Κόκκινο χαλί, στρατιωτική υποδοχή, επίσημο δείπνο και χαμόγελα κυριάρχησαν στη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στον Λευκό Οίκο.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υποδέχθηκε την Πέμπτη στον Λευκό Οίκο τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ σε μια λαμπρή Σύνοδο Κορυφής, η οποία αν και είχε έντονο συμβολικό χαρακτήρα, στερήθηκε ουσιαστικής προόδου στα ακανθώδη μέτωπα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), του εμπορίου, της Ταϊβάν και του πολέμου στο Ιράν.
Εν μέσω μιας μακροχρόνιας διαμάχης για την πρωτοκαθεδρία στην οικονομία και την τεχνολογία, οι δύο ηγέτες φαίνεται να ποντάρουν στον συνδυασμό της προσωπικής τους σχέσης και των κοινών τους συμφερόντων, προκειμένου να εμποδίσουν την ένταση να εξελιχθεί σε ανοιχτή σύγκρουση.
«Από την εποχή της πρώτης μου εκλογής το 2016, ο Πρόεδρος Σι κι εγώ έχουμε σφυρηλατήσει μια φιλία, μια πραγματικά σπουδαία φιλία, η οποία βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και τα ζωτικά συμφέροντα των λαών μας», δήλωσε ο Τραμπ καλωσορίζοντας τον Σι στον Λευκό Οίκο στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης.
Ο Σι ήταν πιο ευθύς στις τοποθετήσεις του, σημειώνοντας ότι τα συμφέροντα της Κίνας και των ΗΠΑ είναι «βαθιά αλληλένδετα» και ότι «ο ανταγωνισμός θα πρέπει να είναι υγιής και να διατηρείται εντός ορίων».
Ο Κινέζος ηγέτης είχε απευθύνει παρόμοια προειδοποίηση όταν ο Τραμπ επισκέφθηκε το Πεκίνο τον Μάιο.
«Θα πρέπει να είναι ένας αγώνας δρόμου για να φτάσει ο ένας τον άλλον, όχι μια πάλη στην οποία είτε κερδίζεις είτε χάνεις», πρόσθεσε ο Σι.
Η Κίνα έχει αντισταθεί στις πιέσεις —και τις οικονομικές απειλές— της κυβέρνησης Τραμπ να χρησιμοποιήσει τη σημαντική επιρροή της προκειμένου να ώθησει το Ιράν να συμφωνήσει στους αμερικανικούς όρους για τον τερματισμό του πολέμου που διαρκεί σχεδόν επτά μήνες.
Από την πλευρά του, ο Σι επιδιώκει την οριστική διακοπή των αμερικανικών πωλήσεων όπλων στην Ταϊβάν και τη χαλάρωση των εξαγωγικών περιορισμών στα μικροτσίπ προηγμένης τεχνολογίας.
Την Τετάρτη, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να παρατείνουν κατά δύο μήνες την εμπορική ανακωχή, η οποία έληγε στις 10 Νοεμβρίου, καθώς εργάζονται για την επίτευξη μιας πιο βιώσιμης συμφωνίας.
Πίεση του Σι στον Τραμπ για το ζήτημα της Ταϊβάν
Κατά τη διάρκεια της ιδιωτικής τους συνομιλίας την Πέμπτη, ο Σι κάλεσε τις ΗΠΑ να διατηρήσουν τη σταθερή τους αντίθεση στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και τον κάλεσε να «χειριστεί με σύνεση το ζήτημα της Ταϊβάν», σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.
Ο Λευκός Οίκος δεν εξέδωσε άμεσα ενημερωτικό σημείωμα για τις συνομιλίες, ενώ ο Τραμπ, που συχνά τοποθετείται για τις επαφές του με ξένους ηγέτες μέσω της πλατφόρμας του Truth Social, δεν είχε προβεί σε κάποιο σχόλιο για την ουσία των συνομιλιών.
Πάντως, ο Τραμπ —ο οποίος βρίσκεται εν μέσω νομικής διαμάχης μετά την προσπάθειά του να αποκλείσει τα δίκτυα CNN, MSNOW και Politico από τον Λευκό Οίκο— εξέφρασε παράπονα ότι τα τηλεοπτικά δίκτυα «αρνήθηκαν να καλύψουν ένα από τα μεγαλύτερα και ομορφότερα γεγονότα που έχουν λάβει χώρα εδώ και πολλά χρόνια».
