Η ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας, η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, η δικαιοσύνη, η καταπολέμηση της διαφθοράς και η προστασία του περιβάλλοντος βρέθηκαν στο επίκεντρο της επίσκεψης της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στα Τίρανα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ξεκίνησε από την Αλβανία την περιοδεία της στα Δυτικά Βαλκάνια, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο Μπαϊράμ Μπεγκάι και τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα προχωρά στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Φον ντερ Λάιεν: «Ο στόχος είναι στον ορίζοντα»
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Έντι Ράμα, η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε την Αλβανία μία από τις χώρες που προχωρούν στην πρώτη γραμμή της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ.
«Ο στόχος είναι στον ορίζοντα», ήταν το μήνυμά της, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται ακόμη σημαντική δουλειά.
Η πρόεδρος της Κομισιόν έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη όχι μόνο υιοθέτησης μεταρρυθμίσεων, αλλά και πλήρους εφαρμογής τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Φον ντερ Λάιεν: Νέο σχέδιο έκτακτης ανάγκης για μαζικές μεταναστευτικές ροές
Όπως τόνισε, απαιτούνται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις σε όλα τα ανοιχτά κεφάλαια των διαπραγματεύσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη δικαιοσύνη, το εκλογικό πλαίσιο και την προστασία του περιβάλλοντος.
Η Αλβανία έχει ήδη ανοίξει και τα 33 διαπραγματευτικά κεφάλαια, ενώ τον Ιούλιο του 2026 προχώρησε σε προσωρινό κλείσιμο των κεφαλαίων για επιστήμη και έρευνα, εκπαίδευση και πολιτισμό και εξωτερικές σχέσεις.
Στο επίκεντρο οι έρευνες για διαφθορά
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις έρευνες για υποθέσεις διαφθοράς και οργανωμένου εγκλήματος στην Αλβανία.
Η φον ντερ Λάιεν, ερωτηθείσα για τις υποθέσεις ανώτερων αξιωματούχων που έχουν βρεθεί στο στόχαστρο ερευνών, υποστήριξε ότι η διερεύνηση τέτοιων υποθέσεων αποτελεί ένδειξη ότι το σύστημα λειτουργεί.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Ένταση στην Αλβανία για την επένδυση του γαμπρού του Τραμπ
Η καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος αποτελεί βασικό μέρος της ευρωπαϊκής ατζέντας για την Αλβανία, καθώς το κράτος δικαίου και η λειτουργία των θεσμών αποτελούν κεντρικά στοιχεία της διαδικασίας ένταξης.
Ο Ράμα για το SPAK και τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης
Ο Έντι Ράμα υποστήριξε ότι η χώρα έχει πλέον ένα σύστημα με μηχανισμούς ελέγχου και αυτοδιόρθωσης, αναφερόμενος στη λειτουργία των θεσμών και στον διαχωρισμό των εξουσιών.
Στην Αλβανία, οι έρευνες της Ειδικής Εισαγγελίας κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος (SPAK) έχουν αφορά υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται υπουργοί, πρώην υπουργοί και άλλοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι.
Οι υποθέσεις που έχουν ερευνηθεί περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, καταγγελίες για διαφθορά, ξέπλυμα χρήματος και κατάχρηση εξουσίας.
Ο Ράμα τόνισε παράλληλα ότι η ευθύνη για τις πράξεις των προσώπων που ερευνώνται είναι ατομική, ενώ χαρακτήρισε πολιτική του ευθύνη τη συνέχιση της δικαστικής μεταρρύθμισης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Αλβανία: Συνελήφθη η επικεφαλής της SHISH – Στο στόχαστρο η διαρροή κρατικών μυστικών
Η υπόθεση της πρώην επικεφαλής των αλβανικών υπηρεσιών πληροφοριών
Στη συνέντευξη Τύπου τέθηκε και η υπόθεση της πρώην επικεφαλής της Κρατικής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Αλβανίας, Βλόρα Χισένι.
Η Χισένι έχει τεθεί σε κατ’ οίκον περιορισμό στο πλαίσιο έρευνας για διαρροή απόρρητων πληροφοριών.
Ο Ράμα δήλωσε ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ενημερωθεί από διεθνή εταίρο για ανησυχίες που να αφορούν την εθνική ασφάλεια ή την αξιοπιστία της Αλβανίας στις σχέσεις της με τους εταίρους.
Τόνισε, ωστόσο, ότι η δικαστική διαδικασία θα δείξει εάν έχουν υπάρξει παραβιάσεις που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις της χώρας.
