Η Ευρώπη βιώνει έναν από τους πιο ακραίους καύσωνες των τελευταίων δεκαετιών.
Ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα σαρώνει τη Γηραιά ήπειρο, αφήνοντας πίσω του εκατοντάδες θανάτους, καταστροφές σε υποδομές και ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασιών που ξεπερνούν τους 40°C.
Καθώς το φαινόμενο μετατοπίζεται από τη Δυτική προς την Ανατολική Ευρώπη, οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις μη αναστρέψιμες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Δραματικός απολογισμός στη Γαλλία
Η εθνική υπηρεσία δημόσιας υγείας της Γαλλίας, ανακοίνωσε ότι μεταξύ 24 και 27 Ιουνίου καταγράφηκαν 1.000 επιπλέον θάνατοι σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.
Οι περισσότεροι αφορούσαν ηλικιωμένους, ενώ οι αρχές προειδοποιούν ότι ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά.
Η επιστημονική κοινότητα τονίζει ότι ο καύσωνας, που ξεκίνησε στις 20 Ιουνίου, είναι ο χειρότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη, έχοντας πλήξει την παραγωγή ενέργειας, τις υποδομές και τα νοσοκομεία.
Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, ανέφερε στην πλατφόρμα X: «Αυτή τη στιγμή 150 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν υπό συνθήκες ακραίας ζέστης, εκατοντάδες έχουν πεθάνει, σχολεία είναι κλειστά, τα ηλεκτρικά δίκτυα λυγίζουν».
Europe is the fastest-warming continent on Earth, heating at twice the global average. Right now 150 million people are living under extreme heat, hundreds have died, schools are shut, grids are buckling.
— Tedros Adhanom Ghebreyesus (@DrTedros) June 28, 2026
Driven by climate change and global warming, the phenomenon of the…
Ο επικεφαλής του ΠΟΥ σημείωσε ότι περισσότεροι από 1.300 επιπλέον θάνατοι έχουν καταγραφεί από τις 21 Ιουνίου, «συνδεόμενοι με τις υψηλές θερμοκρασίες στην Ευρώπη».
«Καθοδηγούμενο από την κλιματική αλλαγή και την παγκόσμια θέρμανση, το φαινόμενο του καύσωνα “που συμβαίνει μια φορά σε κάθε γενιά” εμφανίζεται τώρα σχεδόν ετησίως. Είχαμε προειδοποιηθεί», σημείωσε.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο καύσωνας αυτός θα ήταν «σχεδόν αδύνατος» χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία κατέστησε τις εξαιρετικά υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες αυτής της εβδομάδας 100 φορές πιο πιθανές απ’ ό,τι πριν από μόλις δύο δεκαετίες.
Πάνω από 191 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη ήρθαν αντιμέτωποι με θερμοκρασίες τουλάχιστον 35°C.
«Πύρινα» μέτωπα στην Ανατολική Ευρώπη
Την Κυριακή, ο καύσωνας εξαπλώθηκε ανατολικά, με τη Γερμανία, την Τσεχία, την Πολωνία και την Ουγγαρία να καταγράφουν ιστορικά υψηλά.
- Γερμανία: Σημειώθηκε ιστορικό ρεκόρ όλων των εποχών με 41,7°C στο Κόσεν, κοντά στα πολωνικά σύνορα, καταρρίπτοντας το ρεκόρ των 41,5°C που είχε σημειωθεί μόλις την προηγούμενη ημέρα στο Ντρέβιτς. Στο Γκόρισχαϊντε ξέσπασε δασική πυρκαγιά σε περιοχή με πυρομαχικά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Παράλληλα, μεγάλη επιχείρηση κατάσβεσης κοντά στο χωριό Τράιζεν στα νοτιοδυτικά διακόπηκε προσωρινά λόγω εκρήξεων, με αποτέλεσμα 650 κάτοικοι να εκκενώσουν τα σπίτια τους. Στο Βερολίνο, η αστυνομία επιστράτευσε αύρες νερού για να δροσίσει κατοίκους και τουρίστες, ενώ η Deutsche Bahn συνέστησε την αποφυγή άσκοπων μετακινήσεων.
- Πολωνία: Κατέρριψε το απόλυτο ρεκόρ της με 40,5°C στο Σουμπίτσε, σπάζοντας ένα ρεκόρ 105 ετών (40,2°C από το 1921). Η κυβερνητική υπηρεσία ασφάλειας κάλεσε τους πολίτες μέσω SMS «να αποφεύγουν τον ήλιο και την έντονη δραστηριότητα».
- Τσεχία: Το υδρομετεωρολογικό ινστιτούτο επιβεβαίωσε νέο ιστορικό υψηλό 41,9°C στο Ντοξάνι, δηλώνοντας: «Οι θερμοκρασίες συνεχίζουν να ανεβαίνουν, αυτό δεν είναι το τελικό μέγιστο».
