Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες λειτουργεί σαν βαριοπούλα απέναντι στις προσεκτικά ραμμένες συμφωνίες που είχε συνάψει με τις χώρες αυτές το περασμένο καλοκαίρι, η αμερικανική κυβέρνηση, σχολιάζει ο Guardian, ενώ το BBC, σημειώνει ότι πρόκειται για μια κλιμάκωση της πρόσφατα αναζωπυρωμένης προσπάθειάς του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, παρά την αντίθεση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Παράλληλα, αγνοεί το γεγονός ότι τα επιμέρους κράτη-μέλη δεν έχουν ατομικές εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ. Όλες οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ διεξάγονται κεντρικά μέσω των Βρυξελλών, όπως ακριβώς συνέβη και με τη συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού, σημειώνει ο Guardian.
Εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε το βράδυ του Σαββάτου ότι ετοιμάζεται μια κοινή απάντηση στο τελευταίο μήνυμα του Τραμπ, ωστόσο ο Σουηδός πρωθυπουργός έχει ήδη απορρίψει τις απειλές του Αμερικανού προέδρου. Ο Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε ότι «μόνο η Δανία και η Γροιλανδία αποφασίζουν για ζητήματα που τις αφορούν».
Η εμπορική συμφωνία της Βρετανίας, όπως περιγράφηκε τον περασμένο Μάιο, είναι στην πραγματικότητα μια περιορισμένη δασμολογική συμφωνία για μικρό αριθμό προϊόντων – αυτοκίνητα, βοδινό κρέας, αεροδιαστημικά προϊόντα, αιθανόλη και χάλυβα – με δασμό 10% για άλλες εξαγωγές, από τον σολομό έως την πορσελάνη bone china.
Η συμφωνία της ΕΕ είναι ευρύτερη, αλλά περιλαμβάνει επίσης εξαίρεση για τα αυτοκίνητα και έναν συνολικό δασμό 15% για τα περισσότερα άλλα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων του κρασιού και των οινοπνευματωδών.
Οι επιχειρήσεις έχουν αναγκαστεί να απορροφήσουν τον δασμό 10% ή να τον μετακυλήσουν στους Αμερικανούς καταναλωτές. Ένας επιπλέον δασμός 10% πάνω από τους υφιστάμενους δασμούς θα πλήξει ακόμη περισσότερο τους καταναλωτές στις ΗΠΑ.
Η τελευταία αυτή απειλή θα εκληφθεί ως ακόμη μία προσπάθεια από έναν άνθρωπο – άλλοτε σύμμαχο, άλλοτε αντίπαλο – απελπισμένο να κερδίσει μια αντιπαράθεση, χρησιμοποιώντας ένα από τα αγαπημένα του όπλα. Θα θεωρηθεί επίσης ως απόπειρα να διχάσει την Ευρώπη και να καταστείλει την αντίθεσή της στη φιλοδοξία του να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Τόσο η ΕΕ όσο και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται εν μέσω ευαίσθητων διαπραγματεύσεων για τη μείωση των δασμών που έχει ήδη επιβάλει, ιδίως στον χάλυβα, οι οποίοι ανέρχονται στο 25% για τις βρετανικές εξαγωγές και στο 50% για τα προϊόντα της ΕΕ.
Η απειλή του Σαββάτου υπογραμμίζει την ασταθή φύση οποιασδήποτε συμφωνίας με τον Τραμπ.
Στα τέλη του περασμένου έτους, ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου, Χάουαρντ Λάτνικ, είχε προειδοποιήσει ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία για τη μείωση των δασμών στον χάλυβα, εκτός αν η ΕΕ υποχωρήσει στους νόμους για την τεχνολογία. Αυτό, παρά το κοινό συμφέρον της ΕΕ και των ΗΠΑ να δημιουργήσουν ένα «κλαμπ» για την αντιμετώπιση των φθηνότερων κινεζικών εισαγωγών.
Ο Μίκελ Ρούνγκε Όλεσεν, ανώτερος ερευνητής στο Δανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών, δήλωσε ότι η τελευταία απειλή του Τραμπ αποτελεί ένδειξη πως η ευρωπαϊκή αντίθεση στο σχέδιό του να καταλάβει τη Γροιλανδία αποδίδει.
«Νομίζω ότι πρόκειται για αντίδραση στην αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, γιατί αν κοιτάξει κανείς τους δασμούς, αντιστοιχούν στις χώρες που έστειλαν στρατεύματα», δήλωσε στο Sky News. «Δεν πρόκειται ποτέ να δούμε αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφος της Γροιλανδίας· αυτό είναι μια διαπραγματευτική τακτική», είπε.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Λευκός Οίκος έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι όλες οι επιλογές είναι ανοιχτές για τον Τραμπ, ο οποίος επιδιώκει να αποκτήσει τον έλεγχο του νησιού. Ωστόσο, η ανακοίνωση αποτελεί έκπληξη, ιδίως καθώς έρχεται λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία μεταξύ αξιωματούχων των ΗΠΑ και της Δανίας για τη σύσταση μιας ομάδας εργασίας.
Ορισμένοι παρατηρητές στην Ουάσινγκτον είχαν ερμηνεύσει τη συμφωνία αυτή ως μια συμφωνία που, τουλάχιστον, θα κέρδιζε χρόνο. Οι δασμοί έχουν τώρα προσδώσει ένα νέο αίσθημα επείγοντος στο ζήτημα.
Από την άλλη πλευρά, ο Τραμπ έχει συχνά δηλώσει ότι η λέξη «δασμός» είναι η αγαπημένη του. Έχει γίνει ένα αγαπημένο εργαλείο που χρησιμοποιεί για να επιτύχει συγκεκριμένους στόχους εξωτερικής πολιτικής.
Τα άλλα εργαλεία
Ο Λευκός Οίκος έχει επανειλημμένα και ρητά δηλώσει ότι οι ΗΠΑ έχουν στη διάθεσή τους μια σειρά από επιλογές για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Οι δασμοί είναι μία από αυτές τις επιλογές. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης προτείνει την πιθανότητα αγοράς της Γροιλανδίας ή ακόμη και κατάληψής της με τη βία.
Ωστόσο, οι διπλωματικές συνέπειες μιας επίθεσης εναντίον εδάφους συμμάχου του ΝΑΤΟ θα ήταν τεράστιες, γεγονός που, σύμφωνα με τους ειδικούς, καθιστά μια τέτοια ενέργεια εξαιρετικά απίθανη.
Η αγορά της Γροιλανδίας είναι μια συναλλαγή εξαιρετικά περίπλοκη. Οποιαδήποτε χρηματοδότηση θα έπρεπε να εγκριθεί από το Κογκρέσο, ενώ η απόκτηση της Γροιλανδίας μέσω συνθήκης θα απαιτούσε την υποστήριξη των δύο τρίτων της Γερουσίας, κάτι που, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα ήταν δύσκολο να επιτευχθεί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έπρεπε επίσης να υπογράψει τη συμφωνία, ενώ η Δανία έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση.
Μια τρίτη επιλογή θα μπορούσε να είναι η ενίσχυση των προσπαθειών για την κατάκτηση της εύνοιας των νησιωτών μέσω βραχυπρόθεσμων οικονομικών κινήτρων ή της προοπτικής μελλοντικών οικονομικών οφελών. Εάν η Γροιλανδία ωθηθεί προς την ανεξαρτησία, θα μπορούσε τότε να συνάψει εταιρική σχέση με τις ΗΠΑ.