Stratfor: Η Ουκρανία απέτυχε στρατιωτικά, πολιτικά, διπλωματικά – Έκανε τρία στρατηγικά λάθη, έχει δύο επιλογές μεταξύ… «Σκύλλας και Χάρυβδης»

Ενάμισι χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, τα όποια κέρδη κατέγραψαν οι ουκρανικές δυνάμεις του Κιέβου αναφορικά με τα εδάφη που ανακατέλαβε δείχνουν… ελάχιστα, συγκρίσιμα με τα κέρδη που καταγράφουν οι ρωσικές δυνάμεις επί  του πεδίου, ενώ απέτυχε και κάθε προσπάθεια των Ουκρανών να προκαλέσουν ένα αποφασιστικό πλήγμα στον ρωσικό στρατό, ή ένα πολιτικό πλήγμα στο Κρεμλίνο ικανό να τερματίσει τον πόλεμο, όπως στοχεύει το Κίεβο, για να αποφύγει ένα μακρύ πόλεμο ή μια «παγωμένη σύγκρουση» δεκαετιών.
Δεκαοκτώ μήνες μετά η Ουκρανία μετρά συντριπτικές απώλειες, η αντίστασή της έχει φτάσει σε οριακά σημεία και οι πιθανότητες της να αποκρούσει τις ρωσικές δυνάμεις έχουν εκμηδενιστεί, επισημαίνει το think tank Stratfor και αναλύει το γιατί:

Τα λάθη του Κιέβου

1. Το Κίεβο απέτυχε να υπονομεύσει την πολιτική σταθερότητα και την υποστήριξη στον πόλεμο στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, η Ουκρανία υποστήριξε επιδρομές δυνάμεων που εναντιώνονται στον Putin στη ρωσική επικράτεια και έχει επίσης εξαπολύσει ολοένα και συχνότερες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον στόχων στη Μόσχα και αλλού στη Ρωσία.

2. Δεν πέτυχε καμία κρίσιμη στρατιωτική νίκη στο μέτωπο και συγκεκριμένα, στη χερσαία γέφυρα προς την Κριμαία στις περιοχές Zaporizhia και Kherson με αποτέλεσμα…

3. Η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών απέτυχε στην τροφοδοτήσει τον φραξιονισμό στον ρωσικό στρατό, μέσω της διαμάχης της παραστρατιωτικής ομάδας Wagner με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.
Οι προσπάθειές της απέτυχαν να πυροδοτήσουν κοινωνικές τάσεις υπέρ της Ουκρανίας στο εσωτερικό της Ρωσίας, ή αστάθεια.
Οι στρατιωτικές νίκες επί του πεδίου θα έδιναν την απαιτούμενη ώθηση και στήριξη των παραπάνω ενεργειών.

Οι πιθανότητες της Ουκρανίας να ανακαταλάβει αυτή τη χερσαία γέφυρα φαίνονται όλο και πιο μικρές εν μέσω των ενδοιασμών της Δύσης να παράσχει μεγαλύτερη στρατιωτική υποστήριξη και εγγυήσεις ασφαλείας.
Αυτή η πραγματικότητα αντικατοπτρίζεται από την αυξανόμενη εμπιστοσύνη της Μόσχας ότι μπορεί να κρατήσει τις τρέχουσες γραμμές μάχης, με τους Ρώσους αξιωματούχους και την επιμονή των ρωσικών μμε να χαρακτηρίζουν τις πρόσφατες επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στη Ρωσία ως «πράξεις απόγνωσης» που σχετίζονται άμεσα με την «αποτυχία» της αντεπίθεσης της Ουκρανίας.

