Οι δύο χώρες προωθούν φιλόδοξες πρωτοβουλίες για την ενεργειακή μετάβαση, αλλά οι δικές τους ενεργειακές επιλογές προκαλούν ερωτήματα για την αξιοπιστία των δεσμεύσεών τους.
Η μεγαλύτερη παγκόσμια σύνοδος κορυφής για την κλιματική αλλαγή που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ
πραγματοποιείται στην Αττάλεια από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου 2026, με πάνω από 92.000 συμμετέχοντες.
Ωστόσο, ο ρόλος της Τουρκίας και της Αυστραλίας ως ηγετικών χωρών στον οργανισμό, σε συνδυασμό με τις παγκόσμιες συγκρούσεις και την ενεργειακή κρίση, εγείρει σοβαρές αμφιβολίες για τα πραγματικά αποτελέσματα της διάσκεψης
Η παγκόσμια σύνοδος κορυφής για την κλιματική αλλαγή COP31 (Διάσκεψη των Μερών) βρίσκεται σε εξέλιξη στην Αττάλεια της Τουρκίας . Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, έχουν εγγραφεί πάνω από 92.000 συμμετέχοντες, αριθμός ρεκόρ σε σύγκριση με προηγούμενες συναντήσεις. Αυτός ο αριθμός περιλαμβάνει πάνω από 34.000 εκπροσώπους από επίσημες κρατικές αντιπροσωπείες από όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων 102 αρχηγών κρατών, κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών.
Το παράδοξο του οικοδεσπότη: Οι γίγαντες των ορυκτών ηγούνται της πράσινης ατζέντας
Το συνέδριο διοργανώνεται από την Τουρκία, ενώ η Αυστραλία προεδρεύει των επίσημων διαπραγματεύσεων για βασικά ζητήματα – δίκαιη μετάβαση, ταμείο για ζημιές και απώλειες, χρηματοδότηση για το κλίμα και μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Εδώ πρέπει να τεθεί ένα θεμελιώδες ερώτημα:
Πώς μπορεί η οργάνωση και η διεξαγωγή μιας τέτοιας εκδήλωσης να ανατεθεί σε δύο χώρες που συγκαταλέγονται στους παγκόσμιους κατόχους ρεκόρ στην παραγωγή και χρήση ορυκτών καυσίμων;
- Η Αυστραλία είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός και ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας άνθρακα στον κόσμο, και συγκαταλέγεται επίσης στους κορυφαίους εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου.
- Η Τουρκία κατατάσσεται 10η στον κόσμο στην παραγωγή άνθρακα και, επιπλέον, εισάγει επίσης τεράστια ποσότητα αυτού του καυσίμου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Περιβαλλοντική πρόκληση για την Άγκυρα ενόψει της παγκόσμιας συνόδου για το κλίμα
Αυτό έρχεται σε άμεση αντίθεση με τον κύριο στόχο της συνόδου κορυφής – τη μείωση των εκπομπών από την καύση ορυκτών καυσίμων.
Μια τέτοια κατάσταση αναπόφευκτα θυμίζει την COP29 πριν από δύο χρόνια στο Μπακού (Αζερμπαϊτζάν), όταν ο πρόεδρος της χώρας υποδοχής δήλωσε ότι «το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δώρο Θεού, όπως ο ήλιος, ο άνεμος και τα ορυκτά» και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται χωρίς περιορισμούς, επικρίνοντας έντονα τις δυτικές κυβερνήσεις που αγοράζουν φυσικό αέριο από τη χώρα του, ενώ παράλληλα καταδικάζει την οικονομία της.
Τα κύρια θέματα διαπραγμάτευσης στην COP31
Η σύνοδος κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα του 2026 αντιμετωπίζει έντονες πιέσεις για επιτάχυνση της δράσης, καθώς οι προβλέψεις δείχνουν ότι ο κόσμος βρίσκεται σε καλό δρόμο για την υπέρβαση του κρίσιμου ορίου υπερθέρμανσης του πλανήτη κατά 1,5°C. Αυτό θέτει άμεσα υπό αμφισβήτηση την επιτυχία της Συμφωνίας του Παρισιού .
Οκτώ βασικοί τομείς βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση στην Αττάλεια:
- Περιορισμός της αύξησης της θερμοκρασίας στους 1,5 °C:Ευθυγράμμιση νέων εθνικών σχεδίων μείωσης των εκπομπών.
