Το ΝΑΤΟ έχει αποφύγει μέχρι στιγμής να κάνει κάποια δήλωση καταδίκης των απειλών Τραμπ για τη Γροιλανδία ή έστω επιβεβαίωσης της εδαφικής κυριαρχίας του νησιού.
Καθώς οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ ότι θα προσαρτήσει τη Γροιλανδία, ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικών μέσων, εντείνονται και διαρκώς διαρρέουν πληροφορίες ακόμη και για σχέδια επέμβασης, μόνο ένας οργανισμός δεν έχει λάβει σαφή θέση στήριξης της Δανίας: το ΝΑΤΟ.
Ευρωπαίοι ηγέτες χωρών, αλλά και η ΕΕ έχουν τονίσει ότι η εδαφική κυριαρχία των κρατών πρέπει να γίνεται σεβαστή. Και αυτή η σιωπή του ΝΑΤΟ έναντι των απειλών Τραμπ έχει προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Αυτό που φοβούνται, όπως επισημαίνουν οι Financial Times, είναι ότι η Συμμαχία δεν υπερασπίζεται τα δικαιώματα της Δανίας. Χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Δεν έχει εκδώσει δημόσια δήλωση που να επιβεβαιώνει την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία της Δανίας και της Γροιλανδίας. Ούτε έχει απαντήσει στη δηλωμένη φιλοδοξία του προέδρου των ΗΠΑ για το τεράστιο αρκτικό νησί που αποτελεί μέρος του βασιλείου της Δανίας.
Αμερικανικές προκλήσεις και οργή στην Ευρώπη
Όλα τα παραπάνω έχουν προκαλέσει την οργή των ευρωπαϊκών χωρών μελών του ΝΑΤΟ. Οι χώρες της Ευρώπης προσπαθούν να παρουσιάσουν ένα ενιαίο μέτωπο και να μετριάσουν τις διατλαντικές εντάσεις, ενώ ταυτόχρονα κάνουν προσπάθεια να συσπειρωθούν γύρω από την Κοπεγχάγη. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, έχει δηλώσει ότι αν οι ΗΠΑ υλοποιήσουν τις απειλές τους, το ΝΑΤΟ θα διαλυθεί. Μια χώρα μέλος, θα έχει επιτεθεί σε χώρα μέλος της Συμμαχίας.
Την ίδια ώρα, αυτό που φαίνεται ότι προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι η στάση του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ. Ο Μαρκ Ρούτε δεν έχει κρύψει τη στενή σχέση που διατηρεί με τον Ντόναλντ Τραμπ. Ήταν, άλλωστε, αυτός που υπερασπίστηκε με κάθε μέσο την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5%, κατ’ απαίτηση του Αμερικανού προέδρου. Επίσης, δεν χάνει ευκαιρία να τον επαινεί για όσα κάνει για την Ουκρανία ή ακόμη και για τη Γάζα. Σε αυτή την κρίσιμη όμως για την Ευρώπη στιγμή, που ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με προσάρτηση έδαφος συμμαχικού κράτους, ο Μαρκ Ρούτε είναι απών.
Αδράνεια
Η Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν προτείνει το ΝΑΤΟ να ενισχύσει τη δραστηριότητά του στη Γροιλανδία, αλλά η Συμμαχία δεν έχει ενεργοποιηθεί. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αποδέχονται ότι ο ρόλος των ΗΠΑ στη Συμμαχία είναι κεντρικός, γεγονός που περιορίζει την αντίδρασή τους. Ωστόσο, μιλώντας στους Financial Times, επισημαίνουν ότι η αφωνία-απουσία του ΝΑΤΟ στην κρίση αυτή είναι επικίνδυνη. Διότι μπορεί να ενισχύσει την αίσθηση της ατιμωρησίας του Τραμπ στις συναλλαγές με τους συμμάχους και να εκμεταλλευτεί την εξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσιγκτον για την ασφάλεια.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, δήλωσε για παράδειγμα ότι, από τη στιγμή που όλοι οι εμπλεκόμενοι είναι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, «το ΝΑΤΟ θα πρέπει να ξεκινήσει μια σοβαρή συζήτηση γι’ αυτό… Προκειμένου να μειώσει ή να χαλαρώσει την πίεση στο θέμα. Η συζήτηση είναι μια συζήτηση που πρέπει να περιλαμβάνει το ΝΑΤΟ», σημείωσε.
Η πρόκληση για το ΝΑΤΟ
Ο Ντόναλντ Τραμπ, στην προσπάθειά του να πείσει ότι η Γροιλανδία θα είναι καλύτερα αν πέσει σε αμερικανικά χέρια, κατηγόρησε τη Δανία ότι δεν κατάφερε να προστατεύσει επαρκώς το νησί και να επενδύσει στην ασφάλειά του, παρά την αυξανόμενη ρωσική και κινεζική ναυτική δραστηριότητα γύρω από αυτό. Και ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι η στρατιωτική δράση ήταν «μια επιλογή» παράλληλα με την αγορά ή άλλες μεθόδους ανάληψης του ελέγχου.
Αυτό όμως είναι μια οδυνηρή πρόκληση για το ΝΑΤΟ και τον Μαρκ Ρούτε. Για τους περισσότερους συμμάχους, ο λόγος ύπαρξης της Συμμαχίας είναι η ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, βάσει του Άρθρου 5 της συμφωνίας του ΝΑΤΟ. Αν οι ΗΠΑ εισβάλουν ή προσπαθήσουν να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, δύο σύμμαχοι χώρες θα συγκρουστούν.
Μιλώντας στους Financial Times, αξιωματούχος της ΕΕ, ήταν σφόδρα επικριτικός για τον Μαρκ Ρούτε. «Είναι εμφανώς σιωπηλός. Ο Ρούτε υποτίθεται ότι ήταν ο άνθρωπος στον οποίο η Ευρώπη θα μπορούσε να βασιστεί για να είναι ο ψιθυριστής μας για τον Τραμπ. Αλλά δεν μπορεί να παραμένει τόσο σιωπηλός».
Διπλωμάτης στο ΝΑΤΟ παραδέχθηκε ότι «είναι δύσκολο να συζητηθούν αυτά τα πράγματα εντός του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, αν δεν το κάνουμε, αφήνουμε να εννοηθεί ότι είμαστε όλοι εντάξει με αυτό που συμβαίνει».
Και ενώ ο Μαρκ Ρούτε αποφεύγει να μιλήσει για το θέμα, η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ, δήλωσε στους Financial Times: «Δεν πρόκειται να αποκαλύψουμε λεπτομέρειες των διπλωματικών συζητήσεων. Ο γενικός γραμματέας συνεργάζεται στενά με ηγέτες και ανώτερους αξιωματούχους και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, όπως κάνει πάντα».
Ζητούν ενισχυμένο ρόλο του ΝΑΤΟ
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες υπερασπίστηκαν τη δήλωση της πρωθυπουργού της Δανίας, ότι από τις ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ κινδυνεύει το ΝΑΤΟ. Επισήμαναν ότι επηρεάστηκε από την αυξανόμενη ενόχληση της Κοπεγχάγης για τη σιωπή του ΝΑΤΟ και αντανακλούσε την επιθυμία να διασφαλιστεί ότι η συμμαχία συνειδητοποίησε τι διακυβεύεται.
Οι Δανοί βουλευτές, επίσης, νομοθέτες ζήτησαν από το ΝΑΤΟ να διαδραματίσει ισχυρότερο ρόλο στη διαμάχη με τις ΗΠΑ.
Ο Κάρστεν Μπαχ, βουλευτής της Φιλελεύθερης Συμμαχίας, ζήτησε να γίνει συζήτηση βάσει του Άρθρου 4 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, το οποίο αναφέρεται σε απειλές κατά των κρατών μελών.
«Υπάρχει μια χώρα στο ΝΑΤΟ, οι ΗΠΑ, που βλέπει μια απειλή στην Αρκτική που μπορεί να μην είναι τόσο σαφής για τους υπόλοιπους από εμάς. Ως εκ τούτου πιστεύω ότι το ΝΑΤΟ θα πρέπει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη σύγκρουση που έχει πλέον προκύψει μεταξύ δύο χωρών του ΝΑΤΟ», είπε.
Ο νόμος, ισχυρότερος από τη βία
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι «ο νόμος είναι ισχυρότερος από τη βία» αναφερόμενη στη Γροιλανδία. Και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, επισήμανε ότι «τίποτα δεν μπορεί να αποφασιστεί για τη Δανία και για τη Γροιλανδία χωρίς τη Δανία ή χωρίς τη Γροιλανδία».
Και οι ηγέτες Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Πολωνίας, Ισπανίας και Βρετανίας εξέδωσαν κοινή δήλωση με τη Δανία, σημειώνοντας ότι «δεν θα σταματήσουν να υπερασπίζονται» τις αρχές της «κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων».
Αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ και διπλωμάτες των κρατών μελών που έχουν αποσπαστεί στη συμμαχία λένε ότι υπάρχει ιδιωτική διπλωματία σε εξέλιξη και εσωτερική εργασία για την ενίσχυση της συλλογικής ασφάλειας στην περιοχή της Αρκτικής γύρω από τη Γροιλανδία.
«Έχουμε την Baltic Sentry, γιατί να μην έχουμε και την Greenland Sentry;», δήλωσε ο επίτροπος Άμυνας της ΕΕ, Άντριους Κουμπίλιους. Η Baltic Sentry είναι αποστολή του ΝΑΤΟ που ξεκίνησε πριν από ένα χρόνο για την καλύτερη προστασία κρίσιμων υποδομών στη Βαλτική Θάλασσα. «Δεν γνωρίζω για τις συζητήσεις εντός του ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία και πώς συμβαίνουν. Αλλά απλώς κοιτάζοντας από έξω, το ΝΑΤΟ βρίσκεται σε κάποιο είδος ειδικής κατάστασης», πρόσθεσε, τονίζοντας ότι τόσο η Δανία όσο και οι ΗΠΑ είναι μέλη.
«Η Ουκρανία είναι εύκολη για εμάς. Η Ρωσία είναι εδώ και καιρό ο εχθρός. Η Γροιλανδία είναι πολύ πιο περίπλοκη. Οι ΗΠΑ υποτίθεται ότι είναι ο μεγάλος σύμμαχός μας. Αυτό κάνει τα πάντα πολύ πιο δύσκολα», δήλωσε επίσης ανώτερος Σκανδιναβός διπλωμάτης.
Ρούτε: Οι Δανοί είναι «απολύτως εντάξει»
Από τη πλευρά του, ο γ.γ. του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αποφεύγει να καταδικάσει τις αμερικανικές απειλές. Ερωτηθείς σχετικά, δήλωσε στο CNN ότι συμφωνεί με την εκτίμηση του προέδρου των ΗΠΑ σχετικά με τις αυξημένες ρωσικές και κινεζικές δραστηριότητες στην περιοχή και την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας.
«Κοιτάξτε τη Δανία, επενδύουν πολλά στον στρατό τους», είπε. «Και οι Δανοί είναι απολύτως εντάξει αν οι ΗΠΑ είχαν μεγαλύτερη παρουσία [στη Γροιλανδία] από ό,τι έχουν τώρα. Νομίζω λοιπόν ότι αυτό συλλογικά δείχνει ότι… πρέπει να διασφαλίσουμε ότι η Αρκτική θα παραμείνει ασφαλής».