Το έλλειμμα της Δύσης και το θέμα της… βούλησης

Η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το Κίεβο είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της έλλειψης πολιτικής βούλησης των δυτικών ηγετών για ισχυρότερη υποστήριξη.
Τον περασμένο χρόνο, οι φόβοι κλιμάκωσης της σύγκρουσης και επιδείνωσης των οικονομικών επιπτώσεων απέτρεψαν τους δυτικούς συμμάχους της Ουκρανίας από το να λάβουν τις σκληρές πολιτικές αποφάσεις που πιθανότατα απαιτούνται για να γείρουν τη μακροπρόθεσμη ισορροπία δυνάμεων εντός και εκτός του πεδίου της μάχης προς όφελος της Ουκρανίας.
Οι ηγέτες των ΗΠΑ και της Ευρώπης, για παράδειγμα, απέτυχαν να λάβουν εγκαίρως έκτακτα μέτρα για να επιταχύνουν την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας σε πυρομαχικά πυροβολικού και άλλα βασικά συστήματα ενόψει της καλοκαιρινής αντεπίθεσης της Ουκρανίας.
Οι δυτικές κυβερνήσεις επίσης δεν έχουν παράσχει στην Ουκρανία μεγάλες ποσότητες όπλων κρούσης μεγάλης εμβέλειας, σύγχρονα αεροσκάφη και συστήματα αεράμυνας, ούτε επαρκείς πολιτικές, στρατιωτικές και οικονομικές εγγυήσεις για την ασφάλεια της Ουκρανίας που θα επέτρεπαν στο Κίεβο να δεσμεύσει με αυτοπεποίθηση περισσότερες δυνάμεις στην αντεπίθεσή του, αντί να πρέπει να κρατά εφεδρείες για μια μακροπρόθεσμη αντιπαράθεση.
Η ικανότητα της Ουκρανίας να συνεχίσει τον πόλεμο εξαρτάται από την ασταθή πολιτική βούληση άλλων κρατών – κυρίως των Ηνωμένων Πολιτειών και μιας σειράς χωρών του ΝΑΤΟ.
Η ικανότητα της Ρωσίας να συνεχίσει τον πόλεμο, αντίθετα, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δική της πολιτική βούληση, η οποία είναι απίθανο να αλλάξει υπό τον Πρόεδρο Vladimir Putin ή ακόμη και από έναν διάδοχο.

Προετοιμασία για πόλεμο… φθοράς και οι εξαρτήσεις

Θεωρητικά, η δυτική παραγωγή όπλων μπορεί να ξεπεράσει τη Ρωσία σε βασικά συστήματα και πυρομαχικά ακριβείας. Αλλά ενώ οι δυτικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας αυξάνουν τώρα σταθερά την παραγωγή, το ίδιο συμβαίνει και με τη Ρωσία.
Και οι ρωσικές δυνάμεις εδραιώνονται όλο και περισσότερο και βάζουν περισσότερες νάρκες σε όλη την Ουκρανία, κίνηση που δημιουργεί τις προϋποθέσεις να μετατραπεί η σύγκρουση σε πόλεμο φθοράς – το σενάριο δηλαδή που το Κίεβο προσπαθεί απεγνωσμένα να αποφύγει, καθώς ένας τέτοιος πόλεμος θα ήταν πολύ πιο δύσκολο να κερδηθεί και θα κόστιζε ακόμη περισσότερες ζωές Ουκρανών.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μια μάχη φθοράς θα περιστρέφεται γύρω από την αναγκαστική ανακατάληψη όλης της Ουκρανίας με τα όπλα, αντί της εκδοχής να αποσταθεροποιηθεί πολιτικά το Κρεμλίνο σε σημείο όπου η Ρωσία θα αναγκαστεί να υποχωρήσει.
Η Ρωσία εξαρτάται, σε κάποιο βαθμό, από την Κίνα για ηλεκτρονικά και άλλα αγαθά που χρειάζονται για να διατηρήσει τον στρατό της εξοπλισμένο (και ευρύτερα την οικονομία της σταθερή).
Αλλά η ξένη δράση είναι απίθανο να επιβραδύνει την εγχώρια στρατιωτική παραγωγή της Ρωσίας, τόσο ώστε να μην μπορεί πλέον να συντηρήσει αποτελεσματικά την εισβολή της στην Ουκρανία, καθώς η Μόσχα μπορεί να προωθήσει μεγάλο ποσοστό της παραγωγής της απευθείας στον πόλεμο.
Η Ουκρανία, αντίθετα, εξαρτάται πλήρως από τις προμήθειες πυρομαχικών από τη Δύση για να αμυνθεί ενάντια στον πολύ μεγαλύτερο στρατό της Ρωσίας.
Αυτό σημαίνει ότι εάν τα δυτικά έθνη περιορίσουν σημαντικά τις αποστολές όπλων τους (για παράδειγμα, για να αναπληρώσουν τα ολοένα και πιο χαμηλά αποθέματά τους), η Ουκρανία θα πήγαινε γρηγορότερα σε διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία — πιθανόν σε λίγες εβδομάδες ή και ημέρες, ανάλογα με το πόσο ξαφνικά και απότομα θα γίνει μια τέτοια μείωση.