Η κοινοπραξία των πέντε τηλεοπτικών δικτύων –TV pool– του Λευκού Οίκου αρνήθηκε να καλύψει τις εκδηλώσεις του Τραμπ ως απάντηση στα μέτρα κατά του CNN.
Το Πεκίνο έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί την Ταϊβάν ως το πιο ευαίσθητο ζήτημα στις κινεζομαερικανικές σχέσεις, θεωρώντας την κινεζικό έδαφος και διακηρύσσοντας ότι θα την προσαρτήσει ακόμη και με τη βία αν χρειαστεί.
Βάσει νόμου, οι ΗΠΑ υποχρεούνται να παρέχουν στην Ταϊβάν επαρκή εξοπλισμό για την αποτροπή οποιασδήποτε ένοπλης επίθεσης από την ηπειρωτική χώρα, ενώ δηλώνουν ότι εναντιώνονται σε οποιαδήποτε μονομερή αλλαγή του status quo.
Η Κίνα έχει πιέσει επανειλημμένα την Ουάσινγκτον να σταματήσει μόνιμα τις πωλήσεις όπλων, όπως έπραξε και κατά τη συνάντηση των δύο ηγετών στο Πεκίνο τον Μάιο.
Έπειτα από εκείνη τη συνάντηση, ο Τραμπ δήλωσε ότι καθυστερεί την τελική έγκριση ενός εξοπλιστικού πακέτου-ρέκορ ύψους 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ χαρακτήρισε τις πωλήσεις όπλων στην Ταϊβάν ως ένα «πολύ καλό διαπραγματευτικό χαρτί» απέναντι στην Κίνα.
Έλεγχος της Τεχνητής Νοημοσύνης από τον άνθρωπο
Ο Τραμπ ανέφερε σε ανάρτησή του νωρίτερα την Πέμπτη ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη —την οποία επιχειρεί να μετονομάσει σε «υπερνοημοσύνη» (superintelligence/SI)— βρισκόταν ψηλά στην ατζέντα.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει απορρίψει τις εκκλήσεις για αυστηρότερη ρύθμιση, εν μέσω αυξανόμενης παγκόσμιας ανησυχίας ότι η τεχνολογία αυτή θα εξαλείψει θέσεις εργασίας ή ακόμη και την ίδια την ανθρωπότητα.
«Θέλω να την αφήσω ακριβώς εκεί που είναι», έγραψε ο Τραμπ. «Αυτή είναι και η θέση της Κίνας».
Ωστόσο, ο Σι, στις αρχικές του δηλώσεις, υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες έχουν «την ικανότητα και την ευθύνη να αναπτύξουν και να διαχειριστούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για το καλό και να διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξή της βρίσκεται πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο και υπηρετεί την ευημερία του λαού».
Στο πλαίσιο αυτό, οι υπουργοί Οικονομικών των δύο χωρών συναντήθηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, με τις ΗΠΑ να προτείνουν έναν νέο «μηχανισμό ειδοποίησης» για περιστατικά που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η υποδοχή στο κόκκινο χαλί και το επίσημο δείπνο
Ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι ήθελε να εντυπωσιάσει τον Σι. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος φρόντισε να ολοκληρωθεί η κατασκευή ενός νέου ελικοδρομίου στη Νότια Αυλή του Λευκού Οίκου πριν από την επίσκεψη, ενώ υποδέχθηκε τον Σι και τη σύζυγό του το βράδυ της Τετάρτης κατά την άφιξή τους στη στρατιωτική βάση Andrews έξω από την Ουάσινγκτον.
Παράλληλα, διοργανώθηκε μια εντυπωσιακή στρατιωτική επιθεώρηση πριν από τις συνομιλίες στο Οβάλ Γραφείο.
Έπειτα από περίπου 90 λεπτά συνομιλιών, οι δύο ηγέτες εξήλθαν στη Νότια Αυλή για να επιδείξει ο Τραμπ το νέο ελικοδρόμιο και να ξεναγήσει τον Σι στο προεδρικό ελικόπτερο Marine One. Στη συνέχεια, ο Σι επέστρεψε το βράδυ για το επίσημο δείπνο.
Οι δύο ηγέτες, συνοδευόμενοι από τις συζύγους τους, παρευρέθηκαν στο επίσημο δείπνο, όπου σερβιρίστηκε λαβράκι με κρούστα σουσαμιού, ενώ η λίστα των προσκεκλημένων περιελάμβανε πλήθος διευθυνόντων συμβούλων από τον χώρο της τεχνολογίας.
