Ο ηγέτης της CDU/CSU, Φρίντριχ Μερτς, υπέστη μια ντροπιαστική ήττα-έκπληξη σε μια πρώτη ψηφοφορία που αναμενόταν να είναι τυπική – Μεγάλη ωφελημένη η ακροδεξιά
Ο Φρίντριχ Μερτς εξελέγη νέος καγκελάριος της Γερμανίας, αλλά η διαδικασία δεν ήταν τόσο ομαλή όσο θα ήθελε ο ίδιος – και αυτό είναι υποτιμητικό, όπως σχολιάζουν διεθνείς αναλυτές.
Μετά από μακρές διαπραγματεύσεις, η συμμαχία CDU/CSU του Μερτς υπέγραψε επίσημα την Δευτέρα συμφωνία συνασπισμού με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD), που διαφημίστηκε ως «ανάληψη ευθύνης για τη Γερμανία», η οποία τους δίνει τεχνικά 328 ψήφους στο νέο κοινοβούλιο.
Ωστόσο, σε μια κρίσιμη ψηφοφορία το πρωί της Τρίτης (6/5), που αναμενόταν να είναι τυπική, ο Μερτς δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαραίτητη υποστήριξη των 316 και έλαβε μόνο 310 ψήφους, πράγμα που σημαίνει ότι 18 από τους βουλευτές των κομμάτων του συνασπισμού δεν τον ψήφισαν.
Ήταν η πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας που συνέβη κάτι τέτοιο και αποτέλεσε τεράστια προσωπική ήττα για τον Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι, με την κυβέρνησή του, «η Γερμανία επέστρεψε» και είναι έτοιμη να προσφέρει την πολυπόθητη σταθερότητα στην ευρωπαϊκή πολιτική.
Σε μια δεύτερη ψηφοφορία αργότερα την Τρίτη, πάντως, ο Μερτς τα κατάφερε, κερδίζοντας 325 ψήφους στη συνέλευση των 630 μελών, ενώ 289 ψήφισαν κατά.
Ποιοι δεν τον ψήφισαν;
Ακόμα δεν είναι γνωστό ποιοι βουλευτές δεν ψήφισαν τον Φρίντριχ Μερτς, καθώς και οι δύο ψηφοφορίες ήταν μυστικές, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει κατάλογος των μεμονωμένων ψήφων.
Η ομάδα του, μάλιστα, χρειάστηκε να απευθυνθεί στους Πράσινους, ακόμη και στο κόμμα της Αριστεράς – τους κληρονόμους των πρώην κομμουνιστών της Ανατολικής Γερμανίας, με τους οποίους οι συντηρητικοί αρνούνται να συνεργαστούν – για να πετύχει μια γρήγορη δεύτερη ψηφοφορία.
Πάντως, το πολιτικό θλίλερ στην Γερμανία συνεχίζεται για τις διαρροές του πρώτου γύρου, με τους αναλυτές στην Γερμανία να στοιχηματίζουν αν ήταν οι αντίθετες φωνές από το SPD ή αν ο πρώην τραπεζίτης έχει ήδη εχθρούς μέσα στη δική του συντηρητική συμμαχία.
Τι θα συμβεί από εδώ και στο εξής
Η ομάδα του νέου καγκελάριου επιδιώκει να αφήσει πίσω της το σημερινό δράμα και να συνεχίσει τη δουλειά της διακυβέρνησης της Γερμανίας, πρόθυμη να απορρίψει την αρχική ήττα ως μια… απλή αναποδιά.
Ο Μερτς έχει προγραμματίσει να επισκεφθεί το Παρίσι και τη Βαρσοβία την Τετάρτη, στα πρώτα του ταξίδια στο εξωτερικό από τη θέση του καγκελάριου της χώρας, ενώ την Πέμπτη θα ακολουθήσουν εκδηλώσεις για την Ημέρα της Νίκης και την Παρασκευή μια συνάντηση του ΝΑΤΟ.
Όλα αυτά είναι ευκαιρίες για τον ίδιο να παίξει τον ρόλο του ισχυρού πολιτικού άνδρα και όχι του ταλαιπωρημένου ηγέτη που… «μελανιάζει» άσχημα πριν καν ξεκινήσει τη θητεία του, σχολιάζει χαρακτηριστικά ο βρετανικός Guardian.
