Ο Yπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εξηγεί τα οφέλη που θα έχουν για τον πολίτη τα ενεργειακά deals εφόσον ευοδωθούν και οι εξορύξεις. Εκτός των προφανών, δηλαδή της ενεργειακής ασφάλειας και του φθηνότερου ρεύματος, η σημαντική αύξηση των δημοσίων εσόδων θα οδηγήσει σε μείωση φόρων, περισσότερο κοινωνικό κράτος, περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, αλλά και σε ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και των τεχνολογιών αιχμής.
Παράλληλα ενισχύουν αποφασιστικά τη γεωπολιτική θέση της χώρας στη διεθνή σκακιέρα.
Αναλυτικά η συνέντευξη στον Γρηγόρη Νικολόπουλο για το Reporter Magazine Δεκεμβρίου:
Το 2025 μας άφησε παρακαταθήκη μεγάλες ενεργειακές συμφωνίες, ποια η σημασία τους; Θα υλοποιηθούν, θα έχουν αποτύπωμα θετικό, μετρήσιμο για τον πολίτη;
«Οι ενεργειακές συμφωνίες που συνήφθησαν τον Νοέμβριο στην Αθήνα, στο πλαίσιο της συνόδου της Σύμπραξης για την Διατλαντική Συνεργασία στην Ενέργεια (P-TEC), είναι ιδιαίτερα σημαντικές, καθώς θέτουν τη χώρα μας στο επίκεντρο της ευρωατλαντικής αρχιτεκτονικής που διαμορφώνεται με τις νέες ενεργειακές ροές. Η ενέργεια αποκτά μία ιδιαίτερη γεωπολιτική διάσταση και η χώρα μας διαδραματίζει κεντρικό ρόλο. Στο πρόσφατο ταξίδι μου στις ΗΠΑ, διαπίστωσα ότι δεν είναι μόνο οι παγκόσμιοι ενεργειακοί κολοσσοί Chevron και ExxonMobil – οι οποίοι ήδη δραστηριοποιούνται στη χώρα μας – που ενδιαφέρονται να επενδύσουν στην Πατρίδα μας, αλλά πολλές και σημαντικές επιχειρήσεις διεθνούς εμβέλειας.
Όσον αφορά τον τομέα υδρογονανθράκων, το ελληνικό κράτος, όπως ισχύει σε αυτές τις συμβάσεις, έχει λαμβάνειν 20% φόρο εισοδήματος, 5% περιφερειακό φόρο, μισθώματα/royalties που ξεκινούν από 4% και φτάνουν το 15%, συν κάποια επιπλέον προβλεπόμενα στη σύμβαση σημαντικά ποσά, φτάνοντας να λαμβάνει ένα ποσοστό μεταξύ 38-40%, εφόσον το κοίτασμα είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο. Αν, λοιπόν, η ερευνητική εξόρυξη που θα γίνει σε 18 μήνες είναι επιτυχής, αυξάνεται ο εθνικός μας πλούτος, κάτι που σημαίνει ότι τα χρόνια μετά την έναρξη παραγωγής θα εισέλθουν δισεκατομμύρια στη χώρα μας που θα αποτελέσουν δημόσιους πόρους. Θα επιτρέψουν να στηρίξουμε την κοινωνική μας πολιτική, να παρέχεται ρεύμα σε καλύτερη τιμή, θα δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας, ενεργειακή ασφάλεια, ελάφρυνση στον Έλληνα φορολογούμενο. Ομοίως και από τις άλλες ενεργειακές συμφωνίες, εκτός από την ενίσχυση της χώρας μας διεθνώς, αναμένουμε σημαντικά οικονομικά οφέλη και αναπτυξιακή ώθηση».
Είναι συμβατές ή αντίθετες ως προς την πολιτική για το περιβάλλον που ακολουθούσαμε μέχρι τώρα;
«Σε καμία περίπτωση δεν εγκαταλείπουμε τους περιβαλλοντικούς μας στόχους, που άλλωστε αποτελούν και μέρος των ευρωπαϊκών μας δεσμεύσεων. Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και την οικονομική ανάπτυξη βρίσκεται στη ρεαλιστική και δίκαιη μετάβαση, όχι στην απόλυτη αποκοπή από ενεργειακές πηγές που εξασφαλίζουν ασφάλεια και σταθερότητα. Το φυσικό αέριο παραμένει καύσιμο-γέφυρα στην πορεία προς τη βιώσιμη οικονομία, όπως συμβαίνει σε όλες τις χώρες. Η Ελλάδα έχει ήδη επιτύχει εντυπωσιακή πρόοδο: από ηλεκτροπαραγωγή προερχόμενη κατά 65% από λιγνίτη το 2005, βρισκόμαστε κάτω από 9% το 2025, κατευθυνόμενοι στο μηδέν το 2026, και με την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές να ξεπερνά σήμερα το 50%. Και όλα αυτά, μέσα σε δύο δεκαετίες, η μία εκ των οποίων με τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση της ιστορίας μας.
