Η περιβαλλοντική επίπτωση των συγκρούσεων
Επιστήμονες υπολόγισαν τις εκπομπές ρύπων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Γάζα, αναδεικνύοντας τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της σύγκρουσης.
Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες υπολόγισαν πόσες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν προκληθεί από τη σύγκρουση μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας. Όπως αναφέρουν, η σύγκρουση έχει απελευθερώσει στην ατμόσφαιρα περίπου 33 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα, ποσότητα που ισοδυναμεί με τις ετήσιες εκπομπές της Ιορδανίας.
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου προκύπτουν από ποικίλες ανθρώπινες δραστηριότητες, στις οποίες συγκαταλέγονται και οι ένοπλες συγκρούσεις. Ωστόσο, οι σχετικές εκτιμήσεις παραμένουν περιορισμένες. Τώρα, μια ομάδα Βρετανών επιστημόνων πραγματοποίησε μια πιο συστηματική αποτίμηση των εκπομπών.
Σύμφωνα με τη μελέτη, ο πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και της Χαμάς παρήγαγε περίπου 33 εκατομμύρια τόνους “ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα” – που σημαίνει ότι η ποσότητα όλων των αερίων του θερμοκηπίου είναι ισοδύναμη με 33 εκατομμύρια τόνους CO2.
Αυτό σημαίνει ότι τα 33 εκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα αντιστοιχούν, για παράδειγμα, στις συνολικές εκπομπές της Ιορδανίας για το 2024 ή στις ετήσιες εκπομπές περίπου 7,6 εκατομμυρίων βενζινοκίνητων αυτοκινήτων. Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, το γεγονός αυτό αναδεικνύει τις συχνά παραγνωρισμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ένοπλων συγκρούσεων.
Οι συγγραφείς συμπεριέλαβαν τις εκπομπές που σχετίζονται άμεσα με στρατιωτικές δραστηριότητες, αλλά και εκείνες που συνδέονται με την ανάπτυξη υποδομών και τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό One Earth, το οποίο αξιολογείται από ομοτίμους, και συντάχθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Lancaster και του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου. Η έρευνα βασίζεται σε προηγούμενες εργασίες που εξέτασαν τις εκπομπές κατά τους πρώτους μήνες της σύγκρουσης στη Γάζα. Αν και ο χειρότερος αντίκτυπος του πολέμου είναι η απώλεια ανθρώπινων ζωών και στη συνέχεια η οικονομική ζημία, οι επιστήμονες λένε ότι οι εκπομπές έχουν επίσης αρνητικό αντίκτυπο.
Η επίθεση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας ξεκίνησε μετά την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023, κατά την οποία σκοτώθηκαν δώδεκα εκατοντάδες άμαχοι στο Ισραήλ και 251 άτομα απήχθησαν στη Λωρίδα της Γάζας. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, το εβραϊκό κράτος εξαπέλυσε μαζικούς βομβαρδισμούς και χερσαία επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας, η οποία κατέστρεψε τις πόλεις εκεί, σκοτώνοντας πάνω από 72.000 ανθρώπους, σύμφωνα με την ελεγχόμενη από τη Χαμάς Παλαιστινιακή Αρχή. Στη συνέχεια, τον περασμένο Οκτώβριο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια εκεχειρία με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, αλλά η βία συνεχίζεται σχεδόν σε καθημερινή βάση. Και οι δύο πλευρές κατηγορούν η μία την άλλη για παραβίαση της εκεχειρίας.
Οι εκπομπές από διάφορους τύπους πολεμικών δραστηριοτήτων ποικίλλουν
Οι εκπομπές που προέρχονται άμεσα από στρατιωτικές επιχειρήσεις ξεπέρασαν τα 1,3 εκατομμύρια τόνους CO₂. Οι ερευνητές συνυπολόγισαν τις εκπομπές που σχετίζονται με τη χρήση πυροβολικού, πυραύλων και άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού, καθώς και με τη μεταφορά τους.
Οι υπόλοιπες εκπομπές- που αποτελούν και τη συντριπτική πλειονότητα- συνδέονται με την κατασκευή αμυντικών υποδομών, καθώς και με το μεγάλο ανθρακικό αποτύπωμα της μετασυγκρουσιακής ανοικοδόμησης κατεστραμμένων δρόμων, κτιρίων και άλλων βασικών υποδομών.
“Οι ένοπλες συγκρούσεις προκαλούν τεράστιες ανθρωπιστικές και οικονομικές ζημιές, αλλά οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους σπάνια υπολογίζονται. Η έρευνά μας δείχνει ότι ο πόλεμος μπορεί να δημιουργήσει σημαντικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, από τις ενεργές στρατιωτικές επιχειρήσεις έως την επακόλουθη ανοικοδόμηση”, δήλωσε ο Μπέντζαμιν Νάιμαρκ από το Πανεπιστήμιο Queen Mary, επικεφαλής της μελέτης.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η κατανόηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των συγκρούσεων είναι απαραίτητη για να μπορέσει η επιστήμη να κατανοήσει με ειλικρίνεια και λεπτομέρεια όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την κλιματική αλλαγή. Αυτές οι επιπτώσεις έχουν συχνά αγνοηθεί, λένε. “Το περιβαλλοντικό κόστος των συγκρούσεων είναι τεράστιο και παραβλέπεται. Με την καταμέτρηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις συγκρούσεις, κάνουμε ορατό αυτό που είναι αόρατο”, προσθέτουν οι συγγραφείς.
Επισημαίνουν ότι οι εκπομπές από στρατιωτικές δραστηριότητες αποκλείονται σε μεγάλο βαθμό από τα διεθνή πλαίσια αναφοράς για το κλίμα, πράγμα που σημαίνει ότι ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος του πολέμου συχνά απουσιάζει από τις παγκόσμιες κλιματικές αναλύσεις. Οι ερευνητές ζητούν επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια στην αναφορά των εκπομπών από στρατιωτικές δραστηριότητες μέσω διεθνών μηχανισμών, όπως η Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC).