Η εντυπωσιακή υποδοχή του Σι Τζινπίνγκ από τον Ντόναλντ Τραμπ στην αεροπορική βάση Άντριους σηματοδότησε το υψηλό επίπεδο της επίσκεψης, όμως πίσω από την τελετουργία βρίσκονται δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έφθασε στην Ουάσινγκτον την Πέμπτη, όπου έτυχε μιας σπάνιας υποδοχής από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αμέσως μετά τη συμφωνία των ανώτατων αξιωματούχων τους για παράταση της εμπορικής ανακωχής έως τον Ιανουάριο.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ανακοίνωσε την παράταση της ανακωχής —βάσει της οποίας οι δύο χώρες συμφώνησαν να μειώσουν τους δασμούς και να αποφύγουν την επιβολή νέων εμπορικών περιορισμών— κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο Fox News Channel, την ίδια ώρα που ο Τραμπ υποδεχόταν τον Σι στη κοινή στρατιωτική βάση Άντριους, λίγο έξω από την Ουάσινγκτον.
«Δεν γνωρίζω αν μπορεί να επιτευχθεί μια μεγαλύτερη συμφωνία. Δεν γνωρίζω αν απλώς θα παρατείνουμε την υπάρχουσα συμφωνία», ανέφερε ο Μπέσεντ στη συνέντευξή του, σημειώνοντας ότι η παράταση έως τις 10 Ιανουαρίου θα μπορούσε να δώσει στους δύο ηγέτες περισσότερο χρόνο για να συζητήσουν τα φλέγοντα ζητήματα στις επικείμενες διεθνείς συνόδους κορυφής, στην Κίνα τον Νοέμβριο και στη Φλόριντα τον Δεκέμβριο.
Μεγαλοπρεπής τελετή και στρατιωτικές τιμές
Το εμπόριο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα σημεία τριβής μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, μαζί με την τεχνητή νοημοσύνη, τον πόλεμο του Τραμπ με το Ιράν και τις βλέψεις της Κίνας για την Ταϊβάν, αναφέρει το Associated Press.
Ωστόσο, μεγάλο μέρος της τριήμερης επίσκεψης του Σι αναμένεται να επικεντρωθεί περισσότερο στη λαμπρότητα της διπλωματικής εθιμοτυπίας παρά στην ουσία, ξεκινώντας από την απόφαση του Τραμπ να τον υποδεχθεί αμέσως μόλις προσγειώθηκε, αντί να τον περιμένει στον Λευκό Οίκο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Η Τεχνητή Νοημοσύνη, μας αναλύει το σχέδιο διακυβέρνησης… όταν μας κατακτήσει
Ένα κόκκινο χαλί μήκους 30 μέτρων στρώθηκε στη βάση της σκάλας της πόρτας του αεροσκάφους του Σι. Ένα τιμητικό άγημα 21 ατόμων παρατάχθηκε στις πλευρές του χαλιού, ενώ ο Τραμπ και η πρώτη κυρία, Μελάνια, στέκονταν κοντά στη σκάλα, όπου χαιρέτησαν δια χειραψίας τον Σι και τη σύζυγό του, Πενγκ Λιουάν.
Η τελετή υποδοχής περιλάμβανε επίσης υπερπτήση δύο βομβαρδιστικών B-1, διμοιρίες από κάθε όπλο των ενόπλων δυνάμεων, καθώς και ανάκρουση των εθνικών ύμνων και παρουσίαση των σημαιών και των δύο χωρών. Ο Τραμπ και η σύζυγός του συνομίλησαν με τους ομολόγους τους, χωρίς όμως να ακουστούν τα λόγια τους.
Ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος φορούσε γάντια και παλτό παρόλο που η θερμοκρασία ήταν σχετικά υψηλή για την εποχή στους 17 βαθμούς Κελσίου, έβγαλε το ένα γάντι για να ανταλλάξει χειραψία με τον Σι. Σε μια στιγμή, χτύπησε ελαφρά τον Σι στην πλάτη και του είπε κάτι.
«Νομίζω ότι το εκτιμούν, πρόκειται για σπουδαίους ανθρώπους», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο το βράδυ της Τετάρτης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Συνάντηση Πούτιν – Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα
Από την πλευρά του, σε γραπτή δήλωσή του με την ευκαιρία της άφιξής του στις ΗΠΑ, ο Κινέζος ηγέτης σημείωσε: «Η Κίνα και οι ΗΠΑ]θα πρέπει να είναι εταίροι, όχι ανταγωνιστές. Η επίτευξη της μεγάλης αναζωογόνησης του κινεζικού έθνους και το να γίνει η Αμερική ξανά μεγάλη μπορούν να συμβαδίσουν, και οι δύο χώρες μπορούν να συμβάλουν στην επιτυχία η μία της άλλης, ωφελώντας έτσι τον ευρύτερο κόσμο».
Η στάση της Κίνας και οι εκτιμήσεις των αναλυτών
Η Κίνα επιθυμούσε μια μεγαλύτερης διάρκειας παράταση της εμπορικής ανακωχής, η οποία έληγε στις 10 Νοεμβρίου.
«Αυτό υπογραμμίζει ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να ανησυχούν για την πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων της Κίνας στο πλαίσιο της ανακωχής, ιδιαίτερα όσον αφορά τις εξαγωγές κρίσιμων ορυκτών και τις αγορές αγροτικών προϊόντων», δήλωσε η Γουέντι Κάτλερ, πρώην διαπραγματεύτρια εμπορίου των ΗΠΑ και νυν αντιπρόεδρος στο Asia Society Policy Institute.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:The Economist: Η μάχη ΗΠΑ–Κίνας για την AI και ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης κούρσας
Από την πλευρά του, ο Κρεγκ Σίνγκλετον, ανώτερος συνεργάτης στο Foundation for Defense of Democracies, επεσήμανε ότι το στενό χρονικό πλαίσιο δίνει στις ΗΠΑ την ευκαιρία να δοκιμάσουν αν η Κίνα θα υλοποιήσει τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις της για αγορά αμερικανικών αγροτικών προϊόντων.
«Αυτό αφορά λιγότερο την εξαγορά δύο μηνών ηρεμίας και περισσότερο το να υποχρεωθεί η Κίνα να κερδίσει την επόμενη παράταση».
Ο Τραμπ δεν έχει σχολιάσει ακόμη την παράταση. Οι δύο ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν ουσιαστικότερα ζητήματα την Πέμπτη, μετά την επίσημη τελετή άφιξης στον Λευκό Οίκο και την επιθεώρηση των στρατευμάτων.
Αργότερα, θα ανταλλάξουν προπόσεις σε επίσημο δείπνο, στο οποίο θα παρευρεθούν ηγέτες της τεχνολογίας, όπως ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia και ο Έλον Μασκ της SpaceX.
Γιατί η σύνοδος κορυφής δύσκολα θα δικαιώσει τις μεγάλες προσδοκίες
Η μεγαλοπρεπής υποδοχή του Ντόναλντ Τραμπ στον Σι Τζινπίνγκ αφήνει να εννοηθεί ότι επίκειται μια ιστορική παγκόσμια στιγμή. Οι εικόνες παραπέμπουν σε δύο ηγέτες των ισχυρότερων εθνών του κόσμου που συναντώνται για να χαράξουν το μέλλον του πλανήτη, σημειώνει το CNN.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:«Ναυμαχίες» ΗΠΑ-Κίνας εντός Ελλάδος: «Όταν τσακώνονται τα βουβάλια την πληρώνουν τα βατράχια»
Η συγκυρία φαντάζει ιδανική, καθώς οι ΗΠΑ και η Κίνα πιέζουν τα νέα τεχνολογικά σύνορα, εν μέσω προειδοποιήσεων από επικεφαλής της βιομηχανίας ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται σύντομα να ξεφύγει από τον ανθρώπινο έλεγχο.
Ωστόσο, η φαντασμαγορική εικόνα μπορεί να παραπλανήσει. Η επίσημη επίσκεψη του Σι δεν είναι ισοδύναμη με τις συνόδους κορυφής μεταξύ του προέδρου Ρόναλντ Ρήγκαν και του Σοβιετικού ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, που έθεσαν τον Ψυχρό Πόλεμο σε τροχιά ομαλής προσγείωσης.
