Το οικονομικό κόστος του πολέμου στην Ουκρανία αυξάνεται όχι μόνο από τις καταστροφές υποδομών, αλλά και από τις ώρες κατά τις οποίες οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να σταματήσουν τη λειτουργία τους λόγω αεροπορικών συναγερμών.
Οι συνεχείς συναγερμοί για πυραυλικές επιθέσεις κοστίζουν στην οικονομία της Ουκρανίας περίπου 45 εκατομμύρια δολάρια για κάθε ώρα που παραλύει η επιχειρηματική δραστηριότητα, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομίας της χώρας.
Το Κίεβο αναζητά απεγνωσμένα τρόπους να κρατήσει την οικονομία ζωντανή εν μέσω των εντεινόμενων ρωσικών βομβαρδισμών.
«Παραλύουν» τα πάντα λόγω των σειρήνων
Η Ρωσία στοχεύει όλο και περισσότερο τις υποδομές που υποστηρίζουν την ουκρανική οικονομία, πλήττοντας βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αποθήκες, εφοδιαστικά κέντρα και κέντρα δεδομένων.
Ο υπουργός Οικονομίας και Περιβάλλοντος, Ολεξάντρ Κραβτσένκο, περιέγραψε αυτή τη στρατηγική ως μια προσπάθεια να «καταστραφεί σχεδόν ολόκληρη η οικονομία».
«Αυτό που δεν είχαμε προβλέψει πλήρως ήταν το πόσο γρήγορα η Ρωσία θα ανέπτυσσε αυτά τα αεριωθούμενα drones και θα τα χρησιμοποιούσε για να στοχεύσει τα πάντα», δήλωσε ο Κραβτσένκο, αναφερόμενος στα νέα όπλα που έχουν σφυροκοπήσει το Κίεβο τις τελευταίες εβδομάδες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Ουκρανία: Δυσκολεύει η άμυνα απέναντι στα νέα ρωσικά drones
Μιλώντας από το ισχυρά προστατευόμενο κυβερνητικό κτίριο στο Κίεβο, ο Κραβτσένκο —πρώην στέλεχος της McKinsey που εντάχθηκε στην κυβέρνηση το καλοκαίρι— δήλωσε ότι οι επιθέσεις αναγκάζουν μεγάλα τμήματα της οικονομίας σε επαναλαμβανόμενες παραλύσεις, καθώς οι εργαζόμενοι στέλνονται σε καταφύγια, με τις σειρήνες να διαρκούν έως και 10 ώρες την ημέρα.
«Αν οι άνθρωποι βρίσκονται σε καταφύγιο, η επιχειρηματική δραστηριότητα σταματά», τόνισε χαρακτηριστικά.
Το νέο σύστημα συναγερμού και το διπλό ρίσκο
Για τη μείωση του οικονομικού κόστους, η κυβέρνηση Ζελένσκι εισήγαγε πρόσφατα ένα νέο σύστημα προειδοποίησης δύο επιπέδων, σχεδιασμένο να διατηρεί τις επιχειρήσεις σε λειτουργία κατά τη διάρκεια παρατεταμένων συναγερμών.
- Ο «κόκκινος» συναγερμός προειδοποιεί για πυραυλική απειλή και απαιτεί από τους πολίτες να αναζητήσουν καταφύγιο.
- Ο «κίτρινος» χρησιμοποιείται για απειλές από drones, επιτρέποντας σε πολλές επιχειρήσεις να παραμείνουν ανοιχτές.
Περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις συνεχίζουν να λειτουργούν κατά τη διάρκεια των κίτρινων συναγερμών, σύμφωνα με τον υπουργό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Λαβρόφ στον ΟΗΕ: «Η Ευρώπη κάνει τα πάντα για να εμποδίσει τις διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία»
Ωστόσο, ο κίτρινος συναγερμός δεν εγγυάται την ασφάλεια. Αυτός ο κίνδυνος έγινε σαφής τη Δευτέρα, όταν ένα ρωσικό αεριωθούμενο drone έπληξε την Εθνική Ακαδημία Επιστημών στο κέντρο του Κιέβου κατά τη διάρκεια κίτρινου συναγερμού, σκοτώνοντας δύο ανθρώπους ενώ το προσωπικό εργαζόταν ακόμη στο εσωτερικό του.
Αυτό αποτελεί ένα από τα δύσκολα διλήμματα που αντιμετωπίζει η Ουκρανία στην προσπάθειά της να διατηρήσει την κανονικότητα, προστατεύοντας ταυτόχρονα τους πολίτες από τις κλιμακούμενες ρωσικές επιθέσεις.
Τεράστιες ζημιές και ιδιωτική αεράμυνα
Ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι οι ρωσικές επιθέσεις μόνο για τη φετινή χρονιά έχουν προκαλέσει ζημιές εκτιμώμενης αξίας 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται χαλυβουργεία, αποθήκες, υποδομές logistics και, πιο πρόσφατα, κέντρα δεδομένων. Παράλληλα, η Ρωσία έχει αποκλείσει ουσιαστικά τα λιμάνια της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα, τα οποία πριν από τον αποκλεισμό διακινούσαν τον κύριο όγκο των εξαγωγών της χώρας.
Ο Ουκρανός υπουργός εξέφρασε την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση είναι καλύτερα προετοιμασμένη φέτος για αυτό που θα μπορούσε να είναι ο «σκληρότερος, ο πιο τραχύς χειμώνας» του πολέμου, με αναμενόμενη περαιτέρω πίεση στις ενεργειακές προμήθειες, τις υποδομές και τις επιχειρήσεις που έχουν ήδη εξασθενήσει από μήνες επιθέσεων.
Για προστασία από μελλοντικά πλήγματα, η κυβέρνηση συζητά τρόπους που θα επιτρέψουν σε περισσότερες ιδιωτικές εταιρείες να αγοράσουν συστήματα αεράμυνας της Ουκρανίας, αν και ο Κραβτσένκο προειδοποίησε ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν ποτέ να προστατευτούν πλήρως από τους ρωσικούς πυραύλους και τα drones.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα
Οι συνεχιζόμενες καταστροφές επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τα ήδη βεβαρημένα δημόσια οικονομικά.
Ο Βολόντιμιρ Ζελένσκι υπολόγισε πρόσφατα το εναπομείναν δημοσιονομικό έλλειμμα της Ουκρανίας για φέτος σε περίπου 27 δισεκατομμύρια δολάρια — ένας αριθμός που προκάλεσε ερωτήματα σε ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για το πώς προέκυψε αυτή η τρύπα, παρά το γεγονός ότι η ΕΕ έχει ήδη συμφωνήσει σε πακέτο δανείου ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2026-2027.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Η Ρωσία ισχυρίζεται ότι έπληξε καίρια την πολεμική βιομηχανία της Ουκρανίας
Ο Κραβτσένκο εξήγησε ότι η κυβέρνηση κατάφερε από τότε να περιορίσει το έλλειμμα στα 20 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω περικοπών δαπανών και του εντοπισμού πρόσθετων εγχώριων αποθεματικών.
Το Κίεβο αναζητά πλέον περαιτέρω στήριξη από την ΕΕ, την Ιαπωνία, τον Καναδά και τη Βρετανία, εξετάζοντας ακόμη και την πρόωρη εκταμίευση δανείων που προορίζονταν για το επόμενο έτος.
«Βρισκόμαστε σε εντατικές διαβουλεύσεις με όλους τους διεθνείς εταίρους μας για την εξασφάλιση πρόσθετων πόρων», σημείωσε.
Ο Ουκρανός υπουργός απέρριψε τις αιτιάσεις ότι το έλλειμμα ήταν αποτέλεσμα κακοδιαχείρισης ή διαφθοράς. Διέψευσε επίσης ότι οφειλόταν σε υπερβολικές δαπάνες υπό τον πρώην υπουργό Άμυνας, Μιχαΐλο Φέντοροφ, του οποίου η προσπάθεια αναδιοργάνωσης των στρατιωτικών προμηθειών και η ταχεία επέκταση του προγράμματος drones τον είχαν αναδείξει σε έναν από τους πιο προβεβλημένους μεταρρυθμιστές της κυβέρνησης πριν από την αποπομπή του τον Ιούλιο — μια κίνηση που είχε προκαλέσει διαδηλώσεις.
Αντίθετα, υποστήριξε ότι το κενό αντικατοπτρίζει τόσο τα χαμηλότερα από τα αναμενόμενα κρατικά έσοδα όσο και το αυξανόμενο κόστος διεξαγωγής του πολέμου.
«Το κόστος του πολέμου απλά αυξάνεται», είπε, επισημαίνοντας την ανάγκη για περισσότερα συστήματα αεράμυνας και την επιτάχυνση της ανάπτυξης ουκρανικών drones ικανών να αναχαιτίζουν τα νέα αεριωθούμενα όπλα της Ρωσίας.
Η διαφθορά και η «κόπωση» της Ευρώπης
Παρ’ όλα αυτά, τα ηχηρά σκάνδαλα διαφθοράς έχουν αγγίξει και το στενό περιβάλλον του Ζελένσκι, κλονίζοντας την εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση τόσο στο εσωτερικό όσο και μεταξύ των δυτικών δωρητών.
Πρόσφατη δημοσκόπηση του Διεθνούς Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας του Κιέβου έδειξε ότι η διαφθορά στην κυβέρνηση αποτελεί τη μεγαλύτερη ανησυχία για τους Ουκρανούς, συγκεντρώνοντας 50% στις απαντήσεις των ερωτηθέντων, ξεπερνώντας ακόμη και τις μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και drones (40%).
Η ίδια έρευνα έδειξε ότι το 72% θεωρεί τον ίδιο τον Ζελένσκι προσωπικά υπεύθυνο για τις διεφθαρμένες πράξεις ατόμων του περιβάλλοντός του.
Ο Κραβτσένκο ανέφερε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στην αντιμετώπιση του ζητήματος, αλλά παραδέχθηκε ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει τόσο την ίδια τη διαφθορά όσο και ένα επίμονο «πρόβλημα αντίληψης» εντός και εκτός συνόρων.
«Εκτιμώ πάρα πολύ την πίεση των Ευρωπαίων εταίρων για μεταρρυθμίσεις», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Ουκρανία πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει τις εντυπώσεις γύρω από τη διαφθορά στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Οι εξωτερικές χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2027 εκτιμώνται σε 52,6 δισεκατομμύρια δολάρια, αλλά μέχρι στιγμής έχουν εξασφαλιστεί μόνο περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τον υπουργό, ενώ βρίσκονται υπό συζήτηση περαιτέρω αυξήσεις φόρων και περικοπές δαπανών.
Ερωτηθείς εάν η άνοδος κομμάτων που αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τη βοήθεια προς την Ουκρανία στη Γαλλία και τη Γερμανία θα μπορούσε να εξασθενήσει τη δυτική δέσμευση προς το Κίεβο, απάντησε: «Αν ανησυχώ; Πρέπει να ανησυχώ, πιθανότατα. Η συνολική κόπωση αυξάνεται στην Ευρώπη».
Πηγή: Guardian