Στην ίδια κατεύθυνση, προχωρούμε με πυξίδα τους εθνικούς κλιματικούς στόχους, έχοντας θεσπίσει θεσμικό πλαίσιο για το βιομεθάνιο και το υδρογόνο, ενώ μόλις τον Δεκέμβριο νομοθετήσαμε τη δέσμευση, χρήση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS), με σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη και χρήση σύγχρονης τεχνολογίας για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας. Η βιώσιμη μετάβαση είναι μέσο για έναν καθαρότερο πλανήτη, χωρίς να τίθενται ο άνθρωπος και η οικονομική ανάπτυξη στο περιθώριο. Γι’ αυτό και οι στρατηγικές μας ενεργειακές συνεργασίες, είτε με εταιρείες είτε ως διάδρομος LNG, εντάσσονται σε ένα πλαίσιο που υπηρετεί ταυτόχρονα την ενεργειακή μετάβαση και την εθνική ενεργειακή ασφάλεια».
Είναι συμφωνίες ad hoc ή εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό;
«Οι πρωτοβουλίες μας για τον ενεργειακό μετασχηματισμό εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική της χώρας μας, για τη συνδιαμόρφωση μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής με την Ελλάδα στο επίκεντρο. Η Πατρίδα μας βασίζεται στις δυνάμεις της και αξιοποιεί τις φυσικές πηγές της, ήλιο, άνεμο, υδρογονάνθρακες, ενώ παράλληλα επενδύει στην ενίσχυση παραδοσιακών συμμαχιών και στη δημιουργία στρατηγικών συνεργασιών. Έτσι, στο νέο γεωπολιτικό τοπίο που σχηματοποιείται μετά τις ενεργειακές συμφωνίες τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με την Ουκρανία, η Ελλάδα αποκτά κεντρικό ρόλο για τη σταθερότητα, την ασφάλεια και την ευημερία στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.
Η χώρα μας, ως ενεργειακός κόμβος και κεντρικός μοχλός ανάπτυξης για τις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου, πύλη εισόδου του αμερικανικού LNG και εφαλτήριο απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, συνδέει πληθυσμό άνω των 100 εκατομμυρίων. Παράλληλα, όλα αυτά είναι κρίκοι μίας ευρύτερης αλυσίδας πρωτοβουλιών σε περισσότερους από έναν τομείς: την ενέργεια και τη μεταφορά προϊόντων, αλλά και την ενεργοποίηση υποδομών, αγωγών, λιμένων, σιδηροδρόμων και οδικών αξόνων. Τα φιλόδοξα αυτά σχέδια περιλαμβάνουν τη σύμπραξη 3+1 Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και ΗΠΑ, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο στην Αθήνα για πρώτη φορά σε επίπεδο Υπουργών, καθώς και τον IMEC, τον Διάδρομο Οικονομικής Συνεργασίας Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης, για την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας και του εμπορίου ανάμεσα στις περιοχές αυτές. Από το Νέο Δελχί, στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, η Ελλάδα γίνεται η καρδιά μίας αρτηρίας που θα δημιουργήσει μια νέα δυναμική, μία νέα διασύνδεση».
Πώς θέλουμε να είναι η Ελλάδα ενεργειακά το 2030; Ποιο είναι το όραμά σας;
«Για το 2030, οραματίζομαι μία Ελλάδα ενεργειακά αυτόνομη, ενεργειακά ανεξάρτητη. Να έχουμε προχωρήσει τις έρευνες στον τομέα των υδρογονανθράκων – ευελπιστώ αυτές να ευοδωθούν και να μπορέσουμε να γίνουμε παραγωγός χώρα, εισφέροντας σημαντικούς πόρους στη χώρα μας και αφήνοντας μία παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Να συνεχίσουμε να είμαστε καθαροί εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας, που θα παράγεται από ανανεώσιμες πηγές, για τις οποίες να έχουμε αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας. Να συνεχίσουμε να διευρύνουμε τα δίκτυα διασύνδεσης της χώρας μας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, καθιστώντας την Πατρίδα μας ενεργειακό κόμβο για φυσικό αέριο και για ηλεκτρικό ρεύμα, έχοντας άφθονη και φθηνή ενέργεια που θα μας επιτρέψει να είμαστε πρωτοπόροι στην ενεργοβόρα Τεχνητή Νοημοσύνη. Να χρησιμοποιούμε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας και τεχνολογίες αιχμής. Όλα αυτά, με περιβαλλοντικά βιώσιμο τρόπο, που σέβεται τους φυσικούς πόρους της χώρας μας και τους αξιοποιεί χωρίς να θέτει σε κίνδυνο το μέλλον των παιδιών μας. Και, καθώς η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί τμήμα της εθνικής ασφάλειας -ας αναλογιστούμε ότι στο τελευταίο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ τον Δεκέμβριο συμμετείχε εκπρόσωπος του ΓΓ του ΝΑΤΟ – να έχουμε αναβαθμίσει τις ενεργειακές μας υποδομές, που έχουν πλέον στρατηγική σημασία και για την αμυντική θωράκιση της Ευρώπης.