Για παράδειγμα, δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί με μια συμφωνία για την προστασία της ανθρωπότητας που θα παραλληλιζόταν με τις μειώσεις των πυρηνικών όπλων της δεκαετίας του 1980. Σαράντα χρόνια μετά, τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν περιορισμούς στην ανάπτυξη της AI ή αμοιβαία διαφάνεια στις τεχνολογικές βιομηχανίες για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και ασφάλειας.
Υπάρχει ακόμη η πιθανότητα η σύνοδος να εκπλήξει — αν και για να συμβεί αυτό θα πρέπει να ανατρέψει τους παραδοσιακούς διπλωματικούς κανόνες της Κίνας, οι οποίοι απαιτούν περίπλοκες προπαρασκευαστικές διαπραγματεύσεις.
Στην πραγματικότητα, ένα καλό αποτέλεσμα θα περιοριζόταν σε νέες προσπάθειες για τη διαμόρφωση σταθερότητας μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου, καθώς και σε περιορισμένες πρωτοβουλίες για την τεχνητή νοημοσύνη, τις ροές φεντανύλης, το εμπόριο και την αποφυγή στρατιωτικών επεισοδίων.
Το χάσμα στην AI και οι πολιτικές παράμετροι
Το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης είναι εμβληματικό του χάσματος μεταξύ των δύο ανταγωνιστών. Κάθε πλευρά πιστεύει ότι μπορεί να επικρατήσει, και αμφότερες κατανοούν το διακύβευμα: «Όποιος κερδίσει την AI, κερδίζει», όπως το έθεσε ο Τραμπ.
Και οι δύο αντιστέκονται σε ουσιαστικούς περιορισμούς σε έναν τομέα ζωτικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη. Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι η Κίνα υστερεί στον αγώνα της AI και δεν θα υπέγραφε καμία αμοιβαία επιβράδυνση της βιομηχανίας, καθώς θεωρεί κάθε κίνηση περιορισμού της τεχνολογικής της ανόδου ως μέρος μιας δυτικής στρατηγικής για να της στερήσει την παγκόσμια ισχύ.
Παράλληλα, η ασυμβατότητα προσωπικοτήτων μεταξύ του αυτοσχεδιαστικού Τραμπ και του προσεκτικού Σι δεν ευνοεί τις αυθόρμητες αποφάσεις. Τα πολιτικά συστήματα των ΗΠΑ και της Κίνας είναι τόσο διαφορετικά —και τόσο προσανατολισμένα στην αντιμετώπιση του άλλου— που υπάρχει ελάχιστο κοινό έδαφος.
Επιπλέον, κάθε πλευρά θέλει να αποφύγει την κλιμάκωση, αλλά στερείται των μέσων για να επιβάλει υποχωρήσεις. Τα ποσοστά δημοτικότητας του Τραμπ εν μέσω του πολέμου στο Ιράν κινδυνεύουν να φθείρουν την παγκόσμια επιρροή του.
Πέρυσι διαπίστωσε ότι οι κινεζικές απειλές για διακοπή των εξαγωγών σπάνιων γαιών προς τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να ματαιώσουν την εμπορική του επίθεση. Από την άλλη, αν και ο Σι δεν ανησυχεί για οργισμένους ψηφοφόρους στο ολοκληρωτικό του κράτος, αντιμετωπίζει κρίση στην αγορά ακινήτων και εγχώρια οικονομικά προβλήματα.
Τα όρια της προσωπικής διπλωματίας του Τραμπ
Οι περισσότερες παγκόσμιες σύνοδοι κορυφής υστερούν των προσδοκιών. Ο Αμερικανός Πρόεδρος συχνά δίνει την εντύπωση ότι ενδιαφέρεται περισσότερο για το θέαμα παρά για την ουσία — ένας λόγος για τον οποίο οι συναντήσεις αυτής της εβδομάδας ενδέχεται να αποδώσουν λίγα συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Οι προηγούμενες συναντήσεις του με τον Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν και η περσινή συνάντηση στην Αλάσκα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν απέδωσαν ελάχιστα πέρα από φωτογραφίες.
