Ιράν: Το Πεντάγωνο είναι έτοιμο και περιμένει εντολές του Τραμπ

Αραβικά και μουσουλμανικά κράτη καταβάλλουν προσπάθειες να αποτρέψουν μία ενδεχόμενη επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν ενώ στην περιοχή έχουν φτάσει ισχυρές αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Οι δυνάμεις του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων του Κατάρ, του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έχουν αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον και οι προσπάθειές τους έχουν ενταθεί μετά τις δηλώσεις Τραμπ την Τετάρτη που απείλησε το Ιράν ότι «ο χρόνος τελειώνει».

Από την άλλη εκτιμούν ότι οι όροι που θέτουν οι ΗΠΑ στο Ιράν για περιορισμό των στρατιωτικών δυνατοτήτων του, προκειμένου να αποφύγει μία νέα επίθεση, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί από το καθεστώς της Τεχεράνης, καθώς κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με παράδοση τη στιγμή μάλιστα που η ηγεσία της χώρας βρίσκεται σε αδύναμη θέση μετά την εξέγερση που συγκλόνισε τη χώρα και την αιματηρή καταστολή της.

Τουρκία και Πακιστάν στηρίζουν τις προσπάθειες των κρατών του κόλπου για αποκλιμάκωση με τον ιρανό ΥΠΕΞ να μεταβαίνει σήμερα στην Άγκυρα.

Η Τεχεράνη απαντά στις απειλές Τραμπ με ολοένα και πιο πολεμική ρητορική και δηλώνει προετοιμασμένη να απαντήσει σε οποιαδήποτε επίθεση με πιο αποφασιστικό τρόπο από την επίθεση του Ιουνίου στην αμερικανική βάση του Κατάρ, αλλά φροντίζει να υπενθυμίζει ότι προκρίνει την επιλογή του διαλόγου.

Οι όροι του Τραμπ ισοδυναμούν με παράδοση για το Ιράν

Ο Τραμπ απαιτεί από το Ιράν να σταματήσει οριστικά κάθε εμπλουτισμό ουρανίου, να αποδεχτεί περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του και να τερματίσει την υποστήριξη προς τις περιφερειακές ένοπλες ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ στον Λίβανο και των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη, δήλωσαν διπλωμάτες και αναλυτές.

«Οι προσπάθειες συνεχίζονται, αλλά δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος», δήλωσε ένας διπλωμάτης στους Financial Times.

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ανακοίνωσε ότι οι στρατιωτικές υπηρεσίες είναι έτοιμες να υλοποιήσουν τις εντολές του προέδρου. Μέχρι στιγμής δεν είναι σαφές εάν η αμερικανική κυβέρνηση έχει αποφασίσει για ένα σχέδιο δράσης.

Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στην περιοχή έχουν προειδοποιήσει τον Τραμπ ότι μία επίθεση θα μπορούσε να πυροδοτήσει ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και να αναγκάσει την Τεχεράνη να στοχεύσει εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο.

Επιπλέον μία νέα ανάφλεξη στην περιοχή την ώρα που τα αραβικά κράτη έχουν μπει στο διαβόητο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ για τη Γάζα θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα όλες τις προσπάθειες να «κλείσει» το παλαιστινιακό, καθώς το συμφωνημένο σχέδιο για την επόμενη μέρα στη Λωρίδα παραμένει ακόμα αρκετά θολό ως προς την υλοποίησή του.

Ένα κρίσιμο εμπόδιο για τη διπλωματία είναι ότι η Τεχεράνη θεωρεί τους όρους των ΗΠΑ ως ισοδύναμους με παράδοση, κάτι που ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο ανώτατος ηγέτης και ο τελικός υπεύθυνος λήψης αποφάσεων, δεν θα ανεχόταν.

Σε ευάλωτη θέση το Ιράν

«Το γεγονός ότι η ιρανική ηγεσία συνεχίζει να στέλνει μηνύματα ότι είναι ανοιχτή στη διπλωματία δείχνει ότι προσπαθεί να κερδίσει χρόνο, αλλά δεν δείχνει ακόμη ότι είναι έτοιμη να αποδεχτεί ότι δεν πρόκειται για διαπραγμάτευση αλλά για υποταγή», δήλωσε η Σανάμ Βακίλ, διευθύντρια Μέσης Ανατολής στο Chatham House.

