Το σοβαρό περιστατικό στη Flydubai επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα για την πολιτική αεροπορία: πώς προστατεύεται το πιλοτήριο όταν η απειλή δεν προέρχεται από επιβάτη ή εξωτερικό εισβολέα, αλλά από το ίδιο το πλήρωμα.
Η πτήση FZ1073, από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ, αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει έκτακτη προσγείωση στη Σαουδική Αραβία, έπειτα από σοβαρό επεισόδιο μεταξύ των δύο πιλότων. Η Flydubai επιβεβαίωσε ότι σημειώθηκε συμπλοκή μέσα στο πιλοτήριο, ενώ οι ακριβείς συνθήκες και τα κίνητρα διερευνώνται.
Η απότομη κάθοδος και οι κωδικοί κινδύνου
Κατά τη διάρκεια της πτήσης, το Boeing 737 MAX 8 παρουσίασε απότομη απώλεια ύψους. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το αεροσκάφος κατέβηκε από περίπου 34.000 πόδια σε 16.600 πόδια μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Το πλήρωμα ενεργοποίησε αρχικά τον κωδικό 7700, που σημαίνει γενικό συναγερμό, και στη συνέχεια τον 7500, ο οποίος χρησιμοποιείται για περιστατικά παράνομης παρέμβασης ή αεροπειρατείας.
Το αεροσκάφος τελικά κατευθύνθηκε προς το Ταμπούκ της Σαουδικής Αραβίας, όπου πραγματοποίησε ασφαλή αναγκαστική προσγείωση.
Το κρίσιμο ζήτημα: η πόρτα του πιλοτηρίου
Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι πόρτες των πιλοτηρίων ενισχύθηκαν σημαντικά και σχεδιάστηκαν ώστε να αντέχουν σε βίαιη παραβίαση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Flydubai: Πώς αποφεύχθηκε η τραγωδία στον αέρα
Οι σύγχρονες διαδικασίες προβλέπουν ότι η πόρτα παραμένει κλειδωμένη κατά τη διάρκεια της πτήσης, ενώ υπάρχουν ειδικές διαδικασίες πρόσβασης σε περίπτωση ανάγκης.
Το περιστατικό της Flydubai, ωστόσο, ανέδειξε ένα διαφορετικό σενάριο: η απειλή βρισκόταν ήδη μέσα στο πιλοτήριο.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα αναφορές, ο τραυματισμένος κυβερνήτης κατάφερε να ανοίξει την πόρτα, επιτρέποντας σε επιβάτες και μέλη του πληρώματος να επέμβουν. Οι λεπτομέρειες για το πώς ακριβώς άνοιξε η πόρτα παραμένουν αντικείμενο διερεύνησης.
Το δίλημμα της ασφάλειας
Η ενίσχυση της πόρτας του πιλοτηρίου αποτέλεσε βασικό μέτρο προστασίας απέναντι σε εξωτερικές επιθέσεις. Όμως η ίδια η προστασία δημιουργεί διαφορετικές απαιτήσεις όταν ένας από τους δύο πιλότους καταστεί απειλή ή ανίκανος να χειριστεί το αεροσκάφος.
Το ζήτημα είχε αναδειχθεί και μετά την τραγωδία της Germanwings το 2015, όταν ο συγκυβερνήτης κλείδωσε τον κυβερνήτη έξω από το πιλοτήριο και το αεροσκάφος συνετρίβη στις γαλλικές Άλπεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Σαουδική Αραβία: Η ισραηλινή πρόταση απέναντι στην «παγίδα» του Ιράν
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA) έχει επανέλθει τα τελευταία χρόνια στο ζήτημα της παρουσίας δύο εξουσιοδοτημένων ατόμων στο πιλοτήριο, ενώ παράλληλα εξετάζονται οι κίνδυνοι που μπορεί να δημιουργήσει μια ενισχυμένη πόρτα σε περίπτωση ανικανότητας ενός πιλότου.
Στο μικροσκόπιο οι έλεγχοι των πιλότων
Το περιστατικό επαναφέρει παράλληλα το ερώτημα σχετικά με το πόσο αποτελεσματικοί είναι οι έλεγχοι που προηγούνται της ανάληψης καθηκόντων από έναν πιλότο.
Οι πιλότοι υπόκεινται σε ελέγχους ασφαλείας, ιατρικές εξετάσεις και διαδικασίες αξιολόγησης, ενώ στην Ευρώπη ισχύουν και απαιτήσεις για ψυχολογική αξιολόγηση, έλεγχο για χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών και προγράμματα υποστήριξης πληρωμάτων.
Μετά το περιστατικό, το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να ενισχύσει τους ελέγχους ταυτοποίησης και ασφάλειας των πιλότων που εισέρχονται στη χώρα.
Τι θα δείξει η έρευνα
Προς το παρόν παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα: ποια ήταν τα ακριβή αίτια της επίθεσης, ποια ήταν η αλληλουχία των γεγονότων μέσα στο πιλοτήριο και πώς κατέστη δυνατή η πρόσβαση των άλλων επιβαινόντων.
Η επίσημη έρευνα αναμένεται να εξετάσει τα δεδομένα του καταγραφέα πτήσης και του καταγραφέα συνομιλιών του πιλοτηρίου, καθώς και τα επιχειρησιακά και ζητήματα ασφάλειας που συνδέονται με το περιστατικό. Η Flydubai έχει ζητήσει να αποφεύγονται πρόωρα συμπεράσματα μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση.
Το περιστατικό, πάντως, έχει ήδη επαναφέρει ένα δύσκολο ερώτημα για τη σύγχρονη αεροπορία: πώς μπορεί το πιλοτήριο να παραμένει προστατευμένο από εξωτερικές απειλές, χωρίς η ίδια η προστασία να δυσκολεύει την αντιμετώπιση μιας απειλής που προέρχεται από το εσωτερικό του.