Μια ομάδα διαδηλωτών φώναζε δυνατά συνθήματα όπως «Η Κίνα έξω από το Χονγκ Κονγκ», τα οποία έφταναν καθαρά στα αυτιά των ηγετών την ώρα που πόζαραν για φωτογραφίες στα στρωμένα με κόκκινο χαλί σκαλιά του Λευκού Οίκου.
Στην πρόποσή του κατά τη διάρκεια του δείπνου, ο Τραμπ ανέφερε: «Κατανοούμε και οι δύο ότι αντιπροσωπεύουμε διαφορετικά συστήματα, αλλά οι δεσμοί μεταξύ των λαών μας αντέχουν στον χρόνο και δεν τα πηγαίναμε ποτέ καλύτερα».
Στη συνέχεια, ο Τραμπ προσκάλεσε τους προσκεκλημένους του δείπνου να περιηγηθούν στον χώρο της νέας Αίθουσας Χορού (Ballroom) που κατασκευάζει εκεί κοντά.
Από την πλευρά του, ο Σι ανέφερε ότι ο ίδιος και ο Τραμπ είχαν διεξοδικές συζητήσεις και κατέληξαν σε «κοινή ανησυχία και αντίληψη σε πολλά ζητήματα», προσφέροντας «νέα στρατηγική καθοδήγηση για τις σχέσεις Κίνας – ΗΠΑ», χωρίς όμως να επεκταθεί σε λεπτομέρειες.
«Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ενεργούν ως υπεύθυνες μεγάλες χώρες», δήλωσε ο Σι, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «μια νέα προσέγγιση στη μεταξύ τους συνύπαρξη».
Μεταξύ των 130 προσκεκλημένων στο επίσημο δείπνο περιλαμβάνονταν κορυφαίοι παράγοντες της τεχνολογίας, όπως ο Τζεφ Μπέζος της Amazon, ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia, ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI, καθώς και ο Έλον Μασκ των Tesla και SpaceX.
Ωστόσο, η απουσία Κινέζων επιχειρηματιών ήταν αισθητή.
Σύμφωνα με πηγή που γνώριζε τον σχεδιασμό της επίσκεψης και επικαλείται το Associated Press, οι δύο πλευρές είχαν συζητήσει τη συμμετοχή στελεχών από μεγάλες κινεζικές εταιρείες, όμως ένα από τα εμπόδια που προέκυψαν ήταν η καθυστέρηση της αμερικανικής πλευράς να προτείνει πρωτόκολλα και να διευκρινίσει τον ρόλο που θα είχαν.
Ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με την απουσία των Κινέζων επιχειρηματιών.
Παρά τη λαμπρότητα της υποδοχής, ορισμένοι αναλυτές σημείωσαν ότι οι συνομιλίες στερούνταν ουσιαστικού περιεχομένου.
Ο Ντάνι Ράσελ, πρώην ανώτερο στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα και νυν στέλεχος του Asia Society Policy Institute, σχολίασε: «Αυτό που βλέπουμε δεν είναι τόσο διπλωματία όσο “διπλωματική ψυχαγωγία”, η οποία δεν θα συμβάλει ιδιαίτερα στην επίλυση των σοβαρών προβλημάτων στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας».
Το Ιράν στο μενού
Οι δύο πλευρές συζήτησαν επίσης τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στο Ιράν, σύμφωνα με την κινεζική κρατική τηλεόραση CCTV.
Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι η Κίνα, η οποία εξαρτάται πολύ περισσότερο από τις ΗΠΑ από το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου, έχει κάθε κίνητρο να ασκήσει την επιρροή της στην Τεχεράνη για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ωστόσο, η στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει προκαλέσει την αναστάτωση του Πεκίνου, με την κινεζική κυβέρνηση να την καταδικάζει και τον Σι να εκφράζει ανησυχίες για επιστροφή στον «νόμο της ζούγκλας».
Από την πλευρά της, η αμερικανική διοίκηση προειδοποίησε την Κίνα να μην συνδράμει τις πολεμικές προσπάθειες της Τεχεράνης.
Κατά τις συνομιλίες της Πέμπτης, ο Σι δήλωσε ότι η Κίνα υποστηρίζει την επιστροφή των ΗΠΑ και του Ιράν στην ενδιάμεση συμφωνία του Ιουνίου (Μνημόνιο Συναντίληψης/MoU) για την αποκλιμάκωση του πολέμου, σύμφωνα με το CCTV — μια συμφωνία που κατέρρευσε λίγο μετά την υπογραφή της εν μέσω νέων ανταλλαγών πυρών στον Στενό του Ορμούζ