- Ουγγαρία: Κατέγραψε ρεκόρ για τη συγκεκριμένη ημερομηνία με 40,7°C στο Μπουντακάλας.
- Σλοβακία και Δανία: Η Σλοβακία κατέγραψε 39,3°C στο Μούζλα, ενώ η Δανία είχε σημειώσει το Σάββατο την υψηλότερη θερμοκρασία από την έναρξη των μετρήσεων το 1874, με 36,6°C βόρεια του Οντένσε.
Κόντρα Παρισιού – ΗΠΑ για τα κλιματιστικά
Η κρίση πυροδότησε και μια έντονη διατλαντική κόντρα, με αφορμή τις επικρίσεις Αμερικανών τουριστών και ομογενών για την έλλειψη κλιματισμού στη Γαλλία, όπου ιστορικά μόνο ένα στα τέσσερα νοικοκυριά διαθέτει κλιματιστικό.
Η Οντρέ Πουλβάρ, αντιδήμαρχος Παρισιού για τις διεθνείς σχέσεις, εξαπέλυσε δριμύτατη επίθεση κατά των ΗΠΑ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Αγαπητοί Αμερικανοί δημοσιογράφοι και “influencers” των μέσων κοινωνικής δικτύωσης: εδώ και μέρες, ορισμένοι από εσάς επικρίνετε και κοροϊδεύετε το Παρίσι επειδή η πόλη δεν έχει κλιματισμό σε κάθε δωμάτιο… Θεέ μου, αυτό είναι τόσο προκλητικό!», δήλωσε.
«Ως ο δεύτερος μεγαλύτερος εκπομπέας αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο, φέρετε σημαντικό μερίδιο ευθύνης για την παγκόσμια θέρμανση και τις συνέπειες που βιώνουμε εμείς στη Γαλλία. Οι πόλεις σας, οι οποίες είναι κλιματιζόμενες σε ποσοστό 90%, δεν είναι άσχετες με αυτό», σημείωσε.
Καταλήγοντας, τόνισε: «Οπότε σας παρακαλώ, αρκετά με τα μαθήματα. Απλώς αρχίστε να κάνετε το κομμάτι που σας αναλογεί».
Παρά το γεγονός ότι πρόσφατη έρευνα της Ipsos έδειξε πως το 78% των Γάλλων θεωρεί το A/C κακό για το περιβάλλον, οι ακραίες συνθήκες προκάλεσαν στροφή, με τα καταστήματα να ξεπουλούν φορητά κλιματιστικά και τους καταναλωτές να σχηματίζουν τεράστιες ουρές για την αγορά τους.
Επιπτώσεις και μπλακ άουτ
Η Γαλλίδα υπουργός Υγείας, Στεφανί Ριστ, προειδοποίησε σε συνέντευξή της στην εφημερίδα La Tribune ότι οι επιπτώσεις στην υγεία θα έχουν διάρκεια.
«Η ακραία ζέστη των τελευταίων ημερών έχει καθυστερημένη επίδραση, ιδιαίτερα στους ευάλωτους ανθρώπους αλλά και σε ορισμένους νεότερους, οι οποίοι μερικές φορές εμφανίζονται στα επείγοντα πέντε έως δέκα ημέρες μετά τον καύσωνα», είπε χαρακτηριστικά.
«Για άτομα με χρόνιες παθήσεις, αυτή η επίδραση μπορεί να διαρκέσει για αρκετές εβδομάδες», σημείωσε, συμπληρώνοντας ότι αναμένει «η πίεση στο νοσοκομειακό σύστημα να συνεχιστεί ακόμη και μετά την πτώση της θερμοκρασίας».
«Υπάρχει ακόμη χρόνος να χτυπήσετε την πόρτα του γείτονά σας εάν είναι απομονωμένος. Όλοι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη τους», κατέληξε.
Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, απελπισμένοι Παριζιάνοι κοιμήθηκαν σε δημόσια πάρκα, όπως το Μπουτ-Σομόν, ή έκλεισαν κλιματιζόμενα δωμάτια ξενοδοχείων.
Αν και οι καταιγίδες της Κυριακής δρόσισαν την πρωτεύουσα, οι κεραυνοί βύθισαν στο σκοτάδι 36.000 νοικοκυριά στις περιοχές Αιν, Ιβλίν και Αντρ-ε-Λουάρ.
Στο Παρίσι, 1.300 νοικοκυριά παρέμειναν χωρίς ρεύμα για 30 ώρες μετά από μπλακ άουτ που σημειώθηκαν το Σάββατο, θέτοντας εκτός λειτουργίας ανεμιστήρες, ψυγεία και ανελκυστήρες σε πολυώροφα κτίρια.