Χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους της ισπανικής πρωτεύουσας, ζητώντας αξιοπρεπείς συντάξεις, προστασία του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος και μέτρα απέναντι στην ακρίβεια και το αυξανόμενο κόστος κατοικίας.
Με αίτημα την διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα των συντάξεων και την εξασφάλιση προσιτής στέγης, χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν το μεσημέρι του Σαββάτου το κέντρο της Μαδρίτης. Η διαδήλωση πραγματοιείται έναν μήνα πριν από τις βουλευτικές εκλογές. Βασικό αίτημα των διαδηλωτών ήταν η κατάργηση της μερικής ιδιωτικοποίησης του ασφαλιστικού συστήματος, που έφερε το Λαϊκό Κόμμα.
«Οι συντάξεις δεν πουλιούνται, οι συντάξεις προστατεύονται!», «Οι χήρες και οι χήροι δεν θα σωπάσουν!», «Εδώ είναι, αυτοί είναι που παλεύουν για τη σύνταξή σου!» ήταν μερικά από τα συνθήματα που φώναξαν οι χιλιάδες διαδηλωτές, οι οποίοι έκαναν πορεία το πρωί αυτού του Σαββάτου στους δρόμους της Μαδρίτης, υπερασπιζόμενοι το δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα.
Περίπου 50.000 άνθρωποι, σύμφωνα με τους διοργανωτές (25.000 σύμφωνα με την Κυβερνητική Αντιπροσωπεία), ανταποκρίθηκαν στο τακτικό κάλεσμα της Κρατικής Συντονιστικής Επιτροπής για την Υπεράσπιση του Δημόσιου Συνταξιοδοτικού Συστήματος, η οποία πραγματοποιεί αυτή τη συγκέντρωση στην πρωτεύουσα κάθε Οκτώβριο εδώ και χρόνια, συγκεντρώνοντας συνταξιούχους από όλη την Ισπανία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Πέδρο Σάντσεθ: Οι τρεις κρίσεις που έφεραν πρόωρες κάλπες στην Ισπανία
Διπλάσια η προσέλευση των διαδηλωτών φέτος
Αυτή τη φορά η κινητοποίηση απέκτησε άλλη διάσταση, με διπλάσια προσέλευση σε σύγκριση με πέρυσι (σύμφωνα με τους διοργανωτές) και με τη συμμετοχή περισσότερων συλλογικοτήτων (μεταξύ άλλων, του Συνδικάτου Ενοικιαστών, εν όψει της γενικής απεργίας για τη στέγαση). Η έξαρση αυτή καταγράφεται την ίδια στιγμή που τις τελευταίες εβδομάδες έχει ενταθεί ο δημόσιος διάλογος για τις συντάξεις, εν όψει των γενικών εκλογών της 29ης Νοεμβρίου.
Ιδιωτικοποίηση ζητούν το Λαϊκό Κόμμα και το Vox
Το ζήτημα αποτελεί ένα από τα κεντρικά θέματα της προεκλογικής εκστρατείας, μετά τις αμφιλεγόμενες δηλώσεις που έκαναν τις τελευταίες ημέρες στελέχη της δεξιάς. Πρώτος ήταν ο βουλευτής του Vox, Χοσέ Μαρία Φιγκαρέντο (José María Figaredo), ο οποίος χαρακτήρισε το σύστημα «ζόμπι» και τάχθηκε υπέρ της μετάβασης σε ένα μοντέλο που θα συνδυάζει τον διανεμητικό χαρακτήρα με την ιδιωτική κεφαλαιοποίηση.
