Διαβάζοντας και ακούγοντας αυτές τις ημέρες τις δημόσιες δηλώσεις και τις καταγγελίες και από τις δύο πλευρές, υπάρχει ένα σημείο που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στην προσωπική αντιπαράθεση: τα χρήματα. Και μάλιστα τα πολλά χρήματα.
Γιώργος Αθανασίου
Ας αφήσουμε, λοιπόν, για λίγο στην άκρη τις προσωπικές αιχμές, τις καλλιτεχνικές διαφωνίες και το ποιος είπε τι για τον άλλον.
Η υπόθεση Καρβέλα – Βίσση έχει ανοίξει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση.
Πόσα χρήματα διακινούνται τελικά γύρω από ένα μεγάλο ελληνικό τραγούδι;
Και κυρίως:
Πόσα από αυτά καταλήγουν στον δημιουργό;
Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε σήμερα το τελευταίο ευρώ μιας συγκεκριμένης συναυλίας για να αντιληφθούμε το μέγεθος.
Ας πάρουμε απλώς ένα υποθετικό παράδειγμα.
Αν ένας δημιουργός εισπράξει τελικά από μία μεγάλη συναυλία ένα ποσό της τάξης των €240.000, μιλάμε για χρήματα που ένας εργαζόμενος με έναν καλό μισθό θα χρειαστεί πάνω από δώδεκα χρόνια για να συγκεντρώσει — και αυτό στην υποθετική περίπτωση ότι δεν θα ξοδέψει ούτε ένα ευρώ από το εισόδημά του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Νίκος Καρβέλας: «Αυτή δεν είναι η Άννα που ήξερα»
Αυτό είναι το μέτρο σύγκρισης που ενδιαφέρει την κοινωνία.
Όχι επειδή ο δημιουργός δεν δικαιούται να αμείβεται.
Φυσικά και δικαιούται.
Ένα τραγούδι είναι πνευματική δημιουργία και ο δημιουργός έχει κάθε δικαίωμα να εισπράττει τα δικαιώματά του.
Όμως υπάρχει και η άλλη πλευρά.
Τα χρήματα αυτά δεν πέφτουν από τον ουρανό.
Πληρώνονται από το κοινό.
Από ανθρώπους που αγοράζουν εισιτήρια, καταναλώνουν, στηρίζουν τις συναυλίες και επί δεκαετίες έχουν κάνει τα τραγούδια αυτών των ανθρώπων κομμάτι της ζωής τους.
Και αυτός ο ίδιος κόσμος σήμερα μετράει τα χρήματά του.
Πληρώνει ενοίκιο.
Πληρώνει ρεύμα.
Πληρώνει σούπερ μάρκετ.
Πληρώνει φόρους.
Πληρώνει δάνεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Άννα Βίσση και Νίκος Καρβέλας στα «χαρακώματα» – Η απάντηση της τραγουδίστριας
Και γι’ αυτό όταν ακούει για ποσά εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, είναι απολύτως φυσιολογικό να αναρωτιέται:
Πόσα χρήματα πέρασαν όλα αυτά τα χρόνια από τον χώρο του ελληνικού τραγουδιού;
Δεν είναι προσωπική επίθεση στον Καρβέλα
Και εδώ χρειάζεται να είμαστε ξεκάθαροι.
Το θέμα δεν είναι ο Νίκος Καρβέλας ως πρόσωπο.
Το ίδιο ερώτημα αφορά κάθε μεγάλο δημιουργό.
Κάθε μεγάλο ερμηνευτή.
Κάθε παραγωγό.
Κάθε εταιρεία.
Κάθε οργανισμό που εμπλέκεται στην αλυσίδα των πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων.
Γιατί πίσω από ένα τραγούδι υπάρχει μια ολόκληρη οικονομική αλυσίδα.
Παραγωγές, συναυλίες, εισιτήρια, δικαιώματα, εταιρείες, οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης, δημιουργοί, εκδότες.
Και μέσα σε αυτή την αλυσίδα έχουν διακινηθεί επί δεκαετίες τεράστια ποσά.
Άρα η σημερινή δημόσια αντιπαράθεση θα μπορούσε να γίνει αφορμή για κάτι πολύ πιο χρήσιμο από μια ακόμη δημόσια σύγκρουση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:ΟΑΚΑ: Η Άννα Βίσση μάγεψε 90.000 θεατές
Να μιλήσουμε επιτέλους για τους αριθμούς.
Πόσα εισπράττονται;
Πόσα παρακρατούνται;
Πόσα αποδίδονται στους δημιουργούς;
Με ποια ποσοστά;
Και πόσα χρήματα έχουν παραχθεί συνολικά όλα αυτά τα χρόνια από τα τραγούδια που έγιναν μέρος της καθημερινότητας εκατομμυρίων Ελλήνων;
Ο κόσμος έχει δικαίωμα να ρωτά
Όταν οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές μιας υπόθεσης επιλέγουν να βάλουν στο δημόσιο διάλογο ποσά εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ, δεν μπορεί μετά να θεωρείται «κακόβουλος» όποιος πολίτης ζητά να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει.
Δεν μιλάμε για το ποιος έχει καλύτερο τραγούδι.
Δεν μιλάμε για το ποιος είναι μεγαλύτερος καλλιτέχνης.
Δεν μιλάμε για το ποιος έχει δίκιο στην προσωπική τους σχέση.
Μιλάμε για χρήματα.
Και όταν μιλάμε για χρήματα αυτού του μεγέθους, η κοινωνία έχει κάθε δικαίωμα να ζητά διαφάνεια.
Χωρίς ανθρωποφαγία.
Χωρίς προσωπικές προσβολές.
Χωρίς να αμφισβητείται το δικαίωμα κανενός να αμείβεται για το έργο του.
Αλλά και χωρίς να ζητείται από τον απλό πολίτη να παρακολουθεί αμέτοχος μια δημόσια αντιπαράθεση στην οποία ξαφνικά εμφανίζονται ποσά που για τον μέσο εργαζόμενο αντιστοιχούν σε πολλά χρόνια ζωής και εργασίας.
Ίσως τελικά αυτή να είναι η πραγματική συζήτηση
Δεν χρειάζεται να αποφασίσουμε εμείς ποιος έχει δίκιο ανάμεσα στον Καρβέλα και τη Βίσση.
Αυτό θα το κρίνουν τα πραγματικά στοιχεία, οι συμφωνίες και τα έγγραφα.
Αλλά μπορούμε να θέσουμε ένα ερώτημα που αφορά όλους μας:
Πόσα εκατομμύρια ευρώ έχουν παραχθεί όλα αυτά τα χρόνια από τη μουσική που αγάπησε και πλήρωσε ο ελληνικός λαός;
Και από αυτά τα εκατομμύρια:
πόσα πήγαν στους δημιουργούς, πόσα στους ερμηνευτές, πόσα στις παραγωγές, πόσα στους οργανισμούς και πόσα σε όλους τους υπόλοιπους κρίκους αυτής της μεγάλης οικονομικής αλυσίδας;
Αυτό είναι μια συζήτηση που αξίζει να γίνει.
Γιατί το τραγούδι μπορεί να είναι τέχνη.
Μπορεί να είναι συναίσθημα.
Μπορεί να είναι αναμνήσεις.
Είναι όμως και μια τεράστια οικονομική δραστηριότητα.
Και όταν τα ίδια τα πρόσωπα που βρίσκονται στο επίκεντρο μιας δημόσιας αντιπαράθεσης φέρνουν τα χρήματα στο προσκήνιο, τότε η κοινωνία έχει κάθε δικαίωμα να ζητήσει να μάθει την αλήθεια.