Νέα στοιχεία που μεταδίδει το CNN προκαλούν ερωτήματα για τον ρόλο της Ρωσίας στον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν.
Η επικίνδυνη διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης έχει αποκτήσει άμεσες επιχειρησιακές διαστάσεις στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.
Δορυφορική επιτήρηση και στόχευση πριν από το πλήγμα
Όπως αποκαλύπτει το τηλεοπτικό δίκτυο CNN, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές διεθνών υπηρεσιών πληροφοριών, 14 ρωσικοί κατασκοπευτικοί δορυφόροι μετακινήθηκαν πάνω από την αμερικανική στρατιωτική βάση Prince Sultan, στη Σαουδική Αραβία, μόλις δύο ημέρες πριν από τη διεξαγωγή μεγάλης κλίμακας ιρανικής επίθεσης.
Η συγκεκριμένη κίνηση εκτιμάται ότι παρείχε στην Τεχεράνη πρόσβαση σε λεπτομερείς πληροφορίες, επιτρέποντάς της να πραγματοποιήσει πλήγματα υψηλής ακριβείας κατά των αμερικανικών δυνάμεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Πεζεσκιάν προς τους Ιρανούς: «Είμαστε σε πόλεμο – Πρέπει να αποδεχθούμε τις συνέπειες των κυρώσεων»
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο χρόνος και η αλληλουχία των ελιγμών των ρωσικών διαστημικών δορυφόρων εξασφάλισαν πρόσβαση σε ένα ευρύ φάσμα δεδομένων για τις αμερικανικές εγκαταστάσεις.
Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι η παροχή δεδομένων στόχευσης από τη Ρωσία επιτρέπει στο Ιράν να κατανοήσει καλύτερα τη διασπορά, τις θέσεις και τις κινήσεις των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Χούθι: Η Σαουδική Αραβία απαντά με δεκάδες αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη
Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί φόβους για μελλοντικές επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις, κέντρα διοίκησης, εφοδιαστικούς κόμβους και ναυτικές υποδομές.
Παράλληλα, το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) επισημαίνει ότι η ρωσική συνδρομή σε δορυφορικές εικόνες και στοιχεία στοχοποίησης μπορεί να καταστήσει τις επιθέσεις των ιρανικών drone ουσιαστικά πιο εξελιγμένες.
Το πλήγμα της 27ης Μαρτίου στη βάση Prince Sultan
Η ιρανική επίθεση εναντίον της αμερικανικής αεροπορικής βάσης Πριν Σουλτάν στη Σαουδική Αραβία, την Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026, είχε προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές.
Η επίθεση, η οποία εκτελέστηκε με συνδυασμό ιρανικών πυραύλων και drone, τραυμάτισε τουλάχιστον 12 Αμερικανούς στρατιώτες, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που είχε επικαλεστεί το πρακτορείο Reuters.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Σαουδική Αραβία: Η ισραηλινή πρόταση απέναντι στην «παγίδα» του Ιράν
Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε τότε στο δίκτυο NPR υπό το κεθεστώς της ανωνυμίας, καθώς δεν είχε εξουσιοδότηση για δημόσιες δηλώσεις, είχε αναφέρει ότι από τα πυρά προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές και σε στρατιωτικά αεροσκάφη.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το Reuters, ένα αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου E-3 AWACS της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας καταστράφηκε ολοσχερώς κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ενώ αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού τύπου KC-135 υπέστησαν ζημιές σε παράλληλο πλήγμα.
Επιπλέον, σε μία από τις επιθέσεις καταστράφηκε σκηνή στην οποία θεωρείται ότι φιλοξενούνταν σύστημα ραντάρ, το οποίο παρείχε υποστήριξη στην αντιπυραυλική συστοιχία THAAD της βάσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Χούθι: Προελαύνουν προς το Μπαμπ ελ Μάντεμπ – Σε κρίσιμο σταυροδρόμι ΗΠΑ και Σαουδική Αραβία
Αποκαλυπτικές εικόνες από το CBS
Την ίδια στιγμή, νέες αποκλειστικές φωτογραφίες που εξασφάλισε το δίκτυο CBS News φέρνουν για πρώτη φορά στο φως την έκταση των καταστροφών σε κτίρια και οχήματα σε πολλαπλές αμερικανικές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή, μεταξύ άλλων και στη βάση Πρινς Σουλτάν, ως αποτέλεσμα των ιρανικών επιθέσεων με πυραύλους και drones.
Το οπτικό υλικό εστάλη στο CBS News από εν ενεργεία Αμερικανούς στρατιώτες, οι οποίοι μίλησαν υπό το καθεστώς της ανωνυμίας λόγω των αυστηρών περιορισμών που επιβάλλει ο στρατός στην επικοινωνία με τα μέσα ενημέρωσης.
«Πρόκειται για ανυπολόγιστες ζημιές στις βάσεις μας, οι οποίες δεν έχουν γνωστοποιηθεί στον αμερικανικό λαό», δήλωσε στο CBS News ένας από τους στρατιώτες. «Στεκόμαστε εκεί με τα μάτια κλειστά και δεχόμαστε γρονθοκοπήματα στο πρόσωπο».
Μία από τις φωτογραφίες, η οποία ελήφθη στην αεροπορική βάση Πρινς Σουλτάν στη Σαουδική Αραβία, καταγράφει απευθείας πλήγμα στο πίσω μέρος ενός τετρακινητήριου αεροσκάφους Boeing E-3 Sentry.
Η ουρά του αεροσκάφους αποκόπηκε πλήρως από την απανθρακωμένη άτρακτο, η οποία έφερε και το περιστρεφόμενο ραντάρ, ένα μέσο απολύτως απαραίτητο για τη συλλογή αεροπορικών πληροφοριών.
Άλλες φωτογραφίες από την ίδια βάση αποτυπώνουν ολοσχερώς διαλυμένα κτίρια και στρατώνες, των οποίων οι καμένοι «σκελετοί» στέκονται δίπλα σε άθικτα τσιμεντένια στηθαία ασφαλείας τύπου «T-wall».
Οι συγκεκριμένες κατασκευές θεωρούνταν στο παρελθόν κρίσιμα οχυρωματικά έργα για την αντιμετώπιση επιθέσεων με χειροβομβίδες και όλμους, ωστόσο αποδείχθηκαν δραματικά ανεπαρκείς απέναντι στις σύγχρονες εναέριες επιδρομές.
Η αποκάλυψη Ζελένσκι
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, είχε δηλώσει στις 29 Μαρτίου, δύο ημέρες μετά το πλήγμα, ότι ρωσικοί δορυφόροι φωτογράφισαν την αμερικανική αεροπορική βάση στη Σαουδική Αραβία, σε τρεις διαφορετικές περιπτώσεις τις ημέρες πριν από την ιρανική επίθεση.
Σε συνέντευξή του στο δίκτυο NBC News, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι ρωσικοί δορυφόροι κατέγραψαν την αεροπορική βάση Πρινς Σουλτάν στις 20, 23 και 25 Μαρτίου.
Ο ίδιος πρόσθεσε πως δεν έχει καμία αμφιβολία ότι η Μόσχα διοχέτευσε αυτές τις πληροφορίες στην Τεχεράνη.
«Γνωρίζω ότι μοιράζονται πληροφορίες», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι σύμφωνα με το Anadolu, προσθέτοντας ότι είναι «100%» βέβαιος πως η Ρωσία βοηθά το Ιράν.
Βασιζόμενος στην πολεμική εμπειρία της Ουκρανίας από τα μοτίβα ρωσικής παρακολούθησης, είχε εξηγήσει ότι η πρώτη εικόνα σηματοδοτεί την προετοιμασία, η δεύτερη μια προσομοίωση και η τρίτη σημαίνει ότι θα ακολουθήσει επίθεση εντός μίας ή δύο ημερών.
Εμβάθυνση της σχέσης Μόσχας – Τεχεράνης
Η δραστηριότητα των δορυφόρων εντάσσεται στο πλαίσιο της σημαντικής διεύρυνσης της στρατιωτικής συνεργασίας των δύο χωρών. Η Μόσχα φέρεται να προμηθεύει την Τεχεράνη με αναβαθμισμένα πυρομαχικά, δορυφορικές εικόνες και δεδομένα στοχοποίησης.
Η στρατιωτική προσέγγιση των δύο κρατών κρατά χρόνια, ωστόσο επιταχύνθηκε ραγδαία μετά το 2022, όταν το Ιράν ξεκίνησε να προμηθεύει τη Ρωσία με επιθετικά drone τύπου Shahed για τις ανάγκες του πολέμου στην Ουκρανία.
Στη συνέχεια, η Ρωσία εξασφάλισε άδεια για την κατασκευή των ιρανικού σχεδιασμού μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο έδαφός της, προχωρώντας στην αντικατάσταση και αναβάθμιση δομικών στοιχείων τους με ρωσική και κινεζική τεχνολογία.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία εξελίσσει τα ιρανικά drone
Ρώσοι μηχανικοί επέφεραν εκτεταμένες τροποποιήσεις στον αρχικό σχεδιασμό των Shahed, ενσωματώνοντας νέους κινητήρες, συστήματα επικοινωνιών και προηγμένες τεχνολογίες, που οδήγησαν τελικά στην ανάπτυξη των αεριωθούμενων παραλλαγών Geran.
Σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS), η Ρωσία προσάρμοσε ευρέως την πλατφόρμα των Shahed μέσα από την επιχειρησιακή χρήση στο πεδίο των μαχών και τη συνεχή τεχνολογική εξέλιξη.
Από την πλευρά του, το ISW σημειώνει ότι —εφόσον επιβεβαιωθεί η μεταφορά αυτών των αναβαθμισμένων συστημάτων πίσω στο Ιράν— δημιουργείται ένας τεχνολογικός «βρόχος ανατροφοδότησης»: όπλα ιρανικής σχεδίασης βελτιώνονται μέσω της πολεμικής εμπειρίας της Ρωσίας και στη συνέχεια επιστρέφουν ενισχυμένα στην Τεχεράνη.
Ρωσική συνδρομή
Η υποστήριξη της Μόσχας δεν περιορίζεται στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Σύμφωνα με έρευνα των Financial Times, Ρώσοι ειδικοί στους πυραύλους βοηθούν το Ιράν από το 2023, μέσω ενός μυστικού προγράμματος, στην ανάπτυξη συστημάτων προώθησης αυλοωθητών (ramjet) για υπερηχητικούς (supersonic) και υποηχητικούς/υπερηχητικούς (hypersonic) πυραύλους κρουζ.
Αυτή η τεχνολογική συνεργασία ενδέχεται να προσφέρει στο Ιράν πρόσβαση σε τεχνογνωσία που αυξάνει δραστικά το βεληνεκές, την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα των δυνατοτήτων του για πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς.
Η 20ετής συμφωνία
Μόσχα και Τεχεράνη επισημοποίησαν την αναβαθμισμένη στρατηγική τους σχέση μέσω μιας 20ετούς συμφωνίας που υπεγράφη το 2025.
Το σύμφωνο καλύπτει τομείς όπως οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, η ανταλλαγή πληροφοριών και η συνεργασία στον αμυντικό-βιομηχανικό τομέα.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν ήδη αναγνωρίσει εμπράκτως τη ρωσική εμπλοκή. Ο επικεφαλής του Κοινού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, στρατηγός Νταν Κέιν, κατέθεσε σε ακρόαση της Γερουσίας τον Απρίλιο ότι υπάρχουν σαφή στοιχεία που αποδεικνύουν τη ρωσική υποστήριξη στις πολεμικές προσπάθειες της Τεχεράνης.
Αυξανόμενη απειλή
Η διευρυνόμενη στρατιωτική σύμπραξη Ρωσίας-Ιράν προκαλεί έντονη ανησυχία σε Αμερικανούς αξιωματούχους για την ασφάλεια των αμερικανικών στρατευμάτων που είναι αναπτυγμένα στη Μέση Ανατολή.
Το ISW προειδοποιεί ότι τα ρωσικά δεδομένα στοχοποίησης ενισχύουν την ικανότητα του Ιράν να απειλεί χερσαίους και ναυτικούς στόχους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών βάσεων, κέντρων διοίκησης, εγκαταστάσεων διοικητικής μέριμνας, αποθηκών πυρομαχικών και ναυτικών υποδομών.