Το σενάριο αποστολής πεζοναυτών
Σενάρια για αποστολή επίλεκτων πεζοναυτών των ΗΠΑ στο Ιράν φέρνουν στο προσκήνιο σχέδια επιχειρήσεων στην ακτογραμμή και στόχευση πυρηνικών εγκαταστάσεων. Οι εξελίξεις εντείνουν την ανησυχία για κλιμάκωση.
Αμερικανικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή φαίνεται να προετοιμάζονται για περιορισμένες επιχειρήσεις, και όχι για μια εκτεταμένη χερσαία εκστρατεία, σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές. Η συγκέντρωση στρατευμάτων επικεντρώνεται σε αποστολές μικρής διάρκειας και υψηλής ακρίβειας.
Ο Ruben Stewart, senior fellow για τις χερσαίες επιχειρήσεις στο International Institute for Strategic Studies (IISS), δήλωσε στο Al Jazeera ότι μια χερσαία εκστρατεία δεν θεωρείται πιθανή αυτή τη στιγμή. Υπενθύμισε ότι η εισβολή στο Ιράκ το 2003 απαίτησε περίπου 160.000 στρατιώτες για μια χώρα στο ένα τέταρτο του μεγέθους του Ιράν, ενώ η τρέχουσα δύναμη μάχης αριθμεί περίπου 3.600 στρατιώτες – δύο τάγματα Αμερικανών Πεζοναυτών και δύο τάγματα αλεξιπτωτιστών.
«Η δύναμη που αναπτύσσεται είναι σχεδιασμένη για συγκεκριμένες, χρονικά περιορισμένες επιχειρήσεις και όχι για μια παρατεταμένη χερσαία εκστρατεία», ανέφερε ο Stewart. «Πρόκειται για δυνάμεις ταχείας αντίδρασης, ικανές για επιδρομές, κατάληψη καίριων σημείων και αποστολές μικρής διάρκειας με περιορισμένη παρουσία στη συνέχεια».
Σημείωσε επίσης ότι απουσιάζουν οι βαριές τεθωρακισμένες μονάδες, η αναγκαία εφοδιαστική υποστήριξη και οι διοικητικές δομές που απαιτούνται για έναν μακροχρόνιο πόλεμο ξηράς. «Πρακτικά, πρόκειται για μια δύναμη που μπορεί να δράσει γρήγορα και επιλεκτικά, αλλά όχι να διατηρήσει επιχειρήσεις βαθιά μέσα στο Ιράν ή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα», πρόσθεσε.
Τρία πιθανά σενάρια επιχειρήσεων
Αν και δεν έχει δοθεί εντολή για χερσαία επιχείρηση, η σύνθεση των δυνάμεων και οι δημόσιες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων δείχνουν ότι εξετάζονται τρία πιθανά σενάρια: η κατάληψη ή ο αποκλεισμός του νησιού Χαργκ, η εκκαθάριση της ιρανικής ακτογραμμής για την επαναλειτουργία των στενών του Ορμούζ και, στο πιο κρίσιμο σενάριο, η εξασφάλιση του ιρανικού πυρηνικού υλικού.
Το νησί Χάργκ, κοραλλιογενής σχηματισμός μήκους περίπου οκτώ χιλιομέτρων και 26 χιλιόμετρα από τις νοτιοδυτικές ακτές του Ιράν, διαχειρίζεται σχεδόν το 90% των εξαγωγών πετρελαίου της χώρας. Αμερικανικά πλήγματα νωρίτερα αυτόν τον μήνα προκάλεσαν ζημιές σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του νησιού, συμπεριλαμβανομένου του αεροδρομίου του.
Πέρα από το νησί Χαργκ, δυνάμεις των Πεζοναυτών θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν ελικοπτερικές επιδρομές εναντίον ιρανικών θέσεων πυραύλων, αποθηκών ναρκών και ταχυπλόων επιθέσεων κατά μήκος των στενών του Ορμούζ.