Ο Τραμπ συχνά καυχιέται για τη «σπουδαία σχέση» του με τον Σι. Στο Πεκίνο, είχε δηλώσει: «Είναι τιμή μου να είμαι φίλος σου. Υπάρχουν εκείνοι που λένε ότι αυτή είναι η μεγαλύτερη σύνοδος κορυφής που έγινε ποτέ».
Η επιθυμία του να προστατεύσει τους προσωπικούς του δεσμούς τον οδηγεί ορισμένες φορές στο να δικαιολογεί τη συμπεριφορά άλλων ηγετών.
Τον Ιούλιο, όταν ρωτήθηκε για τους ισχυρισμούς περί κινεζικής ανάμειξης στις εκλογές του 2020, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «κάνουμε κι εμείς πράγματα σε αυτούς, δεν είναι δρόμος μονής κατεύθυνσης». Παράλληλα, αυτόν τον μήνα υποβάθμισε τους ισχυρισμούς ότι το Πεκίνο παρείχε στο Ιράν δορυφορικές εικόνες μιας βάσης στην Ιορδανία πριν από επίθεση σε αμερικανικά στρατεύματα.
Ο Κινέζος ηγέτης σπάνια ανταποδίδει την προσωπική θερμότητα του Τραμπ, ακολουθώντας μια μακροπρόθεσμη διπλωματική στρατηγική. Αν και πρώην αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο Σι είναι πιο πρόθυμος να εμπλακεί σε εκτός σεναρίου συζητήσεις κατ’ ιδίαν σε σχέση με τον προκάτοχό του Χου Τζιντάο, παραμένει συγκρατημένος από τα πρωτόκολλα του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στο επίκεντρο των παγκόσμιων προσδοκιών
Η σύνοδος κορυφής μεταξύ των δύο ηγετών απέκτησε επιπλέον βαρύτητα μετά τις πρόσφατες προειδοποιήσεις από εταιρείες και ερευνητές AI, ότι τα προϊόντα τους θα μπορούσαν σύντομα να ξεφύγουν από τον έλεγχο.
Ωστόσο, την Τρίτη, ο Τραμπ μετονόμασε την AI σε «υπερ-νοημοσύνη» (super intelligence/SI) και δήλωσε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ότι απορρίπτει κατηγορηματικά «κάθε απόπειρα κατασκευής ενός παγκόσμιου σχεδίου για τον έλεγχο» της τεχνολογίας.
Η αυξανόμενη χρήση της AI σε στρατιωτικές εφαρμογές καθιστά το τοπίο ακόμη πιο σύνθετο, καθώς οποιοσδήποτε περιορισμός θα μπορούσε να δώσει πλεονέκτημα στον αντίπαλο.
Η άρνηση του Τραμπ για ρυθμιστικό πλαίσιο έχει κλείσει την πόρτα για μια μείζονα συμφωνία. Παρόλο που η Κίνα αποφεύγει τους εξωτερικούς ελέγχους, έχει εμφανιστεί πιο ανοιχτή δημιουργία θεσμικών ασφαλιστικών δικλείδων.
Την Τετάρτη, ο μόνιμος αντιπρόσωπος του Πεκίνου στον ΟΗΕ, Φου Τσονγκ, κατηγόρησε «ορισμένες μεγάλες χώρες» —φωτογραφίζοντας τις ΗΠΑ— ότι δημιουργούν μια «μικροπρεπή κλίκα “εμείς εναντίον αυτών”» και ότι εξαναγκάζουν άλλες χώρες να χρησιμοποιούν τη δική τους τεχνολογία αντί της κινεζικής.
Παρά τις διαφωνίες, υπάρχει εκατέρωθεν αναγνώριση της παγκόσμιας ανησυχίας. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε στο CNBC ότι πριν από τη σύνοδο, οι ΗΠΑ και η Κίνα συζητούσαν τη δημιουργία μιας γραμμής επικοινωνίας για περιστατικά που σχετίζονται με την AI, προκειμένου να προσδιοριστούν οι κύριοι κίνδυνοι της τεχνολογίας.