Η Ευρωπαϊκή Ένωση περνά από τη θεωρία στην πράξη όσον αφορά τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η δράση AI agents που επιχειρούν να παραβιάσουν συστήματα, σε συνδυασμό με τις ολοένα και πιο έντονες προειδοποιήσεις για τους πιθανούς κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, έχουν οδηγήσει πολλούς στην Ευρώπη να αναρωτιούνται: Αρκούν οι κανόνες της ΕΕ για την AI για να προστατεύσουν τους πολίτες από τους ενδεχόμενους κινδύνους; Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει ότι, ναι, ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστός ως AI Act είναι αρκετά ισχυρός καθώς επιβάλλει στις εταιρείες να αξιολογούν και να μετριάζουν τους κινδύνους, υπό την απειλή μεγάλων προστίμων ή ακόμη και απαγορεύσεων. Οι νομοθέτες, αξιωματούχοι και ειδικοί της ΕΕ φαίνεται να είναι πιο σκεπτικιστές, επισημαίνοντας κενά και αμφισβητώντας αν οι Βρυξέλλες έχουν το σθένος να παλέψουν με τα εργαστήρια AI. Η ΕΕ ενέκρινε το 2024 το εκτενές νομοθετικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη, ωστόσο η εφαρμογή ορισμένων διατάξεων καθυστέρησε, ενώ η πλήρης επιβολή τους κατέστη δυνατή τον Αύγουστο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Τεχνητή νοημοσύνη: Πρόβλεψη πλημμυρών με ανάλυση δεδομένων
Παρ’ όλα αυτά, ο εκπρόσωπος της ΕΕ, Τομά Ρενιέ, δήλωσε ότι οι κανόνες είναι “εντελώς κατάλληλοι για το σκοπό”. “Μπορείτε να αισθάνεστε ασφαλείς στο σπίτι σας στην Ευρώπη, ακριβώς γιατί έχουμε θέσει όλες αυτές τις δικλείδες ασφαλείας στη θέση τους,” είπε. Μέχρι στιγμής, η ΕΕ έχει στείλει πάνω από 30 αιτήματα για πληροφορίες – ένα προκαταρκτικό βήμα που μπορεί να οδηγήσει σε έρευνες – σε εταιρείες για θέματα από πνευματικά δικαιώματα έως κυβερνοασφάλεια και ασφάλεια. Οι Βρυξέλλες δηλώνουν ότι οι κανόνες τους λειτουργούν καθώς έχουν ήδη αναγκάσει τους παρόχους AI να παρέχουν πληροφορίες στους ρυθμιστές, αν και ο Ρενιέ αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες.
Υπάρχουν, ωστόσο, ερωτήματα σχετικά με την πρόσβαση της Ευρώπης στα πιο σύγχρονα μοντέλα AI. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Mythos της Anthropic, το οποίο η ΕΕ χρειάστηκε μήνες για να δοκιμάσει, μετά την επιβολή από τις ΗΠΑ περιορισμών στις εξαγωγές. Ένας αξιωματούχος της ΕΕ που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, παραδέχτηκε ότι ένα τέτοιο ζήτημα θα μπορούσε να προκύψει ξανά.
Επικίνδυνοι πειραματισμοί
Η επικεφαλής της ΕΕ, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει προτείνει τη διεξαγωγή διαλόγου με τα κορυφαία εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να συμβάλει στη διαμόρφωση του τρόπου ανάπτυξης της τεχνολογίας. Όπως υποστηρίζει, το AI Act δίνει στην Ευρώπη τη δυνατότητα να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση των παγκόσμιων κανόνων για την τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά αυτό είναι μια δύσκολη αποστολή χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών – όπου ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αντιτίθεται σθεναρά στη ρύθμιση του τομέα. Και δεν είναι όλοι πεπεισμένοι ότι το AI Act της ΕΕ αρκεί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: Η Ευρώπη έχει ακριβή σχέδια για την αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στην Ουκρανία
Τέσσερις νομοθέτες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του επικεφαλής διαπραγματευτή του AI Act, Μπράντο Μπενιφέι, προειδοποιούν για “νομοθετικά κενά”, αφού η ΕΕ ανέβαλε τα σχέδια για κανόνες σχετικά με την ευθύνη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Οι κανόνες αυτοί θα διευκόλυναν την απόδοση ευθύνης στους παρόχους τεχνητής νοημοσύνης για ζημίες που προκαλούνται από τα εργαλεία τους. Οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν ότι οι ισχύοντες κανόνες «δεν ισχύουν για τη φάση της έρευνας, των δοκιμών ή της ανάπτυξης», αφήνοντας τους Ευρωπαίους πολίτες «απροστάτευτους». Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απορρίπτει τον ισχυρισμό αυτό.