Διαβάστε επίσης:Ανησυχία στο Ισραήλ για εκεχειρία Τραμπ–Ιράν έως το Σάββατο
Από τα τρία σενάρια, το πιο ρεαλιστικό επιχειρησιακά είναι η ασφάλεια των στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με τον Stewart. «Θα μπορούσε να λάβει τη μορφή περιορισμένων ενεργειών, όπως η κατάληψη καίριων θαλάσσιων σημείων ή η εξουδετέρωση απειλών κατά της ναυσιπλοΐας, κάτι που συνάδει με τις δυνατότητες των αμφίβιων και αερομεταφερόμενων δυνάμεων», εξήγησε.
Η κατάληψη του νησιού θεωρείται τεχνικά εφικτή, αλλά πιο κλιμακούμενη, λόγω της σημασίας του για τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν. «Αντίθετα, η εξασφάλιση του πυρηνικού υλικού του Ιράν είναι το λιγότερο ρεαλιστικό σενάριο, καθώς θα απαιτούσε πολύ μεγαλύτερη και διαρκή χερσαία παρουσία», πρόσθεσε ο Stewart.
FILE PHOTO: A U.S. Marines F-35C Lightning II prepares to launch from the flight deck of the U.S. Navy Nimitz-class aircraft carrier USS Abraham Lincoln in support of the Operation Epic Fury attack on Iran from an undisclosed location March 2, 2026. U.S. Navy/Handout via REUTERS THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY/File Photo
Κίνδυνος ευρύτερης κλιμάκωσης
«Ο υψηλότερος κίνδυνος κλιμάκωσης προκύπτει από πλήγματα σε στρατηγικές υποδομές, όπως το νησί Χάργκ ή πυρηνικές εγκαταστάσεις, που πιθανότατα θα προκαλούσαν ευρύτερη ιρανική αντίδραση», προειδοποίησε ο αναλυτής. Επισήμανε ακόμη ότι, καθώς περισσότερες αμερικανικές δυνάμεις μεταφέρονται στη Μέση Ανατολή, υπάρχει ο κίνδυνος άλλοι παράγοντες να εκμεταλλευτούν τη μειωμένη παρουσία ή προσοχή των ΗΠΑ σε άλλες περιοχές.
Οι δηλώσεις του Rubio σχετικά με την ασφάλεια του πυρηνικού υλικού αναζωπύρωσαν τις εικασίες για πιθανές επιχειρήσεις που θα στοχεύουν βασικές ιρανικές εγκαταστάσεις, όπως τη Natanz, τη Fordow και το Κέντρο Πυρηνικής Τεχνολογίας Isfahan, οι οποίες έχουν ήδη δεχθεί αεροπορικά πλήγματα.
Ο απόστρατος ναύαρχος James Stavridis, πρώην ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ, προειδοποίησε σε άρθρο γνώμης στο Bloomberg ότι οποιαδήποτε επίθεση στο νησί Χάργκ θα αντιμετώπιζε «μαζικές επιθέσεις drones, μικρά σκάφη με εκρηκτικά και πυραύλους» κατά τη διέλευση από τα στενά.
Ποια στρατεύματα πάνε προς την περιοχή του Κόλπου
Τρεις δυνάμεις με κοινό προορισμό την περιοχή του Κόλπου έχουν τεθεί σε πορεία ενίσχυσης των αμερικανικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με στρατιωτικές πηγές. Κάθε σχηματισμός διαθέτει διαφορετική προέλευση, διαδρομή και χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης.
Η πρώτη δύναμη είναι η Tripoli Amphibious Ready Group, με επίκεντρο το αμφίβιο επιθετικό πλοίο USS Tripoli κλάσης America και τη 31η Μονάδα Εκστρατείας Πεζοναυτών (31st MEU).
Η αποστολή της ομάδας ξεκίνησε από το Σάσεμπο της Ιαπωνίας στις 13 Μαρτίου. Μετά τη διέλευση από τα Στενά της Μαλάκα, έφθασε στο Ντιέγκο Γκαρσία, στη Βρετανική Επικράτεια του Ινδικού Ωκεανού, στις 23 Μαρτίου. Η είσοδός της στην περιοχή ευθύνης της CENTCOM αναμένεται στα τέλη Μαρτίου ή στις αρχές Απριλίου.
Η δεύτερη δύναμη είναι η Boxer Amphibious Ready Group, που έχει ως κεντρικό πλοίο το USS Boxer κλάσης Wasp και τη 11η Μονάδα Εκστρατείας Πεζοναυτών (11th MEU), με έδρα τη Νότια Καλιφόρνια.
