ΠΑΣΟΚ: Η δημοσκοπική πτώση, το συνέδριο και η «ηχώ δωματίου»

Οι ακούνητες βελόνες παράγουν προβληματισμό στη Χαριλάου Τρικούπη. Ο προβληματισμός δημιουργεί γκρίνια και η γκρίνια πυροδοτεί νέες εσωκομματικές αναταράξεις. Το ΠΑΣΟΚ πορεύεται προς το συνέδριο του, παραμένοντας καθηλωμένο δημοσκοπικά, και όπως όλα δείχνουν οι εντάσεις θα συνεχιστούν. Όσο πάντως η εσωκομματική τριβή συντηρείται, υπάρχει ο κίνδυνος το συνέδριο της αξιωματικής αντιπολίτευσης να μετατραπεί από «ηχώ σάλας» σε «ηχώ δωματίου». Από την πλευρά του, στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, ο ίδιος ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είχε επισημάνει ότι η εσωστρέφεια δεν βοηθάει το κόμμα, στέλνοντας στοχευμένα μηνύματα.

To «vertigo» των δημοσκοπήσεων

Τα νέα δημοσκοπικά ευρήματα φαίνεται πως προκαλούν αμηχανία τόσο στην πλειοψηφία όσο και στη μειοψηφία του κόμματος. Στη μέτρηση της MRB (OPEN) το ΠΑΣΟΚ μοιράζεται την τρίτη θέση με την Ελληνική Λύση, καταγράφοντας ποσοστό 12,7%. Οι απώλειες του κόμματος αγγίζουν το 0,8%, καθώς στην προηγούμενη μέτρηση του Νοεμβρίου βρισκόταν στο 13,5%. Η Πλεύση Ελευθερίας σκαρφαλώνει -ξανά- στη δεύτερη θέση με ποσοστό 13,2%.

Στο β’ μέρος της συγκεκριμένης μέτρησης, προκύπτει ότι το 50,3% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ θεωρεί ότι το κόμμα υπό την ηγεσία του Νίκου Ανδρουλάκη μπορεί να αποτελέσει κύριο αντίπαλο της ΝΔ με πιθανότητες να κερδίσει τις εκλογές. Το 16,7% των ψηφοφόρων του Κινήματος εκτιμά ότι αυτό μπορεί να το κάνει ο Αλέξης Τσίπρας, το 15,9% η Μαρία Καρυστιανού και το 5,9% δηλώνει άλλο.

Την ίδια ώρα σε δημοσκόπηση της Opinion Poll (Dnews), σε δείγμα 1.000 ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, το 60,3% συμφωνεί να αποφασίσει το συνέδριο του κόμματος ότι αποκλείει κάθετα την κυβερνητική συνεργασία με τη ΝΔ. Το ποσοστό που διαφωνεί ανέρχεται στο 36%.

Παρά τις αποκλίσεις που καταγράφονται μεταξύ των διαφορετικών δημοσκοπήσεων, καθίσταται σαφές ότι τα περιθώρια για το ΠΑΣΟΚ στενεύουν. Στη δημοσκόπηση της GPO (Star) στην πρόθεση ψήφου, το Κίνημα παραμένει στη δεύτερη θέση. Συγκεντρώνει 10,8% από 12,6% τον περασμένο Νοέμβριο. Στη συγκεκριμένη δημοσκόπηση, στην τρίτη θέση βρίσκεται το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου με 9,6%. Η Πλεύση Ελευθερίας ακολουθεί με 8,2%.

Στη μέτρηση της Interview (politic.gr) η Χαριλάου Τρικούπη διατηρεί τη δεύτερη θέση με ποσοστό 12,7%. Η Πλεύση Ελευθερίας βρίσκεται στο 6,3% και η Ελληνική Λύση στο 5,4%. Επίσης, σύμφωνα με τη Metron Analysis (mega), τον μήνα Ιανουάριο, στην πρόθεση ψήφου, το ΠΑΣΟΚ διατηρεί τη δεύτερη θέση με 9,8%. Απέχει μόλις 0,6% από την Πλεύση Ελευθερίας που καταγράφεται στο 9,2%.