- Χρηματοδότηση για την κλιματική αλλαγή: Κινητοποίηση 1,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως για την υποστήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών, με έμφαση στην προσαρμογή και την δίκαιη κατανομή.
- Μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας: Καθορισμός συγκεκριμένων βημάτων για τη σταδιακή εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων.
- Προσαρμογή και αποζημίωση για ζημιές: Καθιέρωση παγκόσμιων δεικτών ανθεκτικότητας και θέση σε λειτουργία μηχανισμών αποζημίωσης για τις πιο ευάλωτες περιοχές.
- Ηλεκτροκίνηση και καθαρή ενέργεια: Επίτευξη μεριδίου 35% της ηλεκτρικής ενέργειας στην παγκόσμια τελική κατανάλωση έως το 2035, μέσω του εκσυγχρονισμού του δικτύου και των ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων.
- Ανθεκτικές πόλεις και υγεία: Προσαρμογή των αστικών υποδομών σε ακραίες καιρικές συνθήκες και προστασία της δημόσιας υγείας από καύσωνες.
- Προστασία της φύσης και των ωκεανών: Διατήρηση των δασών και της βιοποικιλότητας ως φυσικών καταβόθρων άνθρακα.
- Ταχεία ηλεκτροδότηση σε τρεις τομείς: Οδικές μεταφορές (ηλεκτρικά οχήματα), νοικοκυριά (αντλίες θερμότητας) και βαριά βιομηχανία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:«Συμμαχία για το Μέλλον»: Ευρώπη και Καναδάς ενώνουν δυνάμεις σε άμυνα, ενέργεια και τεχνολογία
Γιατί η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής είναι αναποτελεσματική;
Η κλιματική κατάσταση επιδεινώνεται συνεχώς. Δεν χρειαζόμαστε περίπλοκα γραφήματα σχετικά με την αύξηση των συγκεντρώσεων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) – αρκεί να θυμηθούμε την υπερβολική ζέστη του περασμένου καλοκαιριού, τις καταστροφικές δασικές πυρκαγιές, τις ξηρασίες και τις πλημμύρες σε όλο τον κόσμο.
Οι λόγοι για την αργή πρόοδο έγκεινται σε διάφορους παγκόσμιους παράγοντες:
- Κέρδος έναντι της οικολογίας: Στην παγκόσμια τάξη, τα στενά οικονομικά συμφέροντα εξακολουθούν να επικρατούν μεταξύ κρατών και εταιρειών, χωρίς πραγματικό σεβασμό για το περιβάλλον.
- Γεωπολιτικές συγκρούσεις: Οι πόλεμοι στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και άλλα σημεία ανάφλεξης αποσπούν την προσοχή και τους πόρους από την κλιματική ατζέντα.
- Αποχώρηση των ΗΠΑ: Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχώρησαν από τη Συμφωνία του Παρισιού και η κυβέρνηση του Προέδρου Τραμπ εισήγαγε μέτρα για την τόνωση της παραγωγής και της χρήσης πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.
- Φαινόμενο ντόμινο σε άλλες χώρες: Πολλές χώρες, χαρακτηριστικό παράδειγμα του οποίου είναι ο Καναδάς, χρησιμοποιούν την αποχώρηση των ΗΠΑ ως δικαιολογία για να αυξήσουν τη δική τους κατανάλωση ορυκτών καυσίμων.
- Η ενεργειακή πείνα της τεχνητής νοημοσύνης: Η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης επιφέρει την εντατική κατασκευή τεράστιων κέντρων δεδομένων που καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και κατασκευάζονται νέοι σταθμοί παραγωγής ενέργειας για την τροφοδότησή τους – κυρίως με χρήση ορυκτών καυσίμων.
Συμπέρασμα: Πολλά λόγια, λίγες πράξεις
Υπάρχει εδώ και καιρό η δημόσια αντίληψη ότι οι σύνοδοι κορυφής για το κλίμα είναι πλούσιες σε ομιλίες και υποσχέσεις, αλλά φτωχές σε συγκεκριμένες δράσεις. Δεδομένων όλων των παραπάνω γεγονότων, ειλικρινά δεν είμαι αισιόδοξος ότι αυτή η διάσκεψη στην Αττάλεια θα φέρει ουσιαστικά αποτελέσματα που θα μειώσουν πραγματικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Δρ. Ρίστο Τσιτσόνκοφ -Τακτικός Καθηγητής Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών – Σκόπια
—