Το συγκρότημα απέπλευσε από το Σαν Ντιέγκο μεταξύ 19 και 20 Μαρτίου. Διανύοντας περίπου 22.200 χιλιόμετρα, δεν αναμένεται να φτάσει στην επιχειρησιακή ζώνη πριν τα μέσα Απριλίου.
Η τρίτη αποστολή αφορά περίπου 2.000 στρατιώτες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας (82nd Airborne Division) από το Fort Bragg της Βόρειας Καρολίνας, οι οποίοι αποτελούν την τελευταία ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.
Συνολικά, οι δύο ομάδες Πεζοναυτών αριθμούν περίπου 4.500 άτομα, ενώ μαζί με το απόσπασμα της 82ης Μεραρχίας, σχεδόν 7.000 επιπλέον στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί από την έναρξη της σύγκρουσης.
USS Tripoli και 31η Μονάδα Εκστρατείας Πεζοναυτών
Το USS Tripoli, μήκους 261 μέτρων και βάρους 45.000 τόνων, λειτουργεί ως ελαφρύ αεροπλανοφόρο για μαχητικά F-35B, ενώ μπορεί ταυτόχρονα να αποβιβάζει Πεζοναύτες από αέρα και θάλασσα.
Η 31η Μονάδα Εκστρατείας Πεζοναυτών αριθμεί περίπου 2.200 άτομα και αποτελεί τη μοναδική μόνιμα προωθημένη εκστρατευτική δύναμη του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ. Έχει συμμετάσχει σε επιχειρήσεις όπως η Operation Desert Fox το 1998, περιπολώντας στα ανοικτά του Κουβέιτ κατά την κρίση των επιθεωρήσεων όπλων στο Ιράκ.
Η επιχείρηση Desert Fox ήταν τετραήμερη αμερικανοβρετανική αεροπορική εκστρατεία κατά του Ιράκ τον Δεκέμβριο του 1998, υπό την εντολή του τότε Προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον και του Βρετανού Πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ.
USS Boxer και 11η Μονάδα Εκστρατείας Πεζοναυτών
Η δεύτερη αμφίβια ομάδα, με επικεφαλής το USS Boxer, περιλαμβάνει επίσης τα USS Comstock και USS Portland, μεταφέροντας συνολικά περίπου 4.000 ναύτες και Πεζοναύτες.
Η αποστολή του USS Boxer επισπεύστηκε κατά περίπου τρεις εβδομάδες, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, ώστε να ενισχυθεί ταχύτερα η παρουσία των ΗΠΑ στον Κόλπο του Ομάν.
Η 11η Μονάδα Εκστρατείας Πεζοναυτών έχει μακρά επιχειρησιακή παράδοση στην περιοχή. Το 1990–91 συμμετείχε σε αμφίβιο σχέδιο παραπλάνησης που καθήλωσε ιρακινές δυνάμεις κατά μήκος των ακτών του Κουβέιτ, ενώ το 2004–2005 ανέλαβε επιχειρήσεις στην επαρχία Νατζάφ του Ιράκ.
Η 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία
Η 82η Μεραρχία, που αποτελεί τον πυρήνα του XVIII Σώματος Αερομεταφερόμενων, διαθέτει δύναμη ταχείας αντίδρασης περίπου 3.000 στρατιωτών, ικανή να αναπτυχθεί οπουδήποτε στον κόσμο μέσα σε 18 ώρες.
Εξειδικεύεται σε ρίψεις με αλεξίπτωτο, κατάληψη αεροδρομίων και εξασφάλιση εδαφών για την είσοδο κύριων δυνάμεων. Ωστόσο, λόγω της απουσίας βαρέος οπλισμού στην αρχική φάση, έχει περιορισμένες δυνατότητες διατήρησης θέσεων έναντι αντεπιθέσεων.
Η μεραρχία διαθέτει ιστορικό συμμετοχής σε επιχειρήσεις από τη Νορμανδία και την Ολλανδία στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έως τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, το Αφγανιστάν το 2001 και το Ιράκ το 2003. Επίσης, είχε αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή τον Ιανουάριο του 2020, μετά τη δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί, ανώτερου διοικητή των IRGC.