Ο νόμος μπορεί να «επιβληθεί σε οποιονδήποτε πάροχο, ξεκινώντας από τη φάση των δοκιμών, εάν διαπιστωθεί απώλεια ελέγχου που επηρεάζει την εσωτερική αγορά της ΕΕ», συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων κυβερνοεπιθέσεων και κακόβουλης χρήσης για βιολογικούς ή χημικούς σκοπούς, δήλωσε ο Ρενιέ. Ο ερευνητής Χάρσβαρνταν Παντίτ εξέφρασε επίσης ανησυχίες για το ζήτημα της λογοδοσίας στην ΕΕ, που έχουν θέσει και νομοθέτες. «Υπάρχουν κενά στους μηχανισμούς λογοδοσίας και, αν δεν τα αντιμετωπίσουμε τώρα, η κατάσταση θα επιδεινωθεί όσο αυξάνονται τα αντίστοιχα περιστατικά», δήλωσε ο Παντίτ, από το Εργαστήριο Λογοδοσίας για την AI του Trinity College του Δουβλίνου. Αν ένα μοντέλο καταλήξει να παραβιάσει μια ιστοσελίδα, αφού οι πάροχοι AI έχουν πουλήσει τα εργαλεία τους, ο Παντίτ είπε “δεν ξέρουμε” ποιος είναι τελικά υπεύθυνος.
Πρόσθεσε επίσης, ότι ο Νόμος για το AI απαιτεί από τους προγραμματιστές “να έχουν αντιμετωπίσει” τους κινδύνους ασφαλείας μέχρι τη στιγμή που ένα μοντέλο φτάσει στην αγορά, σημειώνοντας ότι πρόσφατα περιστατικά, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων από ΑΙ πράκτορες OpenAI, συνέβησαν κατά τη διάρκεια δοκιμών. Σημείωσε επίσης, ότι η ΕΕ έχει άλλους νόμους για να αντιμετωπίσει τους κινδύνους, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων κυβερνοασφάλειας και προστασίας δεδομένων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Δημόσιο: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα βάλει «φρένο» σε ουρές και ρουσφέτια
Η επιρροή των ΗΠΑ
Ο νομοθέτης της ΕΕ Μπενιφέι δήλωσε ότι ο Νόμος για το AI προέβλεψε σωστά την απειλή των ΑΙ πρακτόρων που αποκλίνουν από την προβλεπόμενη λειτουργία τους, εξέφρασε όμως επιφυλάξεις ως προς την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής του. Όπως υποστήριξε, το προσωπικό του Γραφείου AI της ΕΕ απέχει σημαντικά από το να είναι επαρκές για την αντιμετώπιση των σχετικών κινδύνων. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει την πολιτική στήριξη, την επιχειρησιακή ανεξαρτησία, τους απαραίτητους πόρους και το εξειδικευμένο τεχνικό προσωπικό του Γραφείου AI, ώστε να μπορεί να προχωρά άμεσα και αποτελεσματικά στην επιβολή των κανόνων», δήλωσε ο Μπενιφέι στο AFP. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο αναλυτής Παντίτ υποστήριξε ότι το Γραφείο AI χρειάζεται «πολύ περισσότερο προσωπικό και μεγαλύτερη τεχνική τεχνογνωσία».
Το γραφείο απασχολεί αυτή τη στιγμή περίπου 125 άτομα. Και υπάρχει το ερώτημα αν η ΕΕ έχει την όρεξη να αναλάβει τους παρόχους AI, οι περισσότεροι από τους οποίους έχουν την έδρα τους στις ΗΠΑ.Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη προκαλέσει την αντίδραση της Ουάσινγκτον μέσω ερευνών που βασίστηκαν σε διαφορετικά νομοθετικά πλαίσια και οδήγησαν στην επιβολή προστίμων ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ευρωπαίος αξιωματούχος αναγνώρισε, ωστόσο, ότι η ΕΕ ενδέχεται να εξετάσει προσεκτικά το ενδεχόμενο να αξιοποιήσει πλήρως τις εξουσίες επιβολής κυρώσεων απέναντι σε αμερικανικές εταιρείες, δεδομένης της εξάρτησης της Ευρώπης από την αμερικανική τεχνολογία.
Ένας τρόπος για να ασκηθεί μεγαλύτερη επιρροή στην ασφάλεια της τεχνητής νοημοσύνης, ανέφερε ο αξιωματούχος, είναι η ανάπτυξη δικής της τεχνολογίας. «Η Ευρώπη πρέπει επίσης να αναπτύξει ικανότητες, από τα τσιπ και το cloud έως ένα δημόσια χρηματοδοτούμενο CERN για την τεχνητή νοημοσύνη», επανέλαβε ο Μπενιφέι, αναφερόμενος στο ευρωπαϊκό εργαστήριο φυσικής στην Ελβετία που επιδιώκει να αποκαλύψει τα μυστικά του σύμπαντος. Είπε επίσης ότι η ΕΕ, όπως δεσμεύτηκε η φον ντερ Λάιεν τον περασμένο μήνα, θα πρέπει να «συνεργαστεί στενότερα με μεσαίες δυνάμεις όπως ο Καναδάς, οι οποίες μοιράζονται το ενδιαφέρον για κανόνες που καμία δύναμη ή εταιρεία δεν μπορεί να επιβάλει».