Τα ηλιακά πάνελ παρουσιάστηκαν ως βασικός πυλώνας της «πράσινης» μετάβασης, όμως η ραγδαία εξάπλωσή τους φέρνει πλέον στο προσκήνιο ένα νέο περιβαλλοντικό ερώτημα: τι θα συμβεί όταν εκατομμύρια φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος της ζωής τους;
Δεν πρόκειται απλώς για έναν σωρό από συντρίμμια – είναι το μέλλον των αποβλήτων της πράσινης ενέργειας, κρυμμένο σε κοινή θέα
- Διαβάστε επίσης:Βραδυφλεγής βόμβα για τον πλανήτη τα πράσινα απόβλητα, αλλά επικρατεί… ομερτά που καταλήγουν τα «βουνά» από πάνελ, πτερύγια, μπαταρίες
Εκατομμύρια ηλιακά πάνελ φτάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους, και ο κόσμος είναι εντελώς απροετοίμαστος για την επερχόμενη τοξική χιονοστιβάδα. Μέχρι το 2050, ο Διεθνής Οργανισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας προβλέπει έως και 78 εκατομμύρια μετρικούς τόνους ηλιακών ηλεκτρονικών αποβλήτων. Πού θα καταλήξουν όλα αυτά;
Η βιομηχανία υπερηφανεύεται ότι τα ηλιακά πάνελ είναι «95% ανακυκλώσιμα». Τεχνικά, ναι – επειδή είναι φτιαγμένα από γυαλί, αλουμίνιο και χαλκό. Αλλά η οικονομία πάντα υπερισχύει της φυσικής. Στην Αυστραλία και τις ΗΠΑ, το κόστος για την ορθή αποσυναρμολόγηση και ανακύκλωση ενός μόνο πάνελ κυμαίνεται από 20 έως 28 δολάρια, ενώ μόνο περίπου 4 δολάρια κοστίζει να το πετάξουν σε χωματερή.
Επειδή δεν υπάρχει οικονομικό κίνητρο, έως και το 90% των απενεργοποιημένων πάνελ καταλήγει κατευθείαν στο έδαφος.
Κάθε ηλιακό πάνελ είναι ένα βιομηχανικό «σάντουιτς» δεμένο σφιχτά με βαριά πολυμερή. Για να εξαχθούν οι μικροσκοπικές ποσότητες πολύτιμου αργύρου και υψηλής καθαρότητας πυριτίου απαιτούνται ενεργοβόρες χημικές και θερμικές επεξεργασίες.
Όταν συνθλίβονται ή αφήνονται να θρυμματιστούν σε χωματερές, βαρέα μέταλλα όπως μολύβδος και κάδμιο μπορούν να διαρρεύσουν στο γειτονικό έδαφος και υπόγειους υδάτινους πόρους, μετατρέποντας την «καθαρή ενέργεια» σε πρόβλημα επικίνδυνων αποβλήτων πολλών γενεών.
Η κρίση επιταχύνεται ταχύτερα από ό,τι προέβλεψαν τα μοντέλα. Επειδή τα ηλιακά κύτταρα φθείρονται και χάνουν την απόδοσή τους, και επειδή νεότερα, φθηνότερα πάνελ κατακλύζουν την αγορά, καταναλωτές και ηλιακοί σταθμοί αποσύρουν λειτουργικά συστήματα τουλάχιστον μια δεκαετία νωρίτερα για αναβάθμιση.
Αυτός ο συμπιεσμένος κύκλος ζωής καταστρέφει την αφήγηση ενός μακροπρόθεσμου, σταθερού περιουσιακού στοιχείου και δημιουργεί έναν ατελείωτο κύκλο μη ανακυκλώσιμων βιομηχανικών σκουπιδιών.