Σημαντικές πολιτικές και θεσμικές ανατροπές βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ουκρανία, καθώς ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προχωρά στον μεγαλύτερο ανασχηματισμό της θητείας του, στον απόηχο της εκτεταμένης έρευνας για τη διαφθορά.
Στο πλαίσιο αυτό, την παραίτησή του υπέβαλε ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), Βασίλ Μαλιούκ, ο οποίος θεωρείται ο εγκέφαλος ορισμένων από τις πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις ασφαλείας της χώρας κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Παραμένει στην SBU με νέο ρόλο
Παρά την παραίτησή του από την ηγεσία, ο Βασίλ Μαλιούκ δεν αποχωρεί από την υπηρεσία. Όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο Ζελένσκι, ο Μαλιούκ θα παραμείνει στην SBU και θα επικεντρωθεί σε «ασύμμετρες επιχειρήσεις κατά της Ρωσίας», με τον Ουκρανό πρόεδρο να δηλώνει ότι του ανέθεσε να καταστήσει τις επιχειρήσεις αυτές «τις ισχυρότερες στον κόσμο».
«Οι απαραίτητοι πόροι και η πολιτική στήριξη υπάρχουν», υπογράμμισε ο Ζελένσκι, στέλνοντας μήνυμα συνέχειας αλλά και αλλαγής στρατηγικής.
Ο άνθρωπος πίσω από τις πιο τολμηρές επιχειρήσεις
Υπό την ηγεσία του Μαλιούκ, η SBU βρέθηκε πίσω από την πρωτοφανή επιχείρηση «Spiderweb», κατά την οποία καταστράφηκε πάνω από το ένα τρίτο των ρωσικών πυραυλοφόρων αεροσκαφών, με συντονισμένες επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών σε αεροδρόμια βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Επιπλέον, τον Δεκέμβριο η SBU ανακοίνωσε ότι τα ναυτικά drones Sea Baby έπληξαν ρωσικό υποβρύχιο κλάσης Βαρσαβιάνκα στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ, στην πρώτη δημόσια αναγνωρισμένη υποβρύχια επίθεση με μη επανδρωμένα μέσα.
Η υπηρεσία συμμετείχε επίσης σε επανειλημμένες επιθέσεις στη γέφυρα του Κερτς, που συνδέει τη Ρωσία με την κατεχόμενη Κριμαία.
Προσωρινός επικεφαλής της SBU ο Γεβχένι Χμάρα
Καθήκοντα προσωρινού επικεφαλής της SBU αναλαμβάνει ο Γεβχένι Χμάρα, διοικητής της επίλεκτης μονάδας ειδικών επιχειρήσεων Alpha. Πρόκειται για έμπειρο αξιωματικό, που υπηρετεί στη μονάδα από το 2011 και ανέλαβε τη διοίκησή της το 2023.
Συνεχίζεται ο βαθύς ανασχηματισμός Ζελένσκι
Η αποχώρηση Μαλιούκ αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής αναδιάρθρωσης. Πρόσφατα, ο Ζελένσκι:
- διόρισε τον επικεφαλής των στρατιωτικών πληροφοριών Κίριλο Μπουντάνοφ ως νέο προϊστάμενο του γραφείου του,
- όρισε τον Όλεχ Ιβαστσένκο ως νέο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών (HUR),
- ανέθεσε το υπουργείο Άμυνας στον πρώην υπουργό Ψηφιακού Μετασχηματισμού Μιχάιλο Φεντόροφ.
Παράλληλα, ο Ζελένσκι είχε συνάντηση με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Ντμίτρο Κουλέμπα, ανακοινώνοντας ότι αποτελεί πλέον «μέλος της ομάδας της Ουκρανίας».
Η σκιά της διαφθοράς και η απομάκρυνση Γέρμακ
Καταλύτης των εξελίξεων υπήρξε η μεγάλη έρευνα για τη διαφθορά, που οδήγησε στην παραίτηση του πρώην προσωπάρχη του προέδρου, Αντρίι Γέρμακ. Αν και δεν κατηγορήθηκε επίσημα, η υπόθεση δημιούργησε έντονες πολιτικές πιέσεις.
Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, ο Γέρμακ είχε συγκρουστεί με τον Μπουντάνοφ, τον Φεντόροφ και τον Κουλέμπα, ενώ φέρεται να επιχείρησε να επηρεάσει κρίσιμες τοποθετήσεις στην κορυφή των υπηρεσιών ασφαλείας.
Η επιστροφή Κουλέμπα και η ανάδειξη Μπουντάνοφ σε κεντρικό ρόλο ερμηνεύονται ως σαφές μήνυμα του Ζελένσκι ότι αλλάζει σελίδα.
Ο Μπουντάνοφ στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Ο Κίριλο Μπουντάνοφ αναλαμβάνει πλέον κομβικό ρόλο και στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, τις εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους, καθώς και την ανταλλαγή αιχμαλώτων.
Διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ έχει συμμετάσχει και σε παρασκηνιακές επαφές, ακόμη και με τη Ρωσία, στο πλαίσιο διεθνών διαμεσολαβήσεων.
Ο ανασχηματισμός στο Κίεβο σηματοδοτεί μια νέα φάση εξουσίας, στρατηγικής και εσωτερικής κάθαρσης, με τον Ζελένσκι να επιχειρεί να ενισχύσει την αξιοπιστία της Ουκρανίας εντός και εκτός συνόρων.
Διάχυτοι φόβοι στο Κίεβο για ρωσική επιχείρηση κατά Ζελένσκι
Στο Κίεβο επικρατεί έντονη ανησυχία για την πιθανότητα να οργανωθεί μια επιχείρηση σύλληψης του Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι ή άλλων υψηλόβαθμων στελεχών της ουκρανικής κυβέρνησης από ρωσικές δυνάμεις. Οι πληροφορίες που κυκλοφορούν, αν και ανεπιβεβαίωτες, υπογραμμίζουν φόβους ότι τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να γίνουν με την ανοχή ή τη σιωπηρή υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, στο πλαίσιο ευρύτερων γεωπολιτικών στρατηγικών. Οι ουκρανικές αρχές φέρονται να αυξάνουν τα μέτρα ασφαλείας γύρω από τα κεντρικά πολιτικά πρόσωπα και να παρακολουθούν στενά τις κινήσεις ρωσικών παρακρατικών ή μισθοφορικών ομάδων, προσπαθώντας να προλάβουν οποιαδήποτε απειλή για την ασφάλεια της κυβέρνησης.