Παραγωγή όπλων και ο παράγοντας που θα κρίνει τον πόλεμο…

Για να μετριάσει αυτόν τον κίνδυνο, η Ουκρανία άρχισε να παράγει ορισμένα όπλα τον περασμένο χρόνο.
Οι δυτικοί παραγωγοί όπλων έχουν επίσης ανοίξει εγκαταστάσεις στην Ουκρανία, αν και θα περάσουν πολλοί μήνες μέχρι να λειτουργήσουν πλήρως αυτές οι εγκαταστάσεις, και μόλις λειτουργήσουν, θα προσφέρουν περιορισμένη μείωση της εξάρτησης του Κιέβου από ξένα όπλα και πυρομαχικά.
Ο πιο σημαντικός παράγοντας που θα καθορίσει τις πιθανότητες της Ουκρανίας να φύγει με τις υφιστάμενες απώλειες από τον πόλεμο, (να τον κερδίσει τον πόλεμο είναι πλέον απίθανο) είναι η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το Κίεβο πραγματοποιεί τις πρώτες του επίσημες διαβουλεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και πιθανώς με άλλους σχετικά με την υλοποίηση των «ειδικών, διμερών, μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων και διευθετήσεων ασφαλείας» που υποσχέθηκαν τα μέλη της G-7 στην Ουκρανία στην πρόσφατη σύνοδο του ΝΑΤΟ.
Τέτοιες διαπραγματεύσεις με χώρες της G-7 και άλλα κράτη είναι κρίσιμες για το Κίεβο, καθώς η διαμόρφωση ισχυρότερων διμερών διευθετήσεων ασφάλειας είναι πιθανότατα ο μόνος τρόπος με τον οποίο η Ουκρανία μπορεί να αποτρέψει τη Ρωσία από τη συνέχιση του πολέμου ή την αναζωπύρωση του σε μια στιγμή της επιλογής της.

Πολιτική βούληση προς την Ουκρανία… υπό διολίσθηση και η υποστήριξη «αλά Ισραήλ»

Η πολιτική βούληση στη Δύση μπορεί να υποχωρήσει περαιτέρω εναντίον της Ουκρανίας τους επόμενους μήνες και τα επόμενα χρόνια – ειδικά εάν ευρωσκεπτικιστικά και φιλορωσικά πολιτικά κόμματα συνεχίσουν να κερδίζουν δημοτικότητα σε όλη την Ευρώπη και εάν οι Ρεπουμπλικάνοι στις Ηνωμένες Πολιτείες (που ήταν πιο δύσπιστοι ως προς την υποστήριξη Ουκρανία και κλιμάκωση του πολέμου) επιστρέψουν στον Λευκό Οίκο το 2024.
Για να προστατευθεί από αυτούς τους μεταβαλλόμενους πολιτικούς ανέμους, η Ουκρανία θα χρειαστεί επίσης να «κλειδώσει» γρήγορα όσο το δυνατόν περισσότερη υποστήριξη μέσω δεσμεύσεων «ισραηλινού τύπου», κάτι που θα οδηγούσε τη Δύση προληπτικά να χρηματοδοτήσει τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας σε μεγαλύτερη πολυετή βάση (παρόμοια με τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες εγκρίνουν στρατιωτική υποστήριξη στο Ισραήλ).

