Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχουν καταστρέψει ή προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε τουλάχιστον 11 πολεμικά πλοία του Ιράν από το Σάββατο, όπως δείχνουν νέες δορυφορικές εικόνες που εξέτασε το BBC Verify. Επιθέσεις δέχθηκαν επίσης βάσεις πυραύλων και πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Σε εικόνες από τη νότια ναυτική βάση Konarak και τις εγκαταστάσεις Bandar Abbas, που βρίσκονται στο Στενό του Ορμούζ και στεγάζουν το αρχηγείο του ιρανικού ναυτικού, φαίνεται να υψώνεται πυκνός καπνός από πολλά πλοία τη Δευτέρα και την Τρίτη.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ «εξόντωσαν» το ιρανικό ναυτικό, αναφέροντας την καταστροφή του ως έναν από τους τρεις κύριους στόχους της Αμερικής. Ο υπουργός Άμυνας του, Πιτ Χέγκσεθ, επιβεβαίωσε ότι ένα αμερικανικό υποβρύχιο πυροβόλησε ένα ιρανικό πολεμικό πλοίο στον Ινδικό Ωκεανό την Τετάρτη.
Καταστράφηκε το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο του Ιράν
Μεταξύ των πλοίων που καταστράφηκαν ήταν το IRINS Makran, το μεγαλύτερο πολεμικό πλοίο του Ιράν, το οποίο είχε χρησιμεύσει ως αεροπλανοφόρο. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν μαύρο καπνό να βγαίνει από το πλοίο που είχε αγκυροβολήσει στη βάση Bandar Abbas.
Η εταιρεία θαλάσσιας ασφάλειας Vanguard ανέφερε ότι τα πλοία IRIS Bayandor, IRIS Naghdi και IRIS Jamaran ήταν επίσης μεταξύ των πλοίων που καταστράφηκαν στις επιθέσεις. Η εταιρεία ισχυρίστηκε επίσης ότι το IRIS Shahid Bagheri, ένα υπερσύγχρονο πλοίο μεταφοράς drones που καθελκύστηκε από το Ιράν πέρυσι, είχε βυθιστεί – αν και το BBC Verify δεν το έχει επιβεβαιώσει.
Αναλυτές της εταιρείας πληροφοριών MAIAR δήλωσαν ότι τουλάχιστον πέντε πλοία στο Bandar Abbas «χτυπήθηκαν ή βυθίστηκαν». Δορυφορικές εικόνες του νότιου άκρου του λιμανιού δείχνουν καπνό να ανεβαίνει από το IRINS Makran, ενώ άλλα δύο πλοία φαίνεται να έχουν υποστεί ζημιές, το ένα εκ των οποίων είναι ορατό σε φλόγες.
To IRINS Makran στις φλόγες
Στο Κονάρακ, οι εικόνες δείχνουν πολλά κατεστραμμένα σκάφη, με την MAIAR να δηλώνει στο BBC Verify ότι εντόπισε ζημιές σε έξι σκάφη.
Σε φωτογραφίες που τραβήχτηκαν τη Δευτέρα φαίνονται ότι πολλά κτίρια στη βάση έχουν επίσης κατεδαφιστεί.
Ο επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (Centcom), η οποία εποπτεύει τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, ισχυρίστηκε ότι 17 ιρανικά σκάφη, συμπεριλαμβανομένου του «πιο επιχειρησιακού» υποβρυχίου της χώρας, έχουν καταστραφεί.
«Εδώ και δεκαετίες, το ιρανικό καθεστώς παρενοχλεί τη διεθνή ναυτιλία», δήλωσε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ σε ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε στο X. «Σήμερα, δεν υπάρχει ούτε ένα ιρανικό σκάφος σε πλεύση στον Αραβικό Κόλπο, στο Στενό του Ορμούζ ή στον Κόλπο του Ομάν, και δεν θα σταματήσουμε».
Ορισμένα από τα σκάφη που φέρεται να καταστράφηκαν ενδέχεται να έχουν καλυφθεί από σύννεφα ή καπνό στις δορυφορικές εικόνες ή να έχουν βυθιστεί στη θάλασσα.
Ο αντιναύαρχος Mark Mellett, πρώην επικεφαλής του ιρλανδικού στρατού, δήλωσε στο BBC Verify ότι οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ φαίνεται να έχουν «εξουδετερώσει σε μεγάλο βαθμό προς το παρόν ή τουλάχιστον καταστείλει» την ικανότητα του ιρανικού ναυτικού να πραγματοποιεί συμβατικές επιθέσεις χρησιμοποιώντας τα μεγαλύτερα πολεμικά πλοία του.