Στη συνέχεια, η βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος (PP), Έστερ Μουνιόθ (Ester Muñoz), δήλωσε ότι το σύστημα πρόκειται να «σκάσει» και ότι πρέπει να αλλάξει με «γενναίο» τρόπο. Οι επικεφαλής των κομμάτων τους προσπάθησαν να κατευνάσουν τα πνεύματα, εγγυώμενοι τη στήριξή τους στους συνταξιούχους και στην αναπροσαρμογή των παροχών, εν όψει της εκλογικής διαδικασίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Ισπανία: «Είμαστε όλοι Μαρικάρμεν» – 87χρονη εκδιώχθηκε από το σπίτι της μετά από 71 χρόνια
«Θέλουν να μεταφέρουν τις εισφορές των εργαζομένων σε ένα ιδιωτικό σύστημα»
Ο Ραμόν Φρανκέσα (Ramón Franquesa), εκπρόσωπος της κύριας διοργάνωσης, εξέφρασε την «ανησυχία» του για τις δηλώσεις των πολιτικών αυτών. «Πρόθεσή τους είναι να μεταφέρουν τις εισφορές των εργαζομένων σε ένα ιδιωτικό σύστημα. Αν συμβεί αυτό, τότε πράγματι θα υπάρξει χρεοκοπία του συστήματος. Οι τραπεζίτες και οι χρηματιστές δεν πρέπει να εμπλακούν», δήλωσε στην εφημερίδα EL PAÍΣ. Στην ομιλία του ενώπιον των χιλιάδων διαδηλωτών κατά την ολοκλήρωση της διαμαρτυρίας, πρόσθεσε: «Είναι μαριονέτες των μεγάλων τραπεζών. Αυτό που καταρέει είναι ο ιδιωτικός τομέας, όπως το 2008, όχι ο δημόσιος. Ας μην κάνει κανείς λάθος στην κάλπη, ας μην ψηφίσει κανείς τους δήμιους του».
«Ζητούμε αξιοπρεπείς συντάξεις και προσιτή στέγη»
Ο εκπρόσωπος της Συντονιστικής απηύθυνε επίσης κάλεσμα για συμμετοχή στη γενική απεργία για τη στέγαση στις 11 Νοεμβρίου, λίγο μετά την ομιλία της Σαμπίνα Καράου (Sabina Carrau) από το Συνδικάτο Ενοικιαστών. «Δεν μπορούν να υπάρξουν αξιοπρεπείς συντάξεις όσο τα ενοίκια δεν σταματούν να ανεβαίνουν. Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τη Μαριάρμεν, που ήταν επίσης συνταξιούχος και τη δολοφόνησαν. Δεν πρέπει να φοβόμαστε». Οι διαδηλωτές τήρησαν ενός λεπτού σιγή για τον θάνατο της γυναίκας αυτής από τη Μαδρίτη —που μετατράπηκε σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης— και φώναξαν συνθήματα υπέρ άλλων κοινωνικών αιτημάτων, όπως η δημόσια υγεία και η παιδεία, εν μέσαις της απεργίας διαρκείας των εκπαιδευτικών στην Αυτόνομη Κοινότητα της Μαδρίτης.
Τα αιτήματα για αξιοπρεπείς συντάξεις
Πέρα από την κριτική στη δεξιά, οι διοργανωτές στρέφονται και κατά της Κυβέρνησης Σάντσεθ, ζητώντας αλλαγές. Απαιτούν την εξίσωση της κατώτατης σύνταξης με τον κατώτατο μισθό (που ανέρχεται σήμερα σε 1.221 ευρώ μικτά σε 14 καταβολές), τη μείωση του έμφυλου χάσματος στις συντάξεις (1.638 ευρώ για τους άνδρες, 1.139 ευρώ για τις γυναίκες) και την κατάργηση των ποινών (μειώσεων) στη σύνταξη όσων χάνουν τη δουλειά τους και αναγκάζονται να βγουν σε πρόωρη συνταξιοδότηση, παρότι έχουν συμπληρώσει 40 ή περισσότερα χρόνια εισφορών. Αυτό το τελευταίο αίτημα αποτελεί τον κεντρικό άξονα του αγώνα της συλλογικότητας Asjubi, η οποία είχε επίσης έντονη παρουσία στη διαδήλωση.
Ο Σαντιάγο Μεντσέρο (Santiago Menchero), εκπρόσωπος της εν λόγω διοργάνωσης, ζήτησε από την Κυβέρνηση να εγκρίνει στη Διαρκή Επιτροπή (της Βουλής) το νομοσχέδιο που προώθησε το Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο (με πρόταση του Podemos) για τη διόρθωση αυτών των αδικιών. Οι καταστάσεις αυτές επηρεάζουν ιδιαίτερα όσους ξεκίνησαν να εργάζονται από μικρή ηλικία και εκδιώχθηκαν από την αγορά εργασίας χρόνια πριν από τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης, οδηγούμενοι σε πρόωρες συνταξιοδοτήσεις με περικοπές. Ο Μεντσέρο ευχαρίστησε για τη συμμετοχή «πολλών νέων» στη διαμαρτυρία του Σαββάτου: «Μη μένετε στο σπίτι, διαμαρτυρηθείτε!».
