Γιατί επανέρχεται το σενάριο
Αν επιχειρούσε κανείς μια εκτίμηση, δεν θα αναφερόταν στο μέλλον, αλλά σε ένα παρελθόν που επανέρχεται. Το μοτίβο είναι ήδη καταγεγραμμένο. Έχει τις ρίζες του έξι χρόνια πίσω. Αυτή τη φορά, ωστόσο, θα παρουσιαστεί σε διαφοροποιημένη μορφή και με φόντο πολεμικές συνθήκες. Ο μηχανισμός παραμένει ίδιος. Η κρίση θα φέρει διαφορετική ονομασία. Το αποτέλεσμα θα είναι ακριβώς το ίδιο.
Με το πετρέλαιο να διαμορφώνεται πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι και τις εκτιμήσεις για την πορεία του να επιδεινώνονται, με τα πρατήρια υγρών καυσίμων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίζουν ελλείψεις, με τις αεροπορικές εταιρείες να προειδοποιούν για ακυρώσεις πτήσεων λόγω έλλειψης κηροζίνης ή για σημαντικές αυξήσεις τιμών, η καθημερινότητα των πολιτών επανέρχεται σε συνθήκες έντονης πίεσης.
Σταδιακά, το ερώτημα μετατοπίζεται από το «η βενζίνη είναι ακριβή» στο «πού μπορεί να βρεθεί». Και το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στα καύσιμα.
Ενέργεια: Σύσταση για εξοικονόμηση καυσίμων
Σε ένα περιβάλλον που δείχνει να επαναλαμβάνεται, η κυβέρνηση προετοιμάζεται χωρίς δημοσιότητα για την ανακοίνωση ενός ενεργειακού περιορισμού, ενός ακόμη lockdown. Η εκτελεστική εξουσία, που έχει ήδη θωρακιστεί μέσω επιδοτήσεων, αναμένεται να αποδεχθεί χωρίς ενστάσεις τα νέα πρωτόκολλα.
Οι αποφάσεις θα εφαρμοστούν σχεδόν καθολικά. Τα νοικοκυριά θα υποχρεωθούν να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας. Τα κλιματιστικά θα περιοριστούν, ο φωτισμός θα μειωθεί, η καθημερινότητα θα προσαρμοστεί σε νέα δεδομένα. Οι επιχειρήσεις θα περικόψουν την παραγωγή. Η τηλεργασία θα καταστεί υποχρεωτική. Τα σχολεία θα τροποποιήσουν τη λειτουργία τους. Τα καταστήματα θα περιορίσουν τη δραστηριότητά τους. Οι μετακινήσεις θα μειωθούν. Οι πόλεις θα αδειάσουν και τις νυχτερινές ώρες θα βυθίζονται στο σκοτάδι. Θα θεσπιστούν όρια στην κατανάλωση ρεύματος και καυσίμων. Το μόνο που θα απομένει είναι η καθιέρωση δελτίου στην αγορά τροφίμων.
Οι τοπικές Αρχές θα κληθούν να εφαρμόσουν τις κυβερνητικές αποφάσεις και οι πολίτες, με περιορισμένα δικαιώματα και αυξανόμενες υποχρεώσεις, θα συμμορφώνονται υπό την απειλή κυρώσεων. Οι έλεγχοι θα ενταθούν. Τα πιστοποιητικά με QR κωδικούς θα επανέλθουν, καθώς οι μετακινήσεις θα παρακολουθούνται συστηματικά. Η ελευθερία θα υφίσταται υπό αυστηρούς όρους.
Οι «άριστοι» θα επαναφέρουν τη ρητορική της εγκράτειας και θα υιοθετήσουν τον ίδιο τόνο που κυριάρχησε την περίοδο της πανδημίας. Η γλώσσα θα χρησιμοποιηθεί με ακρίβεια ώστε να καταστεί αποδεκτός ένας άμεσος καταναγκασμός, που προκύπτει από επιλογές οι οποίες έχουν ήδη επιβαρύνει το μέλλον.
Η κυβερνητική γραμμή θα είναι σαφής. Υπουργοί, βουλευτές και υποστηρικτές θα μιλούν για «ενεργειακά μέτρα προστασίας», ενώ οι καμπάνιες ενημέρωσης θα επαναλαμβάνουν την ανάγκη «συλλογικής προστασίας». Οι αριθμοί και τα ποσοστά θα καθοδηγούν τη συμπεριφορά των πολιτών. Οι αναλυτές στα τηλεοπτικά πάνελ θα παρουσιάζουν τα δεδομένα, διαμορφώνοντας το κυρίαρχο αφήγημα. Τα διαγγέλματα και οι συνεντεύξεις Τύπου θα ενισχύουν αυτή τη γραμμή. Η γλώσσα θα λειτουργεί ως εργαλείο επιβολής της τάξης.
Σε επόμενο στάδιο, οι επιχειρήσεις θα αιτηθούν στήριξη. Το κράτος θα παρέμβει, αυξάνοντας τα ελλείμματα. Τα δημόσια έσοδα θα παραμείνουν περιορισμένα, οι αγορές θα αντιδράσουν και το κόστος δανεισμού θα αυξηθεί. Οι δημοσιονομικές επιλογές θα γίνουν πιο επώδυνες και οι κοινωνικές δαπάνες θα περιοριστούν περαιτέρω. Η κοινωνία θα προσαρμοστεί εκ νέου.
ΕΕ: Έκτακτα μέτρα για το ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας
Η ένταση θα ενισχυθεί, οι διαδηλώσεις θα επανεμφανιστούν και η διατήρηση της τάξης θα αναδειχθεί σε βασική προτεραιότητα. Το πολιτικό σύστημα θα κινηθεί σε γνώριμα μοτίβα, με αλληλοκατηγορίες και μετατόπιση ευθυνών. Η εξουσία θα αποδίδει τις αναταραχές σε εξωτερικές παρεμβάσεις, ενώ οι αντιπολιτευτικές φωνές θα επαναφέρουν τις ευθύνες. Ο δημόσιος διάλογος θα αποδυναμωθεί, ενώ το σύστημα θα συνεχίσει να λειτουργεί υπό πίεση.
Οι δημόσιες υπηρεσίες θα διατηρούν βασικές λειτουργίες, οι υποδομές θα δοκιμάζονται και οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε οριακές συνθήκες. Η εμπιστοσύνη θα υποχωρεί και η αβεβαιότητα θα ενισχύεται. Η επίκληση της αναγκαιότητας θα επανέλθει. Η απουσία στρατηγικής θα ενισχύσει την εξάρτηση από συνθήκες ανασφάλειας. Ο ενεργειακός περιορισμός θα παγιωθεί ως εργαλείο διαχείρισης.
Στο ίδιο έργο θεατές, δηλαδή. Κατά συνέπεια το μέλλον δεν είναι απρόβλεπτο. Είναι η λογική συνέχεια αυτών που έχουμε ήδη βιώσει!