Από το ιστορικό μετρό του Λονδίνου, που άρχισε να λειτουργεί το 1863, έως το υπερσύγχρονο δίκτυο της Κοπεγχάγης, το CNN παρουσιάζει 18 συστήματα αστικών συγκοινωνιών που ξεχωρίζουν για τη μηχανική, την αρχιτεκτονική και τη λειτουργία τους.
Πολυσύχναστα, θορυβώδη, συχνά αποπνικτικά τις ώρες αιχμής, τα μετρό δοκιμάζουν καθημερινά την υπομονή εκατομμυρίων επιβατών. Είναι, ωστόσο, δύσκολο να φανταστεί κανείς τις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου χωρίς αυτά. Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι εγκαθίστανται στα αστικά κέντρα, η ανάγκη για αποτελεσματικές δημόσιες συγκοινωνίες γίνεται ολοένα πιο επιτακτική. To CNN ξεχώρισε τα 18 κορυφαία στον κόσμο, υπόγεια και υπέργεια, με κριτήριο την ιστορία, τη λειτουργικότητα και την αισθητική.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Μετρό Θεσσαλονίκης: Στο τέλος του 2026 η μελέτη για τη δυτική επέκταση
Τα δίκτυα μετρό, όπως αποκαλούνται συνήθως εκτός Βόρειας Αμερικής τα υπόγεια σιδηροδρομικά συστήματα, διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους, ανάλογα με την πόλη που εξυπηρετούν. Από τις στενές σήραγγες της βικτωριανής εποχής, που ανοίχτηκαν με χειρωνακτικά μέσα, έως τις εντυπωσιακές μεταλλικές υπέργειες κατασκευές και τους σύγχρονους υπόγειους σταθμούς με πλήρως αυτοματοποιημένους συρμούς, κάθε δίκτυο αφηγείται τη δική του ιστορία.
Εκείνο που τα συνδέει είναι η σύνθετη μηχανική που απαιτείται για την κατασκευή και τη λειτουργία τους, αλλά και ο καθοριστικός ρόλος τους στην καθημερινότητα των κατοίκων και στην ανάπτυξη των πόλεων. Ανάμεσα στα δίκτυα που ξεχωρίζουν βρίσκεται το ιστορικό μετρό του Λονδίνου, ένα από τα παλαιότερα στον κόσμο και ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της βρετανικής πρωτεύουσας.
Λονδίνο
Το μετρό του Λονδίνου, γνωστό ως Underground ή Tube, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στην ιστορία των αστικών συγκοινωνιών. Η πρώτη υπόγεια σιδηροδρομική γραμμή του τέθηκε σε λειτουργία τον Ιανουάριο του 1863, με ατμοκίνητους συρμούς να κινούνται κάτω από τους δρόμους της πόλης, στη διαδρομή μεταξύ των σταθμών Paddington και Farringdon.
Από εκείνη την πρώτη γραμμή, το δίκτυο εξελίχθηκε σε ένα εκτεταμένο σύστημα μεταφορών που εξυπηρετεί 272 σταθμούς, καλύπτοντας περίπου 400 χιλιόμετρα και περιλαμβάνοντας 11 γραμμές.
Περισσότεροι από τέσσερα εκατομμύρια κάτοικοι και επισκέπτες χρησιμοποιούν καθημερινά το Tube. Παρά την ονομασία του, ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος του δικτύου δεν βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της γης. Συγκεκριμένα, περίπου το 55% των γραμμών του εκτείνεται υπέργεια, ενώ οι διαδρομές του φτάνουν και σε γειτονικές κομητείες, όπως το Έσεξ, το Χέρτφορντσαϊρ και το Μπάκιγχαμσαϊρ.
Πεκίνο
Αν και εγκαινιάστηκε το 1971, έναν αιώνα μετά το Λονδίνο, εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα παγκοσμίως. Διαθέτει 27 γραμμές (εκ των οποίων 6 πλήρως αυτοματοποιημένες χωρίς οδηγό), 490 σταθμούς και 908 χιλιόμετρα γραμμών. Εξυπηρετεί καθημερινά σχεδόν 10 εκατομμύρια μετακινήσεις, με πολύ φθηνό εισιτήριο και δωρεάν μετακίνηση για ευάλωτες ομάδες και παιδιά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Μητσοτάκης: «Τα έργα μετρούν περισσότερο από τα λόγια»
Μετρό της Κοπεγχάγης
Ξεχωρίζει για την καθαριότητα, την ησυχία και το σκανδιναβικό design. Λειτουργεί 24/7 με αυτόματα τρένα χωρίς οδηγό, συνδέοντας 39 σταθμούς σε 4 γραμμές. Τα δρομολόγια είναι εξαιρετικά συχνά, ενώ συνδέεται άψογα με το δίκτυο ποδηλάτων και λεωφορείων της πόλης.