Πιεζόμενο το σύστημα λόγω της συνταξιοδότησης της γενιάς του baby boom
Αυτές οι διαμαρτυρίες πραγματοποιούνται με φόντο ένα συνταξιοδοτικό σύστημα που τελεί υπό τεράστια πίεση, με παροχές όλο και υψηλότερες (λόγω των καλύτερων μισθών όσων συνταξιοδοτούνται και της αναπροσαρμογής με βάση τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή – ΔΤΚ) και πολυπληθέστερες (λόγω της συνταξιοδότησης της γενιάς του baby boom). Πρόσφατη μελέτη του ιδρύματος Fedea υποστηρίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια βελτίωσαν τη μελλοντική βιωσιμότητα του συστήματος για τις επόμενες δύο δεκαετίες, έως το 2050. Η βελτίωση αυτή βασίζεται, κυρίως, στη συγκράτηση της γενναιοδωρίας των συντάξεων και στην αύξηση των εσόδων από τις ασφαλιστικές εισφορές.
Από την πλευρά της, η Κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι τα τελευταία στοιχεία της ανεξάρτητης αρχής Airef προβλέπουν μια μέση ακαθάριστη δημόσια δαπάνη έως τα μέσα του αιώνα στο 13% του ΑΕΠ (λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα ενίσχυσης των εσόδων), δηλαδή τρία δέκατα κάτω από το όριο του 13,3%, πάνω από το οποίο η εκτελεστική εξουσία θα υποχρεούνταν να λάβει πρόσθετα μέτρα (είτε με νέα έσοδα είτε με περικοπές). Παρότι η δαπάνη δεν έχει ξεφύγει εκτός ελέγχου πάνω από το όριο που έθεσε η Κυβέρνηση, πολλές φωνές επισημαίνουν το κόστος ευκαιρίας που συνεπάγεται αυτό το επίπεδο δαπανών για άλλους τομείς, όπως η υγεία ή η παιδεία.
Οι παρεμβάσεις τις κυβέρνησης Σάντσεθ
Η Κυβέρνηση ενέκρινε το 2021, με την αρνητική ψήφο του Λαϊκού Κόμματος (PP), μια μεταρρύθμιση στο συνταξιοδοτικό που θεσμοθέτησε την αναπροσαρμογή των παροχών βάσει του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή. Ο κανόνας αυτός ορίζει ότι οι συντάξεις αυξάνονται όσο και οι τιμές, αν και οι κατώτατες και οι μη ανταποδοτικές συντάξεις αυξάνονται με μεγαλύτερη ένταση κάθε χρόνο. Η τάση δείχνει προς μια αύξηση της τάξης του 3,5%, αλλά το τελικό ποσοστό, το οποίο χρησιμοποιεί ο φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης για τον υπολογισμό, δεν θα δημοσιοποιηθεί πριν από τις 15 Δεκεμβρίου. Αν και η Κυβέρνηση εξέτασε το ενδεχόμενο να προχωρήσει στην αύξηση πριν από τις εκλογές, τελικά προκρίνει την απόφαση να το αφήσει για μετά τις κάλπες. Ορισμένοι από τους διοργανωτές των κινητοποιήσεων ζήτησαν από την εκτελεστική εξουσία να εγκρίνει την αναπροσαρμογή πριν από τη διεξαγωγή των εκλογών.
Να σημειωθεί ότι στην Ισπανία, η μέση σύνταξη γήρατος ανερχόταν τον Σεπτέμβριο σε 1.576 ευρώ τον μήνα, για σχεδόν 6,8 εκατομμύρια δικαιούχους, σύμφωνα με το υπουργείο Κοινωνικής Ασφάλισης.
Πηγή: El Pais