Νταβός: Νέα εποχή αβεβαιότητας για την παγκόσμια τάξη στη σκιά του Τραμπ

Με το βλέμμα στραμμένο σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία, πολιτικοί και επιχειρηματικοί ηγέτες καταφθάνουν στο Νταβός για την ετήσια σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF), σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της ιστορίας του θεσμού.

Η φετινή συνάντηση, η 56η κατά σειρά, διεξάγεται υπό το βάρος μιας παγκόσμιας τάξης που δοκιμάζεται, με καταλυτικό παράγοντα την πολιτική του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Η αναμενόμενη παρουσία του Τραμπ στο ελβετικό θέρετρο υπογραμμίζει το χάσμα ανάμεσα στη λογική της συναίνεσης που παραδοσιακά πρεσβεύει το Νταβός και το δόγμα «Πρώτα η Αμερική», το οποίο έχει οδηγήσει σε εμπορικούς δασμούς-τιμωρία, στρατιωτικές παρεμβάσεις στη Βενεζουέλα, απειλές για κατάληψη της Γροιλανδίας και αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από τη διεθνή συνεργασία σε ζητήματα όπως το κλίμα και η δημόσια υγεία.

Την ίδια ώρα, ανησυχία προκαλεί και η ανοιχτή σύγκρουση της κυβέρνησης Τραμπ με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, καθώς η απειλή ποινικής δίωξης κατά του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, οδήγησε κορυφαίους κεντρικούς τραπεζίτες σε κοινή δήλωση υπεράσπισης της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών.

Το φετινό φόρουμ φέρει τον τίτλο «Πνεύμα Διαλόγου», με τη διοίκηση του WEF να επιμένει ότι σε μια περίοδο ακραίας αβεβαιότητας ο διάλογος δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα. «Ο διάλογος δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη», τονίζει ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του WEF, Μπόργκε Μπρέντε, πρώην υπουργός της Νορβηγίας.

Ωστόσο, δεν λείπουν οι επικριτικές φωνές. Ο Ντάνιελ Βόκερ, πρώην πρέσβης της Ελβετίας και ειδικός στις διεθνείς σχέσεις, αμφισβητεί ευθέως τη χρησιμότητα του θεσμού σε έναν κόσμο όπου ΗΠΑ και Κίνα αξιοποιούν την ισχύ τους αποκλειστικά με βάση τα εθνικά τους συμφέροντα. «Σε ένα σύστημα όπου όλοι κοιτούν μόνο τον εαυτό τους, το Νταβός δεν έχει λόγο ύπαρξης. Είναι ένα γεγονός του παρελθόντος», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί και το γεγονός ότι πρόκειται για το πρώτο Νταβός μετά την αποχώρηση του 87χρονου ιδρυτή του θεσμού, Κλάους Σβαμπ, από την προεδρία. Παρότι εσωτερική έρευνα δεν εντόπισε παρατυπίες εις βάρος του, μετά από καταγγελίες πληροφοριοδότη, τη σκυτάλη ανέλαβαν προσωρινά ο Λάρι Φινκ της BlackRock και ο Αντρέ Χόφμαν της Roche.

Σύμφωνα με το Reuters, περισσότερα από 3.000 στελέχη από 130 χώρες θα συμμετάσχουν στη φετινή σύνοδο, ανάμεσά τους 64 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, κυρίως από αναδυόμενες οικονομίες. Στην ατζέντα περιλαμβάνονται από το νέο δόγμα εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και τις γεωπολιτικές εντάσεις, έως τη ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης και τις επιπτώσεις της στην εργασία.

Ιδιαίτερη δυναμική αποκτά φέτος και ο ενεργειακός τομέας, με κορυφαία στελέχη πετρελαϊκών κολοσσών όπως οι Exxon Mobil, Shell, TotalEnergies, Equinor και ENI να επιστρέφουν στο Νταβός, ενθαρρυμένοι από την ατζέντα «ενεργειακής κυριαρχίας» του Τραμπ και την έμφαση σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Ισχυρή αναμένεται και η κινεζική παρουσία, με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ, σε μια συγκυρία όπου η παγκόσμια συνεργασία δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε.

Σε έναν κόσμο που μοιάζει να κινείται χωρίς κοινό μπούσουλα, το ερώτημα που αιωρείται πάνω από τις Άλπεις είναι αν το Νταβός μπορεί ακόμη να διαμορφώσει λύσεις – ή αν απλώς καταγράφει την αποσύνθεση της παλιάς διεθνούς τάξης.