Ωστόσο, τόνισε ότι το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να εξαπολύει μη συμβατικές επιθέσεις στη θάλασσα μέσω της χρήσης drones, μίνι υποβρυχίων και σκαφών του «σκιώδους στόλου» – ενός δικτύου δεξαμενόπλοιων που πλέουν υπό ασαφή ιδιοκτησία. Αναλυτές του MAIAR δήλωσαν επίσης ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να στραφεί σε μικρότερα, ταχεία σκάφη εξοπλισμένα με αντιαεροπορικά πυραύλους τις επόμενες ημέρες, καθώς τα μεγαλύτερα πολεμικά πλοία του Ιράν συνεχίζουν να αποτελούν στόχο επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Το Ιράν έχει επίσης τη δυνατότητα να διαταράξει την εμπορική ναυτιλία, με τον Mellett να παρατηρεί ότι θα μπορούσε να τοποθετήσει νάρκες σε βασικές ναυτιλιακές οδούς στο Στενό του Ορμούζ ή να εξαπολύσει επιθέσεις με drones σε δεξαμενόπλοια και βασικά λιμάνια.
Εικόνες δείχνουν ζημιές σε εγκαταστάσεις πυραύλων
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανέφερε την καταστροφή των ιρανικών βάσεων πυραύλων και την πρόληψη της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων ως τους άλλους στόχους της αμερικανικής αεροπορικής εκστρατείας.
Στην δήλωσή του την Τρίτη το βράδυ, ο Ναύαρχος Cooper είπε ότι εκατοντάδες εγκαταστάσεις αεροπορικής άμυνας, βαλλιστικοί πύραυλοι και drones καταστράφηκαν από τις αμερικανικές επιθέσεις. Δορυφορικές εικόνες έδειξαν επίσης ζημιές στις βάσεις πυραύλων στο νότιο Khorgu και στο βορειοδυτικό Tabriz, ενώ στην αεροπορική βάση Konarak χτυπήθηκαν εγκαταστάσεις αποθήκευσης πυραύλων και καταφύγια.
Στη βάση drone Choqa Balk-e δυτικά του Kermanshah, παρατηρήθηκαν εκτεταμένες ζημιές σε κτίρια αποθήκευσης, καταφύγια και εξοπλισμό εκτόξευσης drone.
Ζημιές στη βάση Choqa Balk-e
Καταστροφές παρατηρήθηκαν επίσης σε μια εγκατάσταση ραντάρ στην αεροπορική βάση Zahedan στο ανατολικό Ιράν, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν και το Πακιστάν.
Ζημιές στο σύστημα ραντάρ της αεροπορικής βάσης Zahedan
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι η τελευταία σειρά επιθέσεων είχε ως στόχο εγκαταστάσεις στο Νατάνζ, που από καιρό θεωρείται το επίκεντρο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και που είχαν ήδη αποτελέσει στόχο των ΗΠΑ πέρυσι.
Μετά τις επιθέσεις αυτές το περασμένο καλοκαίρι, το Ιράν αρνήθηκε τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ είχαν «καταστρέψει» τις πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) δήλωσε ότι τα κτίρια χρησιμοποιούνταν για την πρόσβαση πεζών και οχημάτων στην υπόγεια εγκατάσταση εμπλουτισμού του χώρου και ότι δεν αναμένονται «ραδιολογικές συνέπειες» ως αποτέλεσμα των ζημιών.
Ζημιές στις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου στο Νατάνζ
Η συνολική έκταση των ζημιών που προκλήθηκαν στις ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις παραμένει ασαφής, με τις επιθέσεις να συνεχίζονται την Τρίτη το βράδυ και τις ισραηλινές επιθέσεις να στοχεύουν αυτό που αποκαλείται «κέντρο ασφαλείας» στην πρωτεύουσα Τεχεράνη.
Το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (ISW) δήλωσε ότι «η μείωση των ιρανικών πυραυλικών επιθέσεων κατά του Ισραήλ και των ΗΑΕ υποδηλώνει σαφώς ότι η προσπάθεια καταστροφής των εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων είχε σημαντική επιτυχία».
Εκτεταμένες ζημιές στο αρχηγείο των Φρουρών της Επανάστασης
Οι εικόνες δείχνουν εκτεταμένες ζημιές στο αρχηγείο του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Φωτογραφίες που τραβήχτηκαν από την εταιρεία πληροφοριών Vantor στις 3 Μαρτίου δείχνουν ζημιές σε τουλάχιστον έξι κτίρια. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ζημιών στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Άμυνας και στο Υπουργείο Πληροφοριών.
Ο στρατηγός Jospeh Vettel, πρώην επικεφαλής του Centcom, δήλωσε στο BBC ότι πολλές επιθέσεις είχαν ως στόχο τον «εσωτερικό μηχανισμό ασφαλείας» του Ιράν και αποσκοπούσαν στην υποβάθμιση της «ικανότητας του καθεστώτος να ελέγχει τον πληθυσμό».
Από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου, φαίνεται ότι έχει πληγεί μεγάλος αριθμός πολιτικών κτιρίων στην πρωτεύουσα και σε ολόκληρο το Ιράν. Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, τουλάχιστον 160 άτομα, μεταξύ των οποίων και παιδιά, σκοτώθηκαν έπειτα από επίθεση σε σχολείο στο Μινάμπ, στο νότιο Ιράν.
Το αμερικανικό πρακτορείο ειδήσεων Human Rights Activists News Agency (HRANA) αναφέρει ότι από το Σάββατο έχουν σκοτωθεί 1.097 άμαχοι.