Η στέγαση εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις της Ευρώπης.
Το χάσμα μεταξύ κόστους στέγασης και αγοραστικής δύναμης διευρύνεται στις περισσότερες μεγάλες πόλεις της Γηραιάς Ηπείρου, καθώς στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη τα ενοίκια απορροφούν έως και το 80% του μισθού, σύμφωνα με ανάλυση της Tradingpedia.
Η εταιρεία συνέκρινε το μέσο ενοίκιο στο κέντρο 127 ευρωπαϊκών πόλεων, με βάση τον μέσο καθαρό μισθό, χρησιμοποιώντας δεδομένα κόστους ζωής από το Numbeo και ιστορικά δεδομένα τιμών ενοικίασης από το Wayback Machine.
Από τις 10 πιο προσιτές για στέγη πόλεις, πέντε είναι γερμανικές, μία αυστριακή, μία αγγλική, δύο ελβετικές και μία σουηδική. Αντίθετα, δεν εμφανίζεται ούτε μία πόλη από τη Νότια Ευρώπη.
Η μελέτη αποκαλύπτει μάλιστα ότι υπάρχουν πόλεις όπου το ενοίκιο απορροφά σχεδόν έναν μέσο μισθό. Από την πανδημία, η Ευρώπη έχει βυθιστεί σε επίμονο πληθωρισμό και αυξανόμενο κόστος ζωής, με τις δαπάνες για στέγαση να αντιπροσωπεύουν ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των οικογενειακών προϋπολογισμών. Με τα ενοίκια να εκτοξεύονται σε μεγάλο μέρος της Γηραιάς Ηπείρου, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί στα μεγάλα ευρωπαϊκά αστικά κέντρα τον τελευταίο χρόνο, αλλά η Νότια Ευρώπη αποδεικνύεται επίσης ευάλωτη.
Πιο ακριβή η Λισαβόνα
Η Λισαβόνα είναι η πιο ακραία περίπτωση: με μέσο μισθό 1.343 ευρώ, τα ενοίκια κοστίζουν κατά μέσο όρο 1.331 ευρώ, πράγμα που σημαίνει ότι πρακτικά το 99,15% του εισοδήματος των ενοικιαστών πηγαίνει για στέγαση, αφήνοντας μόνο 11 ευρώ από αυτό το εισόδημα για προσωπικά έξοδα.
Τα Τίρανα κατατάσσονται ως η δεύτερη πιο ακριβή πόλη για τους ενοικιαστές, καθώς το ενοίκιο απορροφά το 93% του μέσου μισθού.
Στο Κίεβο, παρά τις σημαντικά χαμηλότερες τιμές ενοικίασης σε απόλυτους όρους, οι μισθοί είναι τόσο χαμηλοί σε σχέση με το κόστος στέγασης, ώστε οι κάτοικοι να διαθέτουν σχεδόν το 88% του εισοδήματός τους για ενοίκιο.
Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη
Σύμφωνα με την ανάλυση της Tradingpedia, στην Αθήνα τα ενοίκια απορροφούν το 54,1% του μέσου μισθού και στην Θεσσαλονίκη το 53,48%.
Μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών που αναλύει τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, έδειξε πάντως ότι στο λεκανοπέδιο η αναλογία ενοικίου προς μηνιαίο εισόδημα ανέρχεται στο 70,2% για ένα τυπικό δυάρι και στο 93,6% για ένα τριάρι διαμέρισμα.
Το Πόρτο, το Μιλάνο και η Μάλαγα ξεχωρίζουν επίσης μεταξύ των πιο ακριβών πόλεων για ενοικίαση σπιτιών στην Ευρώπη. Στο Πόρτο, οι ενοικιαστές ξοδεύουν περισσότερο από το 85% του μισθού τους σε ενοίκιο, ενώ στο Μιλάνο και τη Μάλαγα, περίπου τα τρία τέταρτα -μεταξύ 75% και 76%- για ένα διαμέρισμα σε κεντρική τοποθεσία.
«Φαίνεται ότι τα προβλήματα στέγασης δεν περιορίζονται πλέον στις παραδοσιακές οικονομικές πρωτεύουσες της Ευρώπης. Τώρα επηρεάζουν και τις μεσαίου μεγέθους πόλεις και τους τουριστικούς προορισμούς», εξηγούν οι ερευνητές της Tradingpedia. «Η συμπεριφορά της αγοράς ενοικίων σε αυτήν τη γεωγραφική περιοχή οφείλεται κυρίως στη τουριστική ζήτηση, στην αύξηση των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων και στην περιορισμένη προσφορά κατοικιών, που συνεχίζουν να αυξάνουν τις τιμές και να απορροφούν τα τοπικά εισοδήματα», αναφέρει η έκθεση.
Οι «υψηλόμισθες» χώρες
Η έρευνα της Tradingpedia για χώρες όπως η Ελβετία, η Γερμανία και πόλεις στη Σκανδιναβία, έδειξε ότι οι υψηλοί μισθοί μετριάζουν τον αντίκτυπο της αύξησης των ενοικίων.
Στη Γερμανία για παράδειγμα, σε πόλεις όπως το Έσσεν, το Μάνχαϊμ, η Νυρεμβέργη και η Δρέσδη, οι κάτοικοι καταβάλουν από 19% έως 24% για την πληρωμή του ενοικίου.
Τα ενοίκια στα κέντρα του Εσσεν και της Δρέσδης μειώθηκαν κατά περίπου 15% τον τελευταίο χρόνο, ενώ στη Φρανκφούρτη και στη Νυρεμβέργη παρουσίασαν επίσης σημαντικές μειώσεις, πάνω από 10%.