Στο επίκεντρο και το project στη Σβέρνιτσα
Ο Έντι Ράμα ενημέρωσε επίσης τη φον ντερ Λάιεν για την πορεία του επενδυτικού έργου στη Σβέρνιτσα, το οποίο έχει προκαλέσει αντιδράσεις και διαμαρτυρίες για περιβαλλοντικά ζητήματα.
Το έργο αφορά την περιοχή Πίσε Πόρο – Νάρτη και έχει προκαλέσει αντιδράσεις σχετικά με τις πιθανές περιβαλλοντικές επιπτώσεις αλλά και ζητήματα που αφορούν τη χρήση της γης.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός ανέφερε ότι αναμένεται η ολοκλήρωση αναλυτικής περιβαλλοντικής μελέτης και υποσχέθηκε μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τα στοιχεία του έργου.
Παράλληλα, σύμφωνα με όσα δήλωσε, τα σχετικά έγγραφα αναμένεται να δημοσιοποιηθούν.
Διαδηλώσεις στα Τίρανα
Την ώρα της συνάντησης της φον ντερ Λάιεν με τον Ράμα, πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση διαμαρτυρίας μπροστά από το γραφείο του Αλβανού πρωθυπουργού.
Οι διαδηλωτές εξέφρασαν αντιρρήσεις για το έργο στη Σβέρνιτσα, ενώ τα αιτήματά τους επεκτάθηκαν και σε ευρύτερα πολιτικά ζητήματα, όπως η παραίτηση της κυβέρνησης, η δημιουργία μεταβατικής κυβέρνησης και αλλαγές στο εκλογικό σύστημα.
Μεταξύ των συνθημάτων που ακούστηκαν ήταν και το «Η Αλβανία στην ΕΕ χωρίς τον Έντι Ράμα».
Η επόμενη ημέρα της διεύρυνσης της ΕΕ
Η επίσκεψη της φον ντερ Λάιεν στα Τίρανα πραγματοποιείται παράλληλα με τις συζητήσεις για την προετοιμασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μελλοντική διεύρυνση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ανακοινώσει ότι η περιοδεία στα Δυτικά Βαλκάνια επικεντρώνεται στα επόμενα βήματα της ευρωπαϊκής πορείας των χωρών της περιοχής και στη διαδικασία σταδιακής ενσωμάτωσής τους.
Η φον ντερ Λάιεν έχει τονίσει ότι η ΕΕ πρέπει να είναι θεσμικά και οικονομικά προετοιμασμένη για την υποδοχή νέων μελών, ενώ παράλληλα οι υποψήφιες χώρες πρέπει να συνεχίσουν να τηρούν τις δεσμεύσεις τους για δημοκρατία, κράτος δικαίου και μεταρρυθμίσεις.
Οι προτάσεις που αφορούν τη μελλοντική λειτουργία της ΕΕ και τους κανόνες λήψης αποφάσεων βρίσκονται σε διαδικασία επεξεργασίας και δεν αποτελούν ακόμη εγκεκριμένους κανόνες.
Η θέση της Αλβανίας για το δικαίωμα βέτο
Ο Έντι Ράμα τάχθηκε κατά της διατήρησης του δικαιώματος αρνησικυρίας ως μηχανισμού λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι η κατάργησή του δεν θα δημιουργούσε απώλειες για την Αλβανία.
Οι σχετικές συζητήσεις αποκτούν μεγαλύτερη σημασία ενόψει της προετοιμασίας για πιθανή μελλοντική διεύρυνση της Ένωσης.
Ωστόσο, οποιεσδήποτε αλλαγές στους θεσμικούς κανόνες της ΕΕ απαιτούν πολιτικές και θεσμικές αποφάσεις των κρατών-μελών και των ευρωπαϊκών οργάνων.
Η περιοδεία της φον ντερ Λάιεν στα Δυτικά Βαλκάνια
Μετά τα Τίρανα, η φον ντερ Λάιεν συνεχίζει την περιοδεία της στο Κοσσυφοπέδιο, το Μαυροβούνιο και τη Βόρεια Μακεδονία.
Η επίσκεψη ολοκληρώνεται στα Σκόπια, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν δεν επισκέπτεται σε αυτή τη φάση τη Σερβία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, καθώς στις δύο χώρες επίκεινται εκλογικές διαδικασίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ανακοινώσει ότι οι επισκέψεις θα πραγματοποιηθούν σε μεταγενέστερο χρόνο.
Για την Αλβανία, πάντως, το βασικό μήνυμα των Βρυξελλών παραμένει η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και κυρίως η πλήρης εφαρμογή τους, καθώς η χώρα επιδιώκει να προχωρήσει στα επόμενα στάδια της ενταξιακής της πορείας.