Σε νέα φάση εισέρχεται η συζήτηση γύρω από τα τουρκικά συστήματα αεράμυνας S-400, καθώς παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο μεταφοράς τους σε τρίτη χώρα.
Το ζήτημα συνδέεται με τις διαπραγματεύσεις της Τουρκίας για την επιστροφή της στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35, ενώ βασική παράμετρος αποτελεί η θέση της Ρωσίας, καθώς για οποιαδήποτε μεταφορά απαιτείται η έγκρισή της.
Μεταξύ των πιθανών προορισμών που έχουν αναφερθεί βρίσκονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Τουρκία: Επιδιώκει την επιστροφή των S-400 στη Ρωσία – Οι αμερικανικές πιέσεις
Η Ρωσία πρέπει να δώσει το «πράσινο φως»
Η Τουρκία απέκτησε τους S-400 από τη Ρωσία στο πλαίσιο συμφωνίας που ανακοινώθηκε στα τέλη του 2017.
Το συνολικό κόστος της συμφωνίας αναφέρθηκε στα 2,5 δισ. δολάρια, ενώ τα πρώτα εξαρτήματα των συστημάτων παραδόθηκαν στην Τουρκία τον Ιούλιο του 2019.
Η μεταφορά των συστημάτων σε άλλη χώρα δεν μπορεί, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο τουρκικό δημοσίευμα, να πραγματοποιηθεί χωρίς τη συγκατάθεση της Μόσχας.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έχει δηλώσει ότι η Ρωσία θα εξετάσει τις σχετικές προτάσεις, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο μιας τέτοιας εξέλιξης.
Γιατί τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θεωρούνται πιθανή επιλογή
Ο απόστρατος αντιστράτηγος Ερντογάν Καρακούς, μιλώντας στην τουρκική εφημερίδα Türkiye, εκτίμησε ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν από τους πιθανούς προορισμούς.
Όπως ανέφερε, τα ΗΑΕ εμφανίζονται ως μία από τις πιο κατάλληλες επιλογές, ωστόσο η στάση της Μόσχας δεν θεωρείται δεδομένη.
Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, ένας παράγοντας που ενδέχεται να εξετάσει η Ρωσία είναι οι σχέσεις των ΗΑΕ με το Ισραήλ, καθώς τα δύο κράτη διατηρούν στενές σχέσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Τουρκία–Ρωσία: Ψυχρός άνεμος στις σχέσεις
Παράλληλα, η σχέση της Ρωσίας με το Ιράν αποτελεί, σύμφωνα με τον Καρακούς, ακόμη μία παράμετρο που θα μπορούσε να επηρεάσει τη ρωσική απόφαση.
Το Πακιστάν και ο παράγοντας Ινδία
Το Πακιστάν αποτελεί μία ακόμη πιθανή επιλογή που έχει συζητηθεί.
Ωστόσο, ο Ερντογάν Καρακούς θεωρεί ότι η συγκεκριμένη επιλογή παρουσιάζει μεγαλύτερες δυσκολίες, λόγω των σχέσεων της Ρωσίας με την Ινδία.
Ρωσία και Ινδία διατηρούν στενές σχέσεις, ενώ η αντιπαλότητα Ινδίας και Πακιστάν αποτελεί σημαντικό γεωπολιτικό παράγοντα.
Κατά την εκτίμηση του Τούρκου απόστρατου αξιωματικού, η Μόσχα θα μπορούσε να λάβει υπόψη της την αντίδραση της Ινδίας σε περίπτωση μεταφοράς των S-400 στο Πακιστάν.
Το προηγούμενο με τα F-35
Η υπόθεση των S-400 έχει αποτελέσει εδώ και χρόνια βασικό σημείο τριβής στις σχέσεις Τουρκίας και ΗΠΑ.
Μετά την παραλαβή των πρώτων τμημάτων του ρωσικού συστήματος το 2019, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Ακολούθησε η επιβολή κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA, οι οποίες εγκρίθηκαν τον Δεκέμβριο του 2020 και τέθηκαν σε ισχύ το 2021.
Έκτοτε, οι S-400 παραμένουν ένα από τα βασικά εμπόδια στις αμυντικές σχέσεις Άγκυρας και Ουάσιγκτον.
Η επιστροφή της υπόθεσης στο προσκήνιο
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά τις αναφορές σχετικά με την πιθανότητα άρσης των κυρώσεων CAATSA και την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35.
Σε αυτό το πλαίσιο, η μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα εμφανίζεται ως μία από τις επιλογές που εξετάζονται.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία για τον προορισμό των συστημάτων.
Το βασικό ζήτημα παραμένει η ρωσική έγκριση, καθώς η Μόσχα θα πρέπει να συναινέσει σε οποιαδήποτε μεταφορά.
Ποια χώρα μπορεί τελικά να επιλεγεί;
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Πακιστάν είναι μεταξύ των χωρών που αναφέρονται ως πιθανοί προορισμοί, ενώ έχει αναφερθεί και η Σαουδική Αραβία.
Οι εκτιμήσεις, ωστόσο, βασίζονται σε γεωπολιτικά δεδομένα και όχι σε ανακοινωμένη συμφωνία.
Για την Άγκυρα, το ζήτημα των S-400 συνδέεται πλέον άμεσα με τη σχέση της με την Ουάσιγκτον και την προσπάθεια επίλυσης της εκκρεμότητας που προκάλεσε η αγορά του ρωσικού συστήματος.
Για τη Μόσχα, αντίστοιχα, η χώρα στην οποία θα μπορούσαν να μεταφερθούν οι S-400 αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, γεγονός που καθιστά τη ρωσική έγκριση καθοριστική για την τελική εξέλιξη.