Σε νέα φάση εισέρχονται οι εξελίξεις στη Συρία, καθώς οι ΗΠΑ εκκενώνουν τη στρατηγικής σημασίας βάση Αλ Τανφ, με γεωπολιτικές προεκτάσεις για την περιοχή.
Σε μια κίνηση που αναμένεται να αναδιατάξει τη γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής, οι αμερικανικές δυνάμεις προχώρησαν στην πλήρη εκκένωση της στρατιωτικής βάσης Αλ Τανφ στην ανατολική Συρία. Σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση της επιχείρησης, το στρατιωτικό προσωπικό που στάθμευε εκεί μεταφέρθηκε ήδη σε ασφαλές έδαφος στην Ιορδανία, σηματοδοτώντας την υποχώρηση των ΗΠΑ από ένα από τα κρισιμότερα σημεία ελέγχου στην περιοχή.
Η στρατηγική «τρίαινα» της Μέσης Ανατολής
Η βάση Αλ Τανφ δεν ήταν μια συνηθισμένη στρατιωτική εγκατάσταση. Ιδρύθηκε το 2014 στην καρδιά της συριακής ερήμου, ακριβώς στο τριεθνές σημείο όπου συναντώνται τα σύνορα της Συρίας, της Ιορδανίας και του Ιράκ. Αρχικά λειτούργησε ως ο βασικός κόμβος του διεθνούς συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους (ISIS), όμως σύντομα εξελίχθηκε σε ένα πανίσχυρο γεωπολιτικό «ανάχωμα».
Το φρένο στην ιρανική επιρροή
Παρά το μικρό της μέγεθος —φιλοξενούσε περίπου 200 Αμερικανούς στρατιώτες— η επιχειρησιακή της αξία ήταν αντιστρόφως ανάλογη της έκτασής της. Τοποθετημένη πάνω στον στρατηγικό οδικό άξονα Μ2, η βάση επέτρεπε στις ΗΠΑ να ελέγχουν τη συντομότερη χερσαία διαδρομή που συνδέει την Τεχεράνη με τη νότια Συρία και τον Λίβανο.
Με την παρουσία τους εκεί, οι αμερικανικές δυνάμεις κατάφερναν:
Να διακόπτουν τις γραμμές ανεφοδιασμού: Η Τεχεράνη δυσκολευόταν να στείλει όπλα και εφόδια στη Χεζμπολάχ και σε άλλες φιλοϊρανικές παραστρατιωτικές ομάδες.
Να ασκούν επιτήρηση αιχμής: Η βάση παρείχε μοναδικές δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και ταχείας αντίδρασης σε βάθος εκατοντάδων χιλιομέτρων.
Να περιορίζουν το καθεστώς Άσαντ: Η ζώνη ασφαλείας γύρω από την Αλ Τανφ εμπόδιζε τις κυβερνητικές δυνάμεις της Συρίας να ανακτήσουν τον πλήρη έλεγχο των ανατολικών συνόρων.
Οι κίνδυνοι της επόμενης μέρας
Η απόφαση για εγκατάλειψη της Αλ Τανφ γεννά σοβαρά ερωτήματα για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ και των συμμάχων τους. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η αποχώρηση θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα «κενό ισχύος», το οποίο το Ιράν και οι σύμμαχοί του θα σπεύσουν να καλύψουν.
Από την οπτική γωνία της Ουάσιγκτον και του Ισραήλ, η απώλεια αυτού του ελέγχου θεωρείται ότι ενέχει περισσότερους κινδύνους παρά οφέλη, καθώς:
Ελευθερώνεται η «χερσαία γέφυρα» του Ιράν: Η Τεχεράνη αποκτά πλέον απρόσκοπτη πρόσβαση προς τη Μεσόγειο.
Αποδυναμώνεται η άμυνα της Ιορδανίας: Η μεταφορά των δυνάμεων εκεί μπορεί να αυξήσει την πίεση στα σύνορα της χώρας.
Υπονομεύεται η σταθερότητα στη νότια Συρία: Η απουσία της αμερικανικής «ομπρέλας» αφήνει εκτεθειμένες τις τοπικές δυνάμεις που αντιτίθενται στη Δαμασκό.