Η προοπτική μιας μελλοντικής κυβερνητικής συνεργασίας μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας δεν φαίνεται να συγκεντρώνει την υποστήριξη της πλειονότητας των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ.
Η δημοσκόπηση της MRB έρχεται να θυμίσει μια σκληρή πολιτική αλήθεια σε όσους στο ΠΑΣΟΚ εξακολουθούν να ονειρεύονται, να σχεδιάζουν ή να προωθούν μετεκλογική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία: Η βάση του κόμματος δεν τους ακολουθεί.
Μόλις το 16% των νυν ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ βλέπει θετικά μια τέτοια προοπτική. Αντίθετα, το 32% προτιμά συνεργασία με τον Αλέξη Τσίπρα (ή την ΕΛ.Α.Σ.), ένα ανάλογο ποσοστό κλίνει προς συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ το 23% είναι ανοιχτό και σε προσέγγιση με τη Μαρία Καρυστιανού.
Με άλλα λόγια, η πλειοψηφία του σημερινού εκλογικού σώματος του ΠΑΣΟΚ κοιτάζει προς τα αριστερά του πολιτικού φάσματος.
Πριν από μερικά χρόνια κυκλοφορούσε η ανάλυση ότι η βάση του ΠΑΣΟΚ είχε γίνει «φιλομητσοτακική» – ότι οι δεξιόστροφοι, οι μετριοπαθείς και οι αντιτσιπρικοί ψηφοφόροι αποτελούσαν πλέον την πλειοψηφία.
Η πραγματικότητα όμως έχει αλλάξει δραστικά. Οι δεξιόστροφοι και οι πιο μετριοπαθείς έχουν ήδη φύγει προς τη ΝΔ εδώ και καιρό.
Αυτό που έμεινε είναι ένα πιο αριστερόστροφο, αντιδεξιό και προοδευτικό ακροατήριο. Ένα κοινό που θυμίζει περισσότερο την παλιά ΠΑΣΟΚική παράδοση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της αντιδεξιάς ρητορικής και της ανοιχτής ματιάς προς την Κεντροαριστερά, παρά την τεχνοκρατική συναίνεση με τη Δεξιά.
Βεβαίως, υπάρχουν και εξαιρέσεις: η Άννα Διαμαντοπούλου και κάποιοι από την κομματική γραφειοκρατία εξακολουθούν να βλέπουν «διάσωση» ή «κυβερνησιμότητα» μέσα από μια συμμαχία με τη ΝΔ.
Αυτή η άποψη όμως φαίνεται αποκομμένη από την πραγματική βάση του κόμματος.
Το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη πάρει απόφαση στο Συνέδριό του για προοδευτική διακυβέρνηση. Η δημοσκόπηση της MRB δεν κάνει τίποτα άλλο από το να την επιβεβαιώνει με αριθμούς.
Εδώ δικαιώνεται και η πρόταση του Χάρη Δούκα για διάλογο στην Κεντροαριστερά. Ο Δήμαρχος Αθηναίων είχε επισημάνει από νωρίς την ανάγκη μιας ευρύτερης προοδευτικής συζήτησης, μακριά από αυτόματες αποκλειστικότητες ή απόλυτες συμμαχίες με τη Δεξιά.
Η βάση φαίνεται να συμφωνεί.Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοεί τα μηνύματα των ψηφοφόρων του. Αν θέλει να παραμείνει τρίτος πόλος και να διεκδικήσει ρόλο στην επόμενη μέρα, πρέπει να κινηθεί προς την κατεύθυνση που δείχνει η ίδια του η κοινωνική βάση: Ανοιχτό διάλογο με προοδευτικές δυνάμεις, προοδευτική ατζέντα και αποφυγή της λογικής «ό,τι να ’ναι για να μπούμε στην κυβέρνηση».
Η εποχή των αυτόματων «κεντρώων» συμμαχιών με τη ΝΔ έχει περάσει. Το εναπομείναν ΠΑΣΟΚ είναι πιο αριστερό, πιο αντιδεξιό και πιο απαιτητικό.