Οι δύο πραγματικότητες του ΠΑΣΟΚ

Δεν είναι λίγοι αυτοί που αναγνωρίζουν ότι το κόμμα του πράσινου ανατέλλοντος ηλίου βαδίζει ανάμεσα σε δύο πραγματικότητες. Από τη μία πλευρά το τελευταίο διάστημα ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει πάρει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες στην κεντρική πολιτική σκηνή για σειρά θεμάτων (στέγαση, κράτος δικαίου, ακρίβεια, ενεργειακό, κυκλοφοριακό στην Αττική, Ναυτιλία, εθνικά θέματα). Παράλληλα, επιχειρεί να εντείνει το αντιπολιτευτικό «πρέσινγκ» απέναντι στη ΝΔ, παίρνοντας σχεδόν κάθε εβδομάδα το λόγο στη Βουλή. Επίσης, πραγματοποίησε σειρά περιφερειακών συνδιασκέψεων, συνομιλώντας με τις τοπικές κοινωνίες, ενώ από την ΔΕΘ τον προηγούμενο Σεπτέμβρη έχει παρουσιάσει ένα συνολικό κυβερνητικό πρόγραμμα.

Από την άλλη πλευρά, αυτό που επικρατεί ως κυρίαρχη εικόνα στη δημόσια σφαίρα και απασχολεί τα ΜΜΕ σχεδόν μονοθεματικά, είναι ένα ΠΑΣΟΚ μόνιμης εσωκομματικής κρίσης, εσωτερικών αντεγκλήσεων και διαφορετικών στρατηγικών. Οι δηλώσεις των στελεχών δίνουν και παίρνουν, ενώ συχνά καλλιεργείται μία εικόνα μόνιμης ομφαλοσκόπησης και μάχης διανομής εσωκομματικών «τιμαρίων». Κοινώς, κυριαρχεί ένα κλίμα τοξικότητας που στην καλύτερη περίπτωση αφήνει παγερά αδιάφορους τους πολίτες και στη χειρότερη απογοητεύει τους ψηφοφόρους και τους φίλους του κόμματος. Αυτό τουλάχιστον εκτιμούν αρκετά στελέχη εντός του Κινήματος.

Η ενόχληση της Χαριλάου Τρικούπη

Σύμφωνα με πληροφορίες, στους κόλπους της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ υπάρχει βαθιά ενόχληση για την κατάσταση που επικρατεί. Κομματικές πηγές σχολίαζαν με καυστικό τρόπο τις εσωκομματικές εξελίξεις και τα νέα δημοσκοπικά δεδομένα. Υπογράμμιζαν ότι όσοι στο εσωτερικό του κόμματος καλλιεργούν μόνιμα μία απωθητική εικόνα για το ΠΑΣΟΚ, επενδύουν σε κάλπικα διλήμματα και δεν ασχολούνται με τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας είναι υπόλογοι στον κόσμο της παράταξης. Επί της ουσίας, υπάρχει η εκτίμηση ότι η δημοσκοπική κάμψη προκύπτει από την στάση που τηρούν εδώ και αρκετούς μήνες συγκεκριμένα στελέχη. Μονοπωλούν, όπως υποστηρίζουν οι ίδιες πηγές, τη δημόσια συζήτηση γύρω από το ΠΑΣΟΚ στη βάση της εσωστρέφειας. Κατ’ επέκταση παγιώνεται μία προβληματική εικόνα για το κόμμα.

Από την άλλη, στελέχη που διαφωνούν με αυτή την ανάγνωση εκτιμούν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει αργήσει, ενώ εκπέμπει, κατά τους ίδιους, θολό μήνυμα. Όπως λένε, δεν προχώρησε σε εκείνες τις «χειρουργικές» κινήσεις που θα του έδιναν συγκριτικό πλεονέκτημα να κυριαρχήσει έναντι των αντιπάλων του. Ειδικότερα, όταν πολιτικοί αναλυτές και δημοσκόποι μιλούν για συνθήκες πολιτικής ρευστότητας. Πάντως, αποτελεί κοινή παραδοχή όλων των πλευρών ότι το συνέδριο, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να λειτουργήσει ως «βατήρας» για το κόμμα, προκειμένου να αλλάξει ρότα.

Τα «καρφιά» σε Δούκα και Γερουλάνο

Η συγκεκριμένη κριτική που γίνεται στη Χαριλάου Τρικούπη φαίνεται πως στρέφεται κυρίως προς τον Χάρη Δούκα, τον Παύλο Γερουλάνο αλλά και την Άννα Διαμαντοπούλου. Από τη γνωστή φράση περί «βελόνας», τις αμφιλεγόμενες δηλώσεις της υπεύθυνης πολιτικού σχεδιασμού έως τη διπλή συνέντευξη του Δημάρχου Αθηναίων λίγες ώρες μετά την συνέντευξη του Νίκου Ανδρουλάκη στο OPEN, το κλίμα στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ δείχνει συγκρουσιακό.

Μάλιστα, αυτό που φέρεται να εξόργισε τα στελέχη της ηγεσίας ήταν η απάντηση που έδωσε ο κ. Δούκας (Action24) στην ερώτηση του δημοσιογράφου Δημήτρη Τάκη περί ψηφίσματος στο συνέδριο για το θέμα της συνεργασίας με τη ΝΔ: «Αν δεν περάσει το ψήφισμά σας, το ΠΑΣΟΚ εμμέσως πλην σαφώς θα λέει ότι μπορώ να συγκυβερνήσω και με τη ΝΔ;» διερωτήθηκε ο δημοσιογράφος απευθυνόμενος στο δήμαρχο Αθηναίων. Ο ίδιος απάντησε: «Αυτό θα λέει, νομίζω καθαρό θα είναι γι’ αυτό και το βάζουμε… Όχι ΠΑΣΟΚ συμπλήρωμα, ΠΑΣΟΚ δυνατό που μπορεί να κυβερνήσει».

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας στο OPEN, είχε απορρίψει τη συνεργασία με τη ΝΔ. Παράλληλα, είχε μιλήσει για συνέδριο ενότητας, απαντώντας όμως και με αυστηρό τόνο στους εσωκομματικούς του αντιπάλους: «Όσο είμαι Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, το ΠΑΣΟΚ θα έχει έναν στόχο να γίνει η προοδευτική διακυβέρνηση του τόπου. Αυτό με τη Νέα Δημοκρατία στην κυβέρνηση δεν μπορεί να συμβεί. Είναι ξεκάθαρο. Όποιος ανοίγει αυτό το θέμα δεν βοηθά την Παράταξη». Λίγα δευτερόλεπτα μετά, σημείωνε με νόημα ότι «όποιος σύρει το χαλί είναι υπόλογος και σε μένα και στον κόσμο της δημοκρατικής παράταξης».

Πάντως, είναι σαφές ότι η κάθε πλευρά θα προσέλθει στο συνέδριο της 27ης Μαρτίου καταθέτοντας την δική της «ατζέντα». Το ερώτημα είναι αν η συζήτηση θα μείνει στραμμένη προς τα μέσα ή αν το ΠΑΣΟΚ θα εκπέμψει ένα θετικό μήνυμα προς τους πολίτες με ορίζοντα τις κάλπες. Άλλωστε, όπως δείχνουν διαχρονικά τα αποτελέσματα των εκλογικών αναμετρήσεων, τον ετεροπροσδιορισμό ουδείς αγάπησε.