Το πρώτο και πιθανότερο σενάριο προβλέπει τη διατήρηση της σκληρής γραμμής απέναντι στη Δύση και του κρατικοκεντρικού οικονομικού μοντέλου.
Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Iran, Ali Khamenei, μετά τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και Ισραήλ, έχει δημιουργήσει «τεράστια αβεβαιότητα για το πολιτικό μέλλον της χώρας», με ευρείες επιπτώσεις στο εσωτερικό, στην ευρύτερη περιοχή και στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, σύμφωνα με την Capital Economics.
Βάσει του ιρανικού Συντάγματος, ο διάδοχος επιλέγεται από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, ένα σώμα 88 μελών, ενώ στο μεταβατικό στάδιο τη διακυβέρνηση αναλαμβάνει συμβούλιο στο οποίο συμμετέχει και ο πρόεδρος Masoud Pezeshkian μαζί με δύο στενούς συμμάχους του Khamenei.
Παρά τη σαφή διαδικασία διαδοχής, η Capital Economics επισημαίνει ότι υπάρχει «μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας» ως προς το πόσο ομαλά θα εξελιχθεί η μετάβαση και τι θα σημάνει αυτό για τις σχέσεις της Τεχεράνης με τη Δύση και για την οικονομική πολιτική της χώρας.
Σενάριο 1: Διατήρηση του Status Quo
Το πρώτο και πιθανότερο σενάριο προβλέπει τη διατήρηση της σκληρής γραμμής απέναντι στη Δύση και του κρατικοκεντρικού οικονομικού μοντέλου. Ο Γουίλιαμ Τζάκσον, επικεφαλής οικονομολόγος αναδυόμενων αγορών της Capital Economics, εκτιμά ότι οι κυρώσεις θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν την ιρανική οικονομία και ο επίμονος γεωπολιτικός κίνδυνος θα μπορούσε να διατηρήσει τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και πάνω από $100 το βαρέλι σε περίπτωση ακραίας διαταραχής.
Σενάριο 2: Προσέγγιση με τη Δύση
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει μια πιο μεταρρυθμιστική προσέγγιση εντός του υπάρχοντος πολιτικού πλαισίου.
Η πίεση από διαδηλώσεις ή νέες επιθέσεις θα μπορούσε να οδηγήσει στη επιλογή ενός ηγέτη που θα επιδιώξει αποκλιμάκωση με τη Δύση.
Η άρση των κυρώσεων θα ήταν σταδιακή λόγω της «βαθιάς αμοιβαίας καχυποψίας», ενώ οι τιμές του αργού θα μπορούσαν να μειωθούν στα $50–60 το βαρέλι με την πάροδο του χρόνου.
Σενάριο 3: Δημοκρατική Μετάβαση
Το τρίτο σενάριο αφορά μια πιθανή δημοκρατική μετάβαση, ενδεχομένως μετά από στρατιωτικές ήττες που θα λειτουργούσαν ως καταλύτης αλλαγών.
Αρχικά θα μπορούσε να υπάρξει ύφεση και υψηλός πληθωρισμός, όμως μακροπρόθεσμα οι προοπτικές θα ενισχύονταν μέσω ταχύτερων μεταρρυθμίσεων και βαθύτερης επανένταξης στη διεθνή οικονομία.
Οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να εκτοξευθούν αρχικά, αλλά στη συνέχεια να αποκλιμακωθούν με αύξηση της παραγωγής.
Σενάριο 4: Χαοτική Μετάβαση
Το πιο ασταθές σενάριο αφορά μια χαοτική μετάβαση που θα δημιουργήσει πολλαπλά κέντρα ισχύος στο Ιράν.
Σε αυτή την περίπτωση, οι κυρώσεις πιθανότατα θα παραμείνουν, η οικονομία θα συρρικνωθεί περαιτέρω και τυχόν διαταραχές στην παραγωγή πετρελαίου θα ωθήσουν τις τιμές στα $80–100 το βαρέλι.
Παράδοξα, κάποια κράτη του Κόλπου θα μπορούσαν να επωφεληθούν εάν η στρατιωτική απειλή από το Ιράν μειωνόταν, ενώ οι τιμές του πετρελαίου παρέμεναν υψηλές.
www.bankingnews.gr