Τι μπορούμε να μάθουμε από το γερμανικό δράμα;
Ήταν εξαρχής γνωστό ότι αυτό θα ήταν ένα ασταθές κοινοβούλιο και η ψηφοφορία της Τρίτης το υπογράμμισε. Ο Μερτς τα κατάφερε τελικά, αλλά ο συνασπισμός του είναι εύθραυστος και, σαφώς, η υποστήριξη δεν είναι σταθερή ακόμη και μεταξύ των δύο κυβερνητικών εταίρων.
Το ακροδεξιό κόμμα AfD, εν τω μεταξύ, εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο το χάος, δίνοντας ίσως μια ένδειξη για το πώς σκοπεύει να προσεγγίσει αυτό το κοινοβούλιο, στο οποίο είναι το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης. Εδώ και καιρό υποστηρίζουν ότι ο μεγάλος συνασπισμός θα καταλήξει να αποτύχει μάλλον νωρίτερα παρά αργότερα.
Σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η συμπρόεδρος του AfD Αλίς Βάιντελ δήλωσε ότι η ψηφοφορία «καταδεικνύει τα αδύναμα θεμέλια» στα οποία στηρίζεται ο συνασπισμός, ενώ αργότερα – πριν τον β’ γύρο, από τον οποίο εξελέγη καγκελάριος ο Μερτς – ζήτησε πρόωρες εκλογές.
Το κόμμα της έρχεται ήδη πρώτο σε ορισμένες δημοσκοπήσεις, εν μέρει λόγω της αυξανόμενης απογοήτευσης από τα κυρίαρχα κόμματα και της απογοήτευσης από τον ρυθμό της διαδικασίας σχηματισμού κυβέρνησης.
Τυχόν περαιτέρω κέρδη του AfD θα θέσουν σοβαρά υπό αμφισβήτηση την ιδέα ότι το ακροδεξιό κόμμα μπορεί να κρατηθεί πίσω από το «τείχος προστασίας», που επιδιώκει να το κρατήσει στο περιθώριο της γερμανικής πολιτικής, παρότι αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στη φήμη του όσο και νομικά, αφού η υπηρεσία εσωτερικών πληροφοριών της Γερμανίας το κατέταξε επίσημα στην κατηγορία των εξτρεμιστικών ομάδων.
Το AfD είναι ο νικητής από αυτή την πανωλεθρία
Παρ’ όλα αυτά, μία τέτοια αστάθεια τροφοδοτεί την αίσθηση του «άδικου» αποκλεισμού μεταξύ των υποστηρικτών του AfD.
«Η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς θεσμούς αποδυναμώνεται περαιτέρω», δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ο Manfred Guellner, επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων Forsa, ο οποίος τόνισε χαρακτηριστικά πως «το AfD είναι ο νικητής από αυτή την πανωλεθρία».
Το φιάσκο του πρώτου γύρου της ψηφοφορίας ήταν επίσης μια προσωπική αποτυχία για τον Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος εξελέγη αρχηγός των Χριστιανοδημοκρατών μόλις το 2022, μετά από δύο ανεπιτυχείς υποψηφιότητες το 2018 και το 2021. Πρόσφατη δημοσκόπηση έδειξε ότι το ένα τρίτο των δικών του ψηφοφόρων τον θεωρεί ακατάλληλο για καγκελάριο.
«Για το AfD, αυτό το σημάδι εσωτερικής αστάθειας παρέχει περαιτέρω ευκαιρίες για να παρουσιάσει κάθε άλλο κόμμα ως μέρος ενός καρτέλ του κατεστημένου, που μπορεί να παραμεριστεί μόνο από την ακροδεξιά», σημείωσε ο Alex Clarkson, λέκτορας στο King’s College του Λονδίνου.
Όπως εξήγησε, «οι ηγέτες του AfD θα ελπίζουν ότι θα προσελκύσουν περισσότερους ψηφοφόρους με εθνικιστικές συντηρητικές τάσεις, απογοητευμένους από τους συμβιβασμούς που αναγκάστηκε να αποδεχθεί το CDU» του Μερτς.
«Αυτή η κυβέρνηση ξεκινά σε συνθήκες ακραίας αστάθειας και θα παραμείνει ασταθής», δήλωσε ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του AfD, Bernd Baumann.