδες έχουν εκμεταλλευτεί τη λαϊκή οργή. Στο Καλαράσι, πολλοί κατηγορούν τους πολιτικούς όλων των πολιτικών αποχρώσεων για την αποτυχία τους να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό. «Συνεχίζουν να παίρνουν από τις τσέπες των απλών ανθρώπων για να γίνουν δισεκατομμυριούχοι», δήλωσε ο Μαρίν Ζαϊνέα, 75 ετών, επισημαίνοντας ότι η σύνταξή του ήταν λιγότερο από 400 ευρώ το μήνα. «Είναι οι χειρότεροι κλέφτες», πρόσθεσε ο Ζαϊνέα, ενώ πουλούσε φρούτα και λαχανικά από τον κήπο του για να βγάλει λίγα επιπλέον χρήματα.
«Πηγαίνω στο σούπερ μάρκετ απλώς για να ρίξω μια ματιά», είπε. «Αν δεν έχω λεφτά, αυτό κάνω — κοιτάζω και δεν αγοράζω τίποτα.»
Γεμάτες αποθήκες
Ο Πρόεδρος Νικούσορ Νταν, ένας φιλοευρωπαϊκός κεντρώος, προσπάθησε να απαντήσει στις ανησυχίες του λαού το περασμένο Σαββατοκύριακο, αφότου η Ρουμανία απέφυγε την υποβάθμιση της πιστοληπτικής της ικανότητας από τη Fitch σε «σκουπίδια» (junk), δηλαδή κάτω από το επενδυτικό επίπεδο. «Η αγοραστική δύναμη έχει μειωθεί, αλλά η Ρουμανία σταθεροποιείται οικονομικά και τα πράγματα θα βελτιωθούν», δήλωσε ο Νταν σε ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε στα κοινωνικά δίκτυα. Αυτή την εβδομάδα υπέγραψε νόμο που μειώνει τους φόρους στο ντίζελ και θέτει ανώτατο όριο στα εμπορικά περιθώρια κέρδους τόσο για το ντίζελ όσο και για τη βενζίνη, σε μια προσπάθεια να κρατηθούν υπό έλεγχο τα ενεργειακά κόστη. Αυτά θα ήταν ευπρόσδεκτα νέα για τον Πιού Ιλισέι, έναν αγρότη στο χωριό Ντιχισένι, περίπου 20 χιλιόμετρα (12 μίλια) ανατολικά του Καλαράσι.
Αντιμετωπίζοντας αυξανόμενα κόστη για καύσιμα και ζωοτροφές, ενώ παράλληλα μειώνεται η ζήτηση για τα κοτόπουλά του, πρόσφατα αναγκάστηκε για πρώτη φορά να παγώσει το ένα τρίτο της παραγωγής του. «Οι αποθήκες είναι γεμάτες», είπε ο Ιλισέι, ο οποίος έχει επενδύσει σε ηλιακούς συλλέκτες για να μειώσει τα έξοδα ηλεκτρικού ρεύματος, ελπίζοντας παράλληλα ότι τα έσοδά του θα βελτιωθούν σύντομα. «Τελικά, δεν έχεις άλλη επιλογή: πρέπει να τρως τρία γεύματα την ημέρα», είπε. «Δεν χρειάζεται να αγοράσεις πουκάμισο, αλλά δεν μπορείς να μείνεις χωρίς φαγητό».