Παρίσι
Με 308 σταθμούς σε 16 γραμμές, που εκτείνονται ως επί το πλείστον εντός των ορίων της πόλης, το Παρισινό Μετρό (Métropolitain ή Métro) προσφέρει μερικά από τα πιο εμβληματικά αστικά τοπία στον κόσμο από το 1900. Είτε διασχίζει τον Σηκουάνα στη γέφυρα κοντά στον Πύργο του Άιφελ είτε τραντάζεται ανάμεσα στις στέγες πάνω σε χαλύβδινες κατασκευές των αρχών του 20ού αιώνα, τα υπερυψωμένα τμήματα των Γραμμών 1, 2, 5 και 6 είναι το ιδανικό μέρος για να ξεκλέψετε στιγμιαίες ματιές από την καθημερινή ζωή της πόλης.
Τόκιο
Εξυπηρετεί τη μεγαλύτερη μητροπολιτική περιοχή του κόσμου (37 εκατ. κάτοικοι) μέσω δύο ξεχωριστών δικτύων (Tokyo Metro & Toei Subway) με 13 γραμμές και 286 σταθμούς. Παρά τη χαοτική επιβατική κίνηση, όπου επιστρατεύονται οι περίφημοι Oshiya που σμπρώχνουν τον κόσμο να μπει μέσα τις πολυσύχναστες ώρες, φημίζεται για την απόλυτη ακρίβεια δευτερολέπτου και την πολύγλωσση σήμανση.
Σεούλ
Θεωρείται από πολλούς το κορυφαίο στον κόσμο χάρη στην υψηλή τεχνολογία: διαθέτει πλήρη κάλυψη Wi-Fi/σήματος υπογείως, οθόνες τηλεόρασης στα βαγόνια και θερμαινόμενα καθίσματα το χειμώνα. Το ευρύτερο δίκτυό του εκτείνεται σε πάνω από 1.300 χιλιόμετρα και εξυπηρετεί περίπου 7 εκατομμύρια επιβάτες την ημέρα.
Νέα Υόρκη
Λειτουργεί αδιάκοπα 24/7 από το 1904. Με 472 σταθμούς και 25 γραμμές, είναι το μεγαλύτερο δίκτυο στη Βόρεια Αμερική. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι ο διαχωρισμός σε «τοπικά» (local) και «express» τρένα, καθώς και οι χαρακτηριστικές υπέργειες ατσαλένιες γέφυρες που εμφανίζονται σε αμέτρητες κινηματογραφικές ταινίες.
Πόλη του Μεξικό
Λειτουργεί από το 1969 και είναι το δεύτερο μεγαλύτερο στη Βόρεια Αμερική, μετά τη Νέα Υόρκη, διαθέτοντας 12 γραμμές, 195 σταθμούς και 225 χιλιόμετρα γραμμών. Χρησιμοποιεί τρένα με λαστιχένια ελαστικά (όπως στο Παρίσι) για ομαλότερη και πιο αθόρυβη μετακίνηση στο ασταθές και σεισμογενές έδαφος της πόλης. Με σταθερό εισιτήριο μόλις 5 πέσος, προσφέρει τον φθηνότερο και ταχύτερο τρόπο μετακίνησης.
Susan Flores
Σινγκαπούρη
Ξεκίνησε το 1987 και είναι το παλαιότερο και πιο πολυσύχναστο δίκτυο της Νοτιοανατολικής Ασίας. Λόγω του υψηλού κόστους γης, υπήρξε το πιο ακριβό μετρό στον κόσμο για να κατασκευαστεί. Διαθέτει 6 πλήρως αυτοματοποιημένες γραμμές 246 χιλιομέτρων. Φημίζεται για την απόλυτη καθαριότητα, ενώ απαγορεύεται αυστηρά το κάπνισμα, το φαγητό, το ποτό, αλλά και η μεταφορά του έντονα δύσοσμου φρούτου durian.
Βερολίνο
Με ιστορία από το 1902, το υπόγειο U-Bahn διαθέτει 9 γραμμές και 175 σταθμούς (με τα χαρακτηριστικά κίτρινα τρένα). Το δίκτυο συμπληρώνεται από το υπέργειο S-Bahn (16 γραμμές), το οποίο διασχίζει την πόλη και προσφέρει πανοραμική θέα στα σημαντικότερα αξιοθέατα (όπως η γέφυρα Oberbaum και η Alexanderplatz), συνδέοντας άψογα κάθε γωνιά της γερμανικής πρωτεύουσας.
Μόσχα
Ένα από τα μεγαλύτερα τεχνολογικά επιτεύγματα της Σοβιετικής Ένωσης. Φημίζεται για τους επιβλητικούς υπογείους σταθμούς-«παλάτια», διακοσμημένους με πολυέλαιους και μωσαϊκά. Σήμερα διαθέτει 14 ακτινωτές γραμμές, δύο περιφερειακούς δακτυλίους, 309 σταθμούς και 542 χιλιόμετρα γραμμών, μεταφέροντας πάνω από 8 εκατομμύρια επιβάτες την ημέρα.