Οραματίζομαι μία Ελλάδα με οικονομική πρόοδο, ενεργειακή αυτονομία και γεωπολιτική ισχύ, με όρους ευθύνης και πατριωτισμού».
Πέραν της ενέργειας, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για το χαρτοφυλάκιο που διαχειρίζεστε για το 2026;
«Η διαχρονική πρόκληση του ευρύτατου αυτού χαρτοφυλακίου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που περιλαμβάνει – εκτός από περιβάλλον και ενέργεια – δάση, ύδατα, χωροταξία-πολεοδομία, απόβλητα, είναι η οργάνωση του χώρου. Στις πολεοδομίες, που επιχειρούμε με τον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία με τα αντίστοιχα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που εξειδικεύει και αποτυπώνει σε χάρτη την πράξη συγκρότησης της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο που εκδώσαμε τον Απρίλιο, τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια του ιστορικού προγράμματος πολεοδομικών μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Η μεγάλη πρόκληση για τη χώρα μας είναι η σωστή και με επιστημονικά κριτήρια οργάνωση και αποτελεί στόχο μας στο Υπουργείο, για τη χρονιά που ξεκίνησε».
Μια και αναφερθήκατε, εξηγήστε μας τη μεταρρύθμιση για τις πολεοδομίες με τον νέο αυτό Οργανισμό. Θα έχει ουσιαστικό όφελος για τον πολίτη;
«Με τη νέα μεταρρύθμιση που παρουσιάσαμε με τα Υπουργεία Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εσωτερικών, συγκροτείται ο Εθνικός Οργανισμός Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), ένας ενιαίος ψηφιακός φορέας εθνικής εμβέλειας, με τη συνένωση των αρμοδιοτήτων του Ελληνικού Κτηματολογίου και μέρος των αρμοδιοτήτων των Υπηρεσιών Δόμησης των Δήμων, δηλαδή των Πολεοδομιών. Με τον νέο Οργανισμό, ο πολίτης εξυπηρετείται από ένα σημείο διοίκησης για όλα τα θέματα που αφορούν στην ακίνητη ιδιοκτησία του, απολαμβάνοντας ταχύτερη έκδοση αδειών δόμησης, ίση μεταχείριση ανεξαρτήτως της γεωγραφικής τοποθεσίας του ακινήτου, διαφάνεια και πλήρως ψηφιακές υπηρεσίες, ασφάλεια Δικαίου. Δημιουργείται, δηλαδή, ένα ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης («one-stop-shop») για όλα τα θέματα που αφορούν στο ακίνητο, με στόχο την καλύτερη οργάνωση των υπηρεσιών που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη δόμηση.
Αυτή η μεταρρύθμιση κρίθηκε απαραίτητη, καθώς το σημερινό πλαίσιο παρουσίαζε σημαντικές προκλήσεις: διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή των διαδικασιών μεταξύ περιοχών, ιδιαίτερα χαμηλή αξιολόγηση από τους πολίτες, χρονοβόρες διαδικασίες έκδοσης οικοδομικών αδειών που έφταναν και τα 5 έτη, απουσία υπηρεσιών σχεδόν στους μισούς Δήμους της χώρας, υποστελέχωση. Στόχος μας είναι να διευκολύνουμε τους πολίτες που συναλλάσσονται με το Κράτος, με όρους σαφήνειας, αποτελεσματικότητας και διαφάνειας. Ο νέος Οργανισμός θα παρέχει ενιαία και συνεκτική πληροφόρηση σε πολίτες, μηχανικούς, νομικούς και επενδυτές, μέσω της δημιουργίας, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ενός σύγχρονου και πλήρως ψηφιακού φορέα, που συγκεντρώνει όλες τις βασικές λειτουργίες που αφορούν στην ιδιοκτησία και στον έλεγχο του δομημένου περιβάλλοντος».