Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει ποτέ τη βαθιά αναποτελεσματική υπαρξιακή πραγματικότητα της αγάπης, του πόνου και της θνητότητας
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αλλάζει την ανθρωπότητα. Θα αλλάξει όμως την ανθρωπιά μας; Προ ημερών, ο Μπιλ Γκέιτς προέβλεψε πως στο εγγύς μέλλον η τεχνητή νοημοσύνη θα χρησιμοποιηθεί ευρέως για να συνδράμει ή ακόμη και να αντικαταστήσει μεγάλο πλήθος εργαζομένων σε επαγγέλματα που χρήζουν εξειδίκευσης.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει λογιστές, δασκάλους, γιατρούς και προγραμματιστές υπολογιστών. Επιπλέον, υποστήριξε ότι κάθε επάγγελμα στο οποίο απαιτείται επαναλαμβανόμενη επεξεργασία πληροφοριών και τεχνογνωσία είναι δυνατόν να μετατραπεί ή να αντικατασταθεί από τεχνητή νοημοσύνη.
Αυτό μπορεί να απελευθερώσει την ανθρώπινη διάνοια για να ασχοληθεί με πιο δημιουργικές και ευφάνταστες εργασίες. Μπορεί επίσης να αφήσει στους ανθρώπους περισσότερο χρόνο για να επικεντρωθούν στη διαπροσωπική εργασία και στη δουλειά που βασίζεται στις σχέσεις. Μα υπάρχουν επίσης «θεραπευτές» και «φίλοι» τεχνητής νοημοσύνης που διατίθενται στο Διαδίκτυο.
Οι «φίλοι» ΑΙ είναι πάντοτε διαθέσιμοι. Για παράδειγμα, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε αναζητώντας τον στο Διαδίκτυο, ο φίλος τεχνητής νοημοσύνης ονόματι Replika αυτοδιαφημίζεται ως φίλος που είναι «πάντοτε εδώ, για να σας ακούσει και να σας μιλήσει. Πάντοτε στο πλευρό σας».
Η ευκολία και η αποτελεσματικότητα της τεχνητής νοημοσύνης θα οδηγήσει στην ευρεία χρήση της, επειδή η τεχνητή νοημοσύνη δεν κοιμάται ποτέ – δεν κουράζεται, δεν είναι μπουχτισμένη ή ανυπόμονη, σε αντίθεση με τους ανθρώπινους φίλους μας.
Καθώς η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνεται, θα χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία μιας ακόμη πιο ισχυρής τεχνολογίας.
Η τρέχουσα τεχνολογική επιτάχυνση οδήγησε ορισμένους ειδικούς να προβλέψουν ότι σύντομα θα δημιουργηθεί η «γενική τεχνητή νοημοσύνη» (κάτι παρόμοιο με την ανθρώπινη σκέψη αλλά πιο γρήγορο, ακούραστο και όχι επιρρεπές στην τεμπελιά, την αναβλητικότητα ή την αφηρημάδα).
Άλλοι, ωστόσο, πιστεύουν ότι η δημιουργία γενικής τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται δεκαετίες μακριά, ενώ ακόμη περισσότεροι λένε ότι είναι αδύνατον να δημιουργηθεί. Εάν η τεχνητή νοημοσύνη μετατραπεί σε γενική τεχνητή νοημοσύνη, θα χρησιμοποιείται (ή θα χρησιμοποιεί η ίδια τον «εαυτό» της) για τη δημιουργία ακόμη πιο ευφυών μηχανημάτων.
Κάποιοι φοβούνται τη δημιουργία μιας τέτοιας τεχνητής νοημοσύνης, ένας φόβος που τροφοδοτείται από δυστοπίες επιστημονικής φαντασίας στις οποίες μια τέτοια AI κατακτά και σκοτώνει ή υποδουλώνει ανθρώπους.
Αφήνοντας στην άκρη αυτόν τον εφιάλτη, μπορούμε να πούμε πως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τεχνητή νοημοσύνη ήδη αλλάζει το νόημα μιας ποικιλίας ανθρώπινων εργασιών. Αυτό θα συνεχίσει να συμβαίνει, καθώς η τεχνολογία γίνεται τόσο αποτελεσματική που η αντίσταση είναι μάταιη. Αυτό μπορεί να ακούγεται δυσοίωνο, αλλά συμβαίνει διαρκώς ενόσω βελτιώνονται οι τεχνολογίες.
Η αδυσώπητη αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας εξηγεί γιατί προτιμούμε να οδηγούμε παρά να περπατάμε. Γι’ αυτό στέλνουμε κείμενα αντί να γράφουμε παλιομοδίτικα γράμματα. Η επιταγή της αποτελεσματικότητας πιθανότατα θα μας οδηγήσει στην αντικατάσταση των αναποτελεσματικών ανθρώπινων όντων με αποτελεσματική τεχνητή νοημοσύνη σε πολλά πεδία της ζωής.
Αυτό που δεν μπορούν να κάνουν οι μηχανές
Γιατί να μπείτε στον κόπο να γράψετε μιαν αναφορά εάν η AI μπορεί να το κάνει για εσάς πιο γρήγορα και καλύτερα; Γιατί να μπεις στον κόπο να ξυπνήσεις έναν πραγματικό φίλο σε κρίση μες στη νύχτα όταν η τεχνητή νοημοσύνη είναι εκεί για να συνομιλήσει; Βέβαια, κάποιοι εξακολουθούν να γράφουν γράμματα ή να περπατούν.
Και υπάρχει ένα είδος ευχαρίστησης όταν συμπληρώνετε το δικό σας φορολογικό έντυπο ή γράφοντας κώδικα υπολογιστή. Αλλά αυτές οι ιδιαίτερες ανθρώπινες δραστηριότητες είναι πλέον θέμα επιλογής.
Αντιπροσωπεύουν ένα είδος ενστικτώδους περιέργειας, που επιλέγεται όχι για αποτελεσματικότητα αλλά για κάποιο άλλο λόγο. Κι εδώ είναι που καταδεικνύεται το ανθρώπινο στοιχείο: Πολλά πράγματα είναι πολύτιμα όχι επειδή είναι αποτελεσματικά, αλλά επειδή είναι καλά, όμορφα, διανοητικά προκλητικά ή μοναδικά ανθρώπινα.
Η φιλία είναι έτσι: Ένας φίλος τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να είναι πιο αποτελεσματικός στο να δίνει συμβουλές σε δύσκολες στιγμές ή στο να μας διασκεδάζει. Αλλά η πραγματική ανθρώπινη φιλία είναι πολύτιμη για άλλους λόγους.
Η ανθρώπινη φιλία δεν είναι απλώς μια μονόπλευρη ανταλλαγή στην οποία χρησιμοποιούμε το άλλο άτομο προς όφελός μας. Αντίθετα, οι φίλοι μας έχουν απαιτήσεις. Η ανυπομονησία τους μας θυμίζει να επιβραδύνουμε. Οι ανάγκες τους μας δίνουν λόγο να κοιτάξουμε πέρα από τις δικές μας.
Οι απαιτήσεις που έχουν οι άλλοι από εμάς είναι απείρως πιο πολύτιμες απ’ ό,τι μπορεί να είναι η λατρεία της αποτελεσματικότητας. Άλλα ανθρώπινα όντα είναι μέρος αυτού που είμαστε. Όταν ένας φίλος ή μέλος της οικογένειας θριαμβεύει, τότε μεγαλώνει και το δικό μας μπόι, από την περηφάνια που νιώθουμε γι’ αυτούς.
Όταν υποφέρουν, υποφέρουμε κι εμείς μαζί τους. Και όταν πεθάνουν, παίρνουν μαζί τους ένα κομμάτι μας. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει ποτέ τη βαθιά… αναποτελεσματική υπαρξιακή πραγματικότητα της αγάπης, του πόνου και της θνητότητας.
Η AI είναι γρήγορη, βολική και πάντοτε διαθέσιμη. Αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις δύσκολες εμπειρίες και τις ενοχλητικές σχέσεις που μας κάνουν απόλυτα… ανθρώπους. Η αποδοτικότητα είναι αγαθό που βασίζεται στη μηχανή. Όμως η ανθρώπινη ζωή δεν είναι μηχανική.
Το θαύμα της ύπαρξης βρίσκεται στο τραγικό και συχνά όμορφο χάος που είναι η ανθρώπινη φύση. Το να είσαι άνθρωπος δεν σημαίνει να είσαι αποτελεσματικός. Αντίθετα, σημαίνει να αγαπάς, να υποφέρεις και να παθαίνεις. Και αυτό είναι που καμία μηχανή δεν μπορεί να κάνει ποτέ.