Γλασκώβη
Άνοιξε το 1896 (το τρίτο παλαιότερο στον κόσμο μετά το Λονδίνο και τη Βουδαπέστη) και αποτελείται από μία μόνο κυκλική γραμμή 10 χιλιομέτρων με δύο σήραγγες. Λόγω του χαρακτηριστικού πορτοκαλί χρώματος των τρένων του στο παρελθόν, απέκτησε το παρατσούκλι «Clockwork Orange» («Κουρδιστό Πορτοκάλι»), ενώ πλέον εκσυγχρονίζεται πλήρως περνώντας σε αυτοματοποιημένη λειτουργία χωρίς οδηγό.
Σανγκάη
Το μεγαλύτερο σε μήκος (άνω των 820 χιλιομέτρων) και πιο πολυσύχναστο δίκτυο μετρό στον κόσμο. Άνοιξε μόλις το 1993 και αναπτύχθηκε με ραγδαίους ρυθμούς, διαθέτοντας 21 γραμμές και 508 σταθμούς. Εξυπηρετεί καθημερινά πάνω από 10 εκατομμύρια επιβάτες, ενώ κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ ημερήσιας επιβατικής κίνησης με 13,4 εκατομμύρια μετακινήσεις.
Κιέβο
Λειτουργεί από το 1960 και διαθέτει 3 γραμμές με 52 σταθμούς. Σχεδιάστηκε με διπλό ρόλο: μεταφορικό και καταφύγιο πολιτικής προστασίας. Ο σταθμός Arsenalna (σε βάθος 105 μέτρων) υπήρξε για δεκαετίες ο βαθύτερος στον κόσμο. Από το 2022, 47 σταθμοί του χρησιμοποιούνται συστηματικά ως αντιαεροπορικά καταφύγια, ενώ παράλληλα το μετρό συνεχίζει να λειτουργεί καθημερινά.
Σικάγο (Chicago “L”)
Διάσημο από αμέτρητες χολιγουντιανές ταινίες, το υπέργειο μετρό του Σικάγου οφείλει το όνομά του στις ατσαλένιες γέφυρες (elevated) πάνω από τους δρόμους του κέντρου. Λειτουργεί από το 1897 και είναι ένα από τα μόλις τρία μετρό στον κόσμο που εκτελεί δρομολόγια 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, μαζί με της Νέας Υόρκης και της Κοπεγχάγης.
Δελχί
Ξεκίνησε τη λειτουργία του το 2002 για να αντιμετωπίσει το κυκλοφοριακό χάος και τη μόλυνση της ινδικής πρωτεύουσας. Σήμερα είναι το μεγαλύτερο και πιο πολυσύχναστο δίκτυο της Ινδίας με 13 γραμμές, 303 σταθμοούς και ράγες μήκους 415 χιλιομέτρων. Σύμφωνα με έρευνες, η χρήση του εξοικονομεί στους μετακινούμενους περίπου 66 λεπτά την ημέρα σε σύγκριση με την οδήγηση.
Χονγκ Κονγκ
Το εξαιρετικά αξιόπιστο MTR του Χονγκ Κονγκ αποτελεί αντικείμενο ζήλιας για πόλεις σε όλο τον κόσμο. Δέκα γραμμές υψηλής χωρητικότητας συνδέουν το Νησί του Χονγκ Κονγκ, την Κουλούν και τις Νέες Περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της ειδικής ταχείας σύνδεσης Airport Express προς το Νησί Λαντάου και τη γραμμή του Disneyland Resort. Παρά τη συμπαγή γεωγραφία της περιοχής, το MTR λειτουργεί περισσότερα από 240 χιλιόμετρα (150 μίλια) διαδρομών και 99 σταθμούς, οι οποίοι είναι φημισμένοι για την καθαριότητα και την ευρυχωρία τους.
Βουδαπέστη
Γνωστή ως «Μικρός Υπόγειος» (Kisföldalatti), η M1 διατρέχει την λεωφόρο Andrássy στην πλευρά της Πέστης, από την πλατεία Andrássy έως το Városliget (Πάρκο της Πόλης). Σχεδιασμένη για να μεταφέρει τους κατοίκους στο πάρκο χωρίς να χαλάει την κομψή αισθητική του δρόμου με τραμ και καλώδια ρεύματος, η γραμμή έχει υποστεί πολλές αλλαγές τα τελευταία 120 χρόνια, αλλά τα μικρά της τρένα εξακολουθούν να μεταφέρουν περίπου 800.000 επιβάτες την ημέρα ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου τεσσάρων γραμμών που επεκτάθηκε μεταξύ 1970 και 2014.
Πηγή: CNN Travel | Φωτογραφίες: Pexels