Ο Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται αντιμέτωπος με τη σοβαρότερη πολιτική δοκιμασία από την ανάληψη της καγκελαρίας, μετά τις βαριές απώλειες του CDU στις εκλογές σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία.
Σε μία από τις δυσκολότερες στιγμές της καγκελαρίας του βρίσκεται ο Φρίντριχ Μερτς, μετά τις βαριές ήττες των Χριστιανοδημοκρατών στις εκλογές του Βερολίνου και του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας. Το CDU έμεινε για πρώτη φορά στην ιστορία του εκτός κοινοβουλίου σε γερμανικό κρατίδιο, ενώ στο Βερολίνο έχασε σχεδόν το ένα τρίτο της δύναμής του. «Δεν μπορούμε να ωραιοποιήσουμε το αποτέλεσμα. Ήταν καταστροφή», παραδέχθηκε ο Γερμανός καγκελάριος, την ώρα που αυξάνεται η πίεση γύρω από το πολιτικό του μέλλον.
Οι κάλπες της Κυριακής (20/9) σε δύο από τα 16 ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας εξελίχθηκαν σε ακόμη ένα σοβαρό πλήγμα για τον κυβερνητικό συνασπισμό του Μερτς, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 2025.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Μερτς: «Καταστροφή» το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο – Επιμένει στις μεταρρυθμίσεις
Το Reuters είχε ήδη περιγράψει τις εκλογές στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία ως αναμέτρηση που μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά την πολιτική επιβίωση του καγκελαρίου, μετά τη σημαντική πτώση της δημοτικότητάς του και τις προηγούμενες εκλογικές απώλειες του CDU.
Ιστορικό χαμηλό για το CDU: Έμεινε εκτός κοινοβουλίου με 4,9%
Το βαρύτερο πλήγμα ήρθε από το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, στη βορειοανατολική Γερμανία.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά επίσημα αποτελέσματα, το CDU περιορίστηκε στο 4,9%, μένοντας κάτω από το όριο του 5% που απαιτείται για την είσοδο στο τοπικό κοινοβούλιο.
Πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία των Χριστιανοδημοκρατών που το κόμμα δεν καταφέρνει να εκπροσωπηθεί σε κοινοβούλιο γερμανικού κρατιδίου και για το χειρότερο αποτέλεσμα του CDU σε κρατιδιακές εκλογές στη μεταπολεμική Γερμανία.
Ο Μερτς δεν επιχείρησε να υποβαθμίσει την έκταση της ήττας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Γερμανία: Ιστορική νίκη της AfD με 44,5% στη Σαξονία-Άνχαλτ
«Δεν μπορούμε να ωραιοποιήσουμε το αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Ήταν καταστροφή», δήλωσε λίγο μετά τη δημοσιοποίηση των πρώτων αποτελεσμάτων.
Στο 38,3% το AfD στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία
Στην πρώτη θέση στο κρατίδιο βρέθηκε το ακροδεξιό Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), συγκεντρώνοντας περίπου 38,3% των ψήφων και σχεδόν διπλασιάζοντας το ποσοστό που είχε λάβει στις προηγούμενες κρατιδιακές εκλογές.
Το SPD της πρωθυπουργού του κρατιδίου Μανουέλα Σβέσιγκ ακολούθησε με περίπου 35,5%, ενώ η Αριστερά συγκέντρωσε 6,5% και οι Πράσινοι 5,7%.
Η νέα άνοδος του AfD ήρθε μόλις δύο εβδομάδες μετά την εκλογική αναμέτρηση στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου επίσης είχε προηγηθεί σημαντική ήττα των Χριστιανοδημοκρατών.
Οι υπόλοιπες μεγάλες γερμανικές πολιτικές δυνάμεις εξακολουθούν να αποκλείουν συνεργασία με το AfD, στο πλαίσιο της λεγόμενης πολιτικής «τείχους προστασίας» απέναντι στο κόμμα.
Βαριές απώλειες και στο Βερολίνο
Άσχημα ήταν τα νέα για τον Μερτς και από τη γερμανική πρωτεύουσα.
Το CDU, το οποίο μέχρι σήμερα ηγείτο της κυβέρνησης του Βερολίνου, υποχώρησε περίπου στο 19%, χάνοντας σχεδόν το ένα τρίτο της προηγούμενης εκλογικής του δύναμης.
Πρώτο κόμμα αναδείχθηκε η Αριστερά (Die Linke) με 25,3%, ενώ το AfD ανέβηκε στο 16,3%. Το SPD περιορίστηκε περίπου στο 12%.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Γερμανία: Βερολίνο και Μεκλεμβούργο ψηφίζουν – Στο επίκεντρο η AfD και ο Μερτς
Η επικεφαλής της Αριστεράς στο Βερολίνο, Ελίφ Έραλπ, είχε επικεντρώσει την προεκλογική της εκστρατεία κυρίως στο στεγαστικό πρόβλημα και στο υψηλό κόστος των ενοικίων, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων την κοινωνικοποίηση μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών κατοικίας.
Τρίτη εκλογική ήττα μέσα σε δύο εβδομάδες
Για τους Χριστιανοδημοκράτες, τα αποτελέσματα της Κυριακής αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης σειράς εκλογικών αποτυχιών.
Σύμφωνα με τη DW, πρόκειται για την τρίτη εκλογική ήττα του CDU μέσα σε διάστημα δύο εβδομάδων, γεγονός που εντείνει τη συζήτηση στο εσωτερικό της γερμανικής Κεντροδεξιάς για την πορεία της κυβέρνησης και του ίδιου του Μερτς.
Το Reuters μεταδίδει ότι η νέα ήττα έχει ενισχύσει τις πιέσεις προς τον καγκελάριο και την αμφισβήτηση της ηγεσίας του, την ώρα που η κυβερνητική συμμαχία CDU/CSU και SPD βρίσκεται αντιμέτωπη με δυσαρέσκεια για την οικονομία, το ενεργειακό κόστος και τις μεταρρυθμίσεις του κοινωνικού κράτους.
Ήδη πριν από τις τελευταίες κάλπες, ο Μερτς βρισκόταν αντιμέτωπος με έντονη συζήτηση γύρω από το πολιτικό του μέλλον. Ο ίδιος είχε απορρίψει το ενδεχόμενο να συνδέσει την παραμονή του στην καγκελαρία με τα αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών και είχε δηλώσει ότι σκοπεύει να ολοκληρώσει την τετραετή θητεία του.
Μερτς: «Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν»
Παρά το εκλογικό πλήγμα, ο Γερμανός καγκελάριος επιμένει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της κυβέρνησής του.
«Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν», δήλωσε, αναγνωρίζοντας ότι το εκλογικό αποτέλεσμα φέρνει την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση.
Η κυβερνητική ατζέντα περιλαμβάνει αλλαγές στο σύστημα υγείας, στις συντάξεις και στην κοινωνική ασφάλιση, με στόχο τον περιορισμό του αυξανόμενου κόστους. Ορισμένες από τις προβλεπόμενες αλλαγές συνεπάγονται μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση για τους πολίτες, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει πολιτικές αντιδράσεις.
Την ίδια ώρα, η απότομη αύξηση του ενεργειακού κόστους αποτελεί πρόσθετη πηγή δυσαρέσκειας. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ και το πετρέλαιο κίνησης είναι ακριβότερο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η άνοδος του AfD και η Ουκρανία
Τα αποτελέσματα έχουν σημασία και για την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας.
Το AfD αντιτίθεται στη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία και ζητεί διαφορετική κατεύθυνση στις σχέσεις με τη Μόσχα. Η σημαντική ενίσχυσή του, ιδιαίτερα στην ανατολική Γερμανία, προσθέτει πολιτική πίεση στην κυβέρνηση Μερτς, η οποία έχει διατηρήσει τη γερμανική στήριξη προς το Κίεβο.
Παράλληλα, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές οικονομικές και δημογραφικές διαφορές ανάμεσα στην ανατολική και τη δυτική Γερμανία. Αν και το χάσμα σε εισοδήματα και απασχόληση έχει περιοριστεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, η περιουσία των νοικοκυριών στην ανατολική Γερμανία παραμένει πολύ χαμηλότερη, ενώ οι επενδύσεις ανά εργαζόμενο είναι επίσης μικρότερες. Αυτές οι ανισότητες αποτελούν μέρος του ευρύτερου πολιτικού υπόβαθρου της δυσαρέσκειας στις ανατολικές περιοχές.
«Χρειάζονται σθένος, αποφασιστικότητα και υπομονή»
Ο Μερτς πάντως έδωσε σαφές μήνυμα ότι δεν προτίθεται να αποχωρήσει μετά το αποτέλεσμα.
Αναφερόμενος στις επόμενες κινήσεις του, δήλωσε ότι η κατάσταση απαιτεί «σθένος, αποφασιστικότητα και υπομονή», προσθέτοντας ότι σκοπεύει να τα επιδείξει τόσο ως πρόεδρος του CDU όσο και ως καγκελάριος.
Έτσι, οι κάλπες της 20ής Σεπτεμβρίου δεν αλλάζουν άμεσα την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, αλλά εντείνουν την πολιτική πίεση στον Μερτς και ανοίγουν νέα συζήτηση στο εσωτερικό του CDU για την πορεία του κόμματος, μετά από μία σειρά εκλογικών αποτελεσμάτων που έχουν περιορίσει αισθητά τη δύναμή του.