Η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται στην πιο ευάλωτη φάση της εδώ και δεκαετίες, με την ηγεσία να έχει αποδυναμωθεί και τις άμυνές της να έχουν εξασθενήσει σοβαρά από τον 12ήμερο πόλεμο του Ισραήλ τον Ιούνιο, στον οποίο οι ΗΠΑ συμμετείχαν για λίγο για να βομβαρδίσουν τις τρεις κύριες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Το πρόσφατο κύμα διαδηλώσεων που αντιμετωπίστηκε από τις αρχές με πρωτοφανή βιαιότητα και είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες νεκρούς φαίνεται να έχει υποχωρήσει υπό το βάρος της καταστολής αλλά και των πολεμικών απειλών των ΗΠΑ, που έδωσαν στον Χαμενεΐ τη δυνατότητα να επιτεθεί στους διαδηλωτές επικαλούμενος την εθνική ενότητα και την απειλή από το εξωτερικό.

Πολλοί αναλυτές όμως επισημαίνουν ότι η φθορά του καθεστώτος από τις διαδηλώσεις είναι μη αναστρέψιμη. Σε αυτές τις συνθήκες το Ιράν δεν έχει πολλά περιθώρια ελιγμών απέναντι στις ΗΠΑ καθώς η υποχώρηση στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον θα φανέρωνε ανεπίτρεπτη αδυναμία της κυβέρνησης.

Μπαράζ διπλωματικών επαφών

Οι επαφές ιρανών αξιωματούχων με τα κράτη της περιοχής είναι συνεχείς τις τελευταίες ημέρες. Ο ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί έχει συνεχείς επικοινωνίες με ομολόγους του ενώ διατηρεί ένα κανάλι επικοινωνίας με τον απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ,

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ωστόσο ότι τις τελευταίες ημέρες δεν έχει υπάρξει επικοινωνία με τις ΗΠΑ.

Ξεχωριστά ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν αυτή την εβδομάδα για να συζητήσουν την κρίση.

Ο Σαλμάν είπε στον Πεζεσκιάν ότι το βασίλειο δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί ο εναέριος χώρος ή το έδαφός του για επίθεση στο Ιράν, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση. Τα ΗΑΕ έχουν λάβει παρόμοια στάση.

Ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας Χαλίντ μπιν Σαλμάν, αδελφός του πρίγκιπα Μοχάμεντ, έφτασε στην Ουάσιγκτον την Πέμπτη για συνομιλίες με την κυβέρνηση Τραμπ.

Οι Ελβετοί, οι οποίοι ενεργούν ως εκπρόσωποι των ΗΠΑ στην Τεχεράνη επειδή δεν υπάρχει αμερικανική πρεσβεία, έχουν επίσης επιδιώξει να εμπλακούν σε προσπάθειες αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, δήλωσε ο διπλωμάτης.

Ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν της Τουρκίας πρότεινε τη διοργάνωση τηλεδιάσκεψης μεταξύ του Τραμπ και του Πεζεσκιάν.

Ωστόσο, οι διπλωματικές προσπάθειες περιπλέκονται περαιτέρω από την απόφαση του Τραμπ να υποστηρίξει τον πόλεμο του Ισραήλ τον Ιούνιο και την αμερικανική επίθεση παραμονές τις έναρξης συνομιλιών με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Αυτό εμβάθυνε την τεράστια δυσπιστία του Ιράν απέναντι στις ΗΠΑ αλλά προκάλεσε και την ανησυχία των συμμάχων της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Εάν ο Τραμπ αποφασίσει να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν δεν μπορεί να είναι σίγουρος ότι θα ξεμπλέξει σε δύο ώρες όπως προγραμματίζει, καθώς ο κίνδυνος ευρύτερης ανάφλεξης είναι τώρα ακόμα μεγαλύτερος.

Με πληροφορίες από Financial Times, Al Arabiya