Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ
Ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε συμμάχους και την Κίνα να στείλουν πολεμικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, εν μέσω αυξανόμενης έντασης στην περιοχή.
Την 17η ημέρα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο στρατός του Ισραήλ συνέχισε τους βομβαρδισμούς στον Λίβανο και στην Τεχεράνη. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι έκλεισε προσωρινά λόγω πυρκαγιάς σε δεξαμενή καυσίμων που προκλήθηκε από επίθεση drone.
Ο αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι οι ένοπλες δυνάμεις έχουν «αποδεκατιστεί» μετά από εβδομάδες βομβαρδισμών, τονίζοντας πως η κυβέρνησή του βρίσκεται σε συνομιλίες με την Τεχεράνη, χωρίς ωστόσο να έχει τεθεί ακόμη στο τραπέζι συμφωνία για τον τερματισμό της σύρραξης.
«Ναι, συζητάμε μαζί τους. Αλλά δεν νομίζω πως είναι διόλου έτοιμοι» να κλείσουν συμφωνία, δήλωσε ο κ. Τραμπ σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος, αναφερόμενος στους ιρανούς ηγέτες. Πρόσθεσε ότι «δεν είναι πολύ μακριά» από μια πιθανή συνεννόηση.
Χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για το περιεχόμενο των διαπραγματεύσεων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενέτεινε παράλληλα την πίεση προς συμμάχους και την Κίνα, ζητώντας να στείλουν πολεμικά πλοία στο στενό του Χορμούζ. Από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων εξαγωγών υδρογονανθράκων, κρίσιμο για τις ασιατικές και ευρωπαϊκές οικονομίες.
«Είναι απόλυτα προσήκον αυτοί που ωφελούνται από αυτό το στενό να συμβάλλουν να εγγυηθούμε πως δεν θα συμβεί τίποτα άσχημο εκεί πέρα», σημείωσε ο κ. Τραμπ, υπενθυμίζοντας ότι το αμερικανικό ναυτικό θα αρχίσει «πολύ σύντομα» να «συνοδεύει» πετρελαιοφόρα στην περιοχή.
Ο αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι η μη συμμόρφωση των κρατών-μελών του NATO θα έχει «πολύ κακές συνέπειες για το μέλλον της Συμμαχίας». Παράλληλα, απείλησε να αναβάλει την προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Κίνα, που είχε οριστεί για το διάστημα 31 Μαρτίου – 2 Απριλίου.
Αρνήσεις από Ιαπωνία και Αυστραλία
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει τη δημιουργία «συνασπισμού για τα Στενά του Ορμούζ» και εξετάζει ακόμη και την κατάληψη του νησιού Χαργκ, σημαντικού πετρελαϊκού κόμβου του Ιράν. Ωστόσο, οι πρώτες αντιδράσεις των συμμάχων δεν ήταν ενθαρρυντικές.
Η Ιαπωνία, επικαλούμενη το ειρηνιστικό Σύνταγμά της, «δεν προβλέπει» συμμετοχή σε τέτοια επιχείρηση, όπως δήλωσε ο υπουργός Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι. Η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι επισήμανε ότι μια τέτοια αποστολή θα ήταν «εξαιρετικά δύσκολη από νομικής πλευράς».
Ανάλογη στάση κράτησε και η Αυστραλία, με την υπουργό Μεταφορών Κάθριν Κινγκ να δηλώνει: «Δεν θα στείλουμε (πολεμικό) πλοίο στα Στενά του Ορμούζ».
Το Ιράν, μέσω του υπουργείου Εξωτερικών, προειδοποίησε τις χώρες που εξετάζουν συμμετοχή στην αμερικανική πρωτοβουλία να «απέχουν από οποιαδήποτε ενέργεια θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση και εξάπλωση της σύγκρουσης».
Πόλεμος και ενεργειακή κρίση
Οι τιμές του πετρελαίου, που εκτινάχθηκαν μετά το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, παρέμειναν σταθερές γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι στις ασιατικές αγορές. Οι χώρες-μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) αποφάσισαν να αποδεσμεύσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα — την μεγαλύτερη ποσότητα στην ιστορία του οργανισμού.
Η Ιαπωνία, που εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από εισαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή, επιβεβαίωσε ότι ξεκίνησε τη διάθεση μέρους των αποθεμάτων της στην αγορά.
Κλιμάκωση των συγκρούσεων
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε νέο «κύμα πληγμάτων ευρείας κλίμακας» στην Τεχεράνη, στοχεύοντας «υποδομές του τρομοκρατικού ιρανικού καθεστώτος». Παράλληλα, συνέχισε τις επιθέσεις στη Βηρυτό, προπύργιο της Χεζμπολά.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, κατήγγειλε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις προκαλούν «οικοκτονία» και ανυπολόγιστη περιβαλλοντική καταστροφή, με μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων λόγω μόλυνσης εδάφους και υδάτων.
Στο Ισραήλ, σήμανε συναγερμός μετά τον εντοπισμό πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν. Από την έναρξη του πολέμου, η Τεχεράνη έχει πλήξει στρατιωτικές βάσεις και οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, αλλά και πολιτικές υποδομές, όπως αεροδρόμια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία του λόγω πυρκαγιάς από επίθεση μη επανδρωμένου αεροσκάφους, ενώ πέντε άνθρωποι τραυματίστηκαν από ρουκέτες που έπληξαν το αεροδρόμιο της Βαγδάτης, όπου βρίσκεται αμερικανική διπλωματική αποστολή.