Ειρηνευτικά σχέδια… ωριμάζουν, αλλά ουσιαστικές συνομιλίες δεν αναμένονται

Τον περασμένο χρόνο, μια σειρά από νέες «ειρηνευτικές πρωτοβουλίες» έχουν προταθεί είτε επίσημα, είτε ανεπίσημα και συζητήθηκαν στη δημόσια σφαίρα.
Αλλά έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος προς τη διεξαγωγή πιο ουσιαστικών συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου.
Στις αρχές Ιουλίου, προέκυψαν αναφορές ότι μια ομάδα πρώην ανώτερων αξιωματούχων εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ διεξήγαγε μυστικές συνομιλίες ”track 2” ή ”track 1,5” με Ρώσους που φέρεται να είναι κοντά στο Κρεμλίνο. Δεν υπάρχουν, όμως, αποδείξεις ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διεξάγουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αυτό δεν εμπόδισε Ρώσους αξιωματούχους να τροφοδοτήσουν το αφήγημα ότι τέτοιες συνομιλίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν σύντομα ως επέκταση των άλλων επαφών τους με αξιωματούχους των ΗΠΑ — πιθανώς επειδή η Μόσχα πιστεύει ότι η ίδια η πιθανότητα να εμπλακούν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε διαπραγματεύσεις θα αύξανε τις εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου ενώ θα έστελνε σήμα στη Δύση ότι η αμερικανική κυβέρνηση ξεκινά συνομιλίες από φόβο ότι η θέση της θα χειροτερεύσει όσο περνά ο καιρός. Ο αρχηγός της ρωσικής υπηρεσίας πληροφοριών (SVR) Σεργκέι Ναρίσκιν, για παράδειγμα, αποκάλυψε χωρίς δυσκολία επαφές με τον ομόλογό του της CIA William Burns και ισχυρίστηκε ότι συζήτησαν επίσης «τι να κάνουν με την Ουκρανία».

Η πολιτική πρόκληση για τη Μόσχα

Δυστυχώς για το Κίεβο και τη Δύση, οποιαδήποτε επιτυχία στην εμβάθυνση της διπλωματικής απομόνωσης της Ρωσίας είναι εξαιρετικά απίθανο να οδηγήσει τη Μόσχα στο να αποδεχτεί… ήττα ή να εγκαταλείψει τα εδάφη που έχει καταλάβει στην Ουκρανία.
Οι δυσκολίες στην οικονομία της Ρωσίας εν μέσω φτωχών δημόσιων οικονομικών και δημογραφικών στοιχείων επίσης δεν θα ωθήσει τη Μόσχα να σταματήσει την εισβολή της.
Αν υποθέσουμε ότι οι ρωσικές δυνάμεις δεν μπορούν να εκτοπιστούν από τις περιοχές της Kherson και της Zaporizhia, η μόνη βιώσιμη ελπίδα του Κιέβου για μια νίκη τα επόμενα χρόνια έγκειται στις δυναμικές που μπορεί να αναπτυχθούν στη Ρωσία.
Ενώ ο έλεγχος της εξουσίας από το Κρεμλίνο θα παραμείνει σταθερός βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμες πολιτικές προκλήσεις που όπως προβλέπει το Stratfor θα επιδεινωθούν με τον καιρό, παρότι όπως παρατηρεί το think tank, οι θεσμοί, η ιδεολογία και το εκπαιδευτικό σύστημα της Ρωσίας βρίσκονται ακόμη σε διαδικασία να απωλέσουν τα τελευταία τους απομεινάρια φιλελευθερισμού και οποιεσδήποτε ελπίδες για ένα δημοκρατικό σύστημα βασισμένο στο κράτος δικαίου.
Η προοπτική μιας αναπόφευκτης περιόδου μεταρρυθμίσεων θα συνεχίσει να στοιχειώνει τους πολιτικούς ηγέτες της Ρωσίας.

Καμία απειλή για την Μόσχα

Αλλά για το Κίεβο, το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι προκλήσεις δεν αναπτύσσονται αρκετά γρήγορα ώστε να απειλήσουν τη Μόσχα τα επόμενα χρόνια.
Και το παράθυρο για μια μεγαλύτερη πολιτική αλλαγή στη Ρωσία αναμφισβήτητα κλείνει καθώς η Μόσχα συνεχίζει να ηγείται έναντι της Κίνας και του Ιράν στην περαιτέρω καταστολή πολιτικών διαφωνιών.
Στον απόηχο της εξέγερσης της Wagner στα τέλη Ιουνίου, η Μόσχα έχει φιμώσει επιτυχώς και οριστικά την οργάνωση και τον ηγέτη της Yevgeni Prigozhin.
Αυτό θα μειώσει την πιθανότητα μιας άλλης παρόμοιας εξέγερσης βραχυπρόθεσμα, καθώς δεν υπάρχουν άλλες οργανώσεις στη Ρωσία που να έχουν την πολιτική επιρροή και τις τακτικές δυνατότητες να επιχειρήσουν αυτό που έκανε η Wagner νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι (εκτός από τον ίδιο τον ρωσικό στρατό που παραμένει εξαιρετικά απίθανο να πραγματοποιήσει μια εξέγερση).
Για να αντιμετωπίσει τα ζητήματα που εγείρονται από την ανταρσία, ο Putin έχει επίσης αναλάβει δράση για την αποτελεσματική υποβάθμιση των εναλλακτικών κέντρων εξουσίας, μεταξύ άλλων με την έναρξη μιας προφανούς καταστολής των υπερεθνικιστών διαφωνούντων.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ρωσικές αρχές συνέλαβαν αρκετές ακροδεξιές προσωπικότητες που υποστήριζαν δημόσια την περαιτέρω κλιμάκωση στην Ουκρανία και επέκριναν την αποτυχία της εισβολής να επιτύχει τους αρχικούς της στόχους, κυρίως τον εξέχοντα υπερεθνικιστή και εγκληματία πολέμου Igor ”Strelkov” Girkin.
Αποτρέποντας άλλους εξέχοντες εθνικιστές και μπλόγκερ από το να επικρίνουν τους χειρισμούς Putin διευκολύνεται το Κρεμλίνο να ισχυριστεί ότι ο πόλεμος εξελίσσεται σύμφωνα με το σχέδιο.

Κυριαρχία του Κρεμλίνου

Η σύντομη ανταρσία Prigozhin έδειξε ότι το πολιτικό σύστημα της Ρωσίας δεν είναι αδιαπέραστο, καθώς οι ρωσικοί θεσμοί περίμεναν οδηγίες από πάνω προς τα κάτω αντί να ενεργήσουν ανεξάρτητα για να σταματήσουν την πορεία στη Μόσχα, κάτι που επέτρεψε στις δυνάμεις της Wagner να κινούνται ελεύθερες και να επιτίθενται ατιμώρητα στον ρωσικό στρατό.
Αυτός ο κανόνας – ότι ακόμη και προφανείς ενέργειες, όπως η καταστολή των στασιαστών, πρέπει πρώτα να αποφασιστούν σε υψηλότερο επίπεδο ή ακόμα και από το Κρεμλίνο – πιθανότατα θα παραμείνει ένα πιθανό αδύναμο σημείο στο καθεστώς του Putin.
Οι πρόσφατες προσπάθειες της Μόσχας να φιμώσει περαιτέρω τους διαφωνούντες φαίνεται να έχουν ήδη αντίκτυπο, καθώς η κριτική στο Κρεμλίνο και το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας έχει μειωθεί δραματικά μετά την εξέγερση της Wagner.
Tέτοιου είδους αντίσταση και εσωτερικές συγκρούσεις μεταξύ της ρωσικής ελίτ πιθανότατα θα χρειαστούν χρόνια για να ωριμάσουν ξανά μια προοπτική πιθανώς πολύ μακρινή για την κατεστραμμένη από τον πόλεμο Ουκρανία.

Επιλογές μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης για την Ουκρανία

Ως εκ τούτου, ακόμη και στον δυνητικά πιο αδύναμο κρίκο στον μακροπρόθεσμο πόλεμο της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας – την εσωτερική πολιτική της σταθερότητα – η Μόσχα φαίνεται έτοιμη να κρατήσει τη γραμμή.
Και για αυτόν τον λόγο (και τους άλλους που αναφέρθηκαν παραπάνω), ο χρόνος φαίνεται τώρα να γέρνει περαιτέρω προς όφελος της Ρωσίας.
Άρα, όσο κι αν η ελπίδα μιας νίκης της Ουκρανίας συντηρείται για το ηθικό του πολέμου, ρεαλιστικά οι επιλογές της είναι δύο μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης: ή πηγαίνει σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο, ή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το να συνεχίσει τον πόλεμο ως έχει επί του πεδίου, ενώ αγωνίζεται διπλωματικό για στρατιωτική στήριξη, θα συνεχίσει να μετρά βαριές απώλειες υποθηκεύοντας μια νέα σχεδιαζόμενη αντεπίθεση την ερχόμενη Άνοιξη, σε ένα έντονα μεταβαλλόμενο διεθνές πεδίο